Een zwembad en een ijsbaan kosten veel energie. Gaan de klanten merken dat het gas duurder wordt?

De hoge energieprijzen zadelen veel exploitanten van sportaccommodaties op met extra kosten. Daarom dreigt in veel gemeenten verhoging van de entreeprijzen voor zwembaden, ijsbanen en sporthallen.

Binnenzwembad De Scheg, onderdeel van Sportbedrijf Deventer, wordt tussen twee shifts schoongemaakt. Het energiecontract van het bedrijf, dat ook een ijsbaan en sporthallen uitbaat, loopt eind dit jaar af. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
Binnenzwembad De Scheg, onderdeel van Sportbedrijf Deventer, wordt tussen twee shifts schoongemaakt. Het energiecontract van het bedrijf, dat ook een ijsbaan en sporthallen uitbaat, loopt eind dit jaar af.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Ze zullen ‘hun uiterste best doen’ om het te voorkomen en het ‘heeft absoluut niet hun voorkeur’, maar voor exploitanten van zwembaden, gymhallen en andere sportaccommodaties ligt de optie wel op tafel: door de hoge energietarieven vrezen ze dat ze hun entreeprijzen moeten verhogen.

‘Dat kan en wil ik niet uitsluiten’, zegt Oscar Schewe, operationeel directeur van marktleider Optisport. Zijn organisatie beheert zo’n vierhonderd sportaccommodaties, waaronder drie ijsbanen en 88 zwembaden. ‘We verbruiken alleen al miljoenen kubieke meters gas. We weten nog niet precies wat de gevolgen zijn, maar het hakt er hoe dan ook in.’

Ook branchegenoot Laco, actief in ongeveer veertig gemeenten, ziet ‘doorbelasting’ als een optie. Net als bij de gewone consument draait het er bij bedrijven om of energiecontracten aflopen. Als die doorlopen tegen vastgestelde tarieven, dan zijn de gevolgen beperkt.

Variabel

‘Bij ons ligt niet 100 procent vast’, zegt directeur Bert Lavreijsen van Laco. Een deel is ook variabel. ‘Dus we voelen de invloed van de hoge energieprijzen nu al.’ Optisport is een van de exploitanten bij wie het contract aan het eind van het jaar afloopt.

‘En dit is geen goed moment om een nieuw contract af te sluiten’, zegt Henk Reyers van Sportbedrijf Deventer. Ook de overeenkomst van zijn organisatie, die een ijsbaan, een zwembad en sporthallen uitbaat, loopt eind 2021 af.

‘We doen ons uiterste best om de prijzen niet te verhogen. Maar we zitten met stijgende kosten: we kunnen de ijsmachines niet uitdoen en de waterbehandeling niet stoppen.’

Bij ijsbaan Thialf in Heerenveen loopt het energiecontract nog tot en met eind volgend jaar. Bij de Amsterdamse Jaap Edenbaan is dat nog een jaar langer. Sportfondsen – 80 accommodaties – laat weten dat de contracten nog ‘jaren’ lopen, tegen ‘tarieven die gunstiger zijn dan de huidige marktprijzen’.

Compensatie

De exploitanten met aflopende contracten kijken met een schuin oog naar de overheid. Als Den Haag de stijging deels compenseert, zijn prijsverhogingen wellicht niet nodig. De regering heeft al 500 miljoen euro uitgetrokken voor het midden- en kleinbedrijf.

‘De vraag is of wij onder die regeling gaan vallen’, zegt Schewe van Optisport. ‘Als ieder zwembad apart in aanmerking komt wel, maar als je er naar het geheel wordt gekeken zijn we een grootverbruiker.’

En dan zijn er nog de afspraken met gemeenten. In sommige contracten is opgenomen dat die deels compenseren als de energieprijzen flink stijgen. Ook over de tarieven voor klanten zijn zaken vastgelegd.

‘Dat verschilt van gemeente tot gemeente’, legt Schrewe uit. ‘Ik kan dus niet zeggen dat wij landelijk de entreeprijzen gaan verhogen, als we dat al doen. Maar ik kan op dit moment ook niet zeggen dat het nergens gaat gebeuren.’

Niet haalbaar

Bij de Uithof in Den Haag, waar je onder meer kunt schaatsen en skiën, gaan de tarieven in 2022 in ieder geval niet omhoog. Ook al houdt het bedrijf rekening met 100- tot 150 duizend euro aan extra kosten. ‘Maar we zien ook dat onze klanten overal meer moeten betalen’, zegt directeur Eugène de la Croix. ‘Als wij de prijzen zouden verhogen, dan wordt het voor velen niet meer haalbaar om bij ons te komen sporten.’

De Uithof is een particulier bedrijf, dat geen structurele subsidie krijgt van de overheid, zoals veel andere sportaccommodaties. ‘We moeten onze eigen broek ophouden’, zegt De la Croix. ‘Wij leveren dus een stuk van onze marge in. Het is elk jaar spannend of wij winst maken en dit is geen gemakkelijke tijd.’

De branche krabbelt net op uit de coronacrisis. ‘We moeten nog al onze bezoekers controleren’, zegt De La Croix. Bij de Uithof zijn dat er jaarlijks ongeveer 1,5 miljoen. ‘Daarvoor moet ik 5 à 6 mensen extra in dienst nemen en de regelingen zijn afgebouwd.’

Hij vindt daarom dat Den Haag moet bijspringen, bijvoorbeeld met een korting op de energiebelasting. Het argument daartegen is dat de hoge energieprijzen bedrijven juist stimuleren om snel te verduurzamen. ‘Maar die hele verduurzaming is zo ingewikkeld, dat begint zo langzamerhand op een klucht te lijken.’

Zonnepanelen

Onwil is het niet. Net als andere sectoren probeert deze branche al jaren om minder stroom en gas te verbruiken. Al was het maar uit eigenbelang, want de energiekosten maken een relatief groot deel uit van de kosten. Bij Optisport is dat ongeveer 15 procent.

De Uithof ligt al grotendeels vol met zonnepanelen. De la Croix zou dat ook graag doen met het sneeuwbaandak. ‘Alles is al rond: de businesscase, subsidie; maar de verzekeraars willen niet verzekeren, omdat het isolatiemateriaal te brandgevaarlijk zou zijn. En ik schat dat er EPS (een soort piepschuim, red.) op 80 procent van de hallen ligt.’ Bij Thialf zijn de zonnepanelen al tijden uitgeschakeld, ook vanwege problemen met de brandverzekering.

‘En je hebt ook met terugverdientijd te maken’, legt Schrewe van Optisport uit. ‘Als een contract met een gemeente nog maar 2 of 3 jaar loopt, wordt het lastig.’

Voor dit acute probleem is verduurzaming daarom geen oplossing. Het is hopen dat de prijzen weer wat gaan zakken, zodat er op een gunstiger moment nieuwe langdurige contracten afgesloten kunnen worden.

Aan noodmaatregelen als in Inzell, waar de ijsmachines tijdelijk minder hard werden gezet, denkt niemand nog. ‘Bij de IJsselcup zijn net nog vier baanrecords gesneuveld’, zegt Reyers van Sportbedrijf Deventer. ‘Onze klanten verwachten gewoon goed ijs. En dat willen we in principe blijven leveren.’

Meer over