Eerlijk plan

Niet alle werknemers die zich ziekmelden zijn ziek, stond laatst in de krant. Ze hebben ruzie, balen of zijn verdrietig....

In de afgelopen periode bestond er een rustgevende zekerheid over de beschikbaarheid van dit heilzame goed. Verdwenen. De werkloosheid stijgt en reorganisatie-ontslagen zijn weer van een dagelijkse orde. Zo'n ontslag biedt doorgaans weinig lichtpunten of het zou de daaraan gekoppelde gouden handdruk moeten zijn. Overigens zijn er kabinetsplannen (of proefballonnen, wie zal 't zeggen) om de ontslagvergoeding volledig te korten op een WW-uitkering. Weg pleister op de wonde.

Bij individuele ontslagen bepaalt de rechter de hoogte van de vergoeding. In de inmiddels bekende kantonrechtersformule zijn leeftijd en dienstjaren maatgevend. Bij grotere reorganisaties wordt doorgaans een Sociaal Plan vastgesteld. Daarin zijn naast herplaatsingsactiviteiten, vaak ook afvloeiingsregelingen opgenomen. Voordeel voor de werkgever is dat hij niet met iedere individuele werknemer hoeft te onderhandelen.

De werknemer weet op zijn beurt in een vroeg stadium waar hij aan toe is. Deze wetenschap hoeft niet altijd blij te maken. De afvloeiingsregeling uit een Sociaal Plan valt nog wel eens lager uit dan wat de kantonrechter met toepassing van de formule in een individueel geval zou toekennen.

Als werknemers bij de kantonrechter klaagden over de te grote zuinigheid van het Sociaal Plan, hielden de kantonrechters zich op de vlakte. Aan de toetsing van een afvloeiingsregeling in een Sociaal Plan dat is overeengekomen met voldoende representatieve vakorganisaties, brandden zij hun vingers liever niet.

In juni van dit jaar moest de Hoge Raad oordelen over de vraag of de rechter zich wel zo gemakkelijk aan een inhoudelijke beoordeling kan onttrekken. Aan de orde was de afvloeiingsregeling van een 46-jarige werknemer met dertien dienstjaren. Het Sociaal Plan voorzag, onder het motto de knip is leeg, slechts in een karige en korte aanvulling op de WW-uitkering. Een vergoeding berekend volgens de kantonrechtersformule zou veel hoger uitkomen.

De Hoge Raad wees de lagere rechters op hun verantwoordelijkheid. Het Sociaal Plan is weliswaar een aanwijzing dat de daarin opgenomen regeling redelijk is, maar het is niet heilig. Als de redelijkheid wordt betwist dan kan de rechter zich niet aan een inhoudelijke beoordeling onttrekken. En dat is wel zo eerlijk, want ook de kleine werkgever vangt doorgaans bot met een habenichts-verweer.

Meer over