Een week na Irma: wie moet(en) de rekening betalen van de schade op Sint Maarten?

Over de omvang van de schade op Sint Maarten blijft het gissen. Schattingen lopen uiteen van 1- tot 1,5 miljard dollar (1,3 miljard euro). Nederlandse experts zijn nu op het eiland om de schade te inventariseren. De grote vraag is: wie draait er op voor de kosten?

Joost de Vries
Sint Maarten een week na de orkaan. Beeld ANP
Sint Maarten een week na de orkaan.Beeld ANP

Verzekeraars

Het grootste deel van de schade is waarschijnlijk gedekt door lokale verzekeraars. Boogaard Insurances, een kantoor dat meerdere grote beachresorts tot zijn klanten rekent, opende dinsdag weer zijn deuren. 'Meteen stonden mensen vanaf 's ochtends vroeg in de rij', zegt manager Mark Watson. Hij rekent voor dat de schade van drie hotels aan Maho Beach in de honderden miljoenen loopt. Even verderop staat het Sonesta Great Bay Resort, ook een schadepost van minstens 100 miljoen.

De meeste Sint Maartenaren zijn verzekerd tegen orkaanschade, stelt Watson. Want wie een huis met een hypotheek heeft, is verplicht zo'n verzekering af te sluiten. 'Van onze vastgoedportefeuille is 90 tot 95 procent tegen een orkaan gedekt.'

Nederland

Welk bedrag overblijft als de verzekeraars hun klanten hebben uitgekeerd, is negen dagen na Irma onmogelijk te zeggen. De schade aan de publieke infrastructuur - wegen, havens, het vliegveld, ziekenhuizen, scholen, overheidsgebouwen - komt voor rekening van Sint Maarten en Nederland. Het Nederlandse kabinet vermijdt voorlopig vragen over de precieze rolverdeling, al doet het de belofte Sint Maarten te zullen blijven steunen bij de wederopbouw.

Minister Plasterk: 'We moeten een goede structuur creëren waardoor we vanuit het Koninkrijk kunnen bijdragen aan het heropbouwen van het land.'

De Nederlandse financiële steun kan ook bestaan uit een lening. Na orkaan Luis in 1995 leende Nederland 40 miljoen gulden (18 miljoen euro) aan het eiland, zegt Raymond Gradus, voorzitter van het College financieel toezicht (Cft). Dat houdt namens Nederland toezicht op de begroting van Sint Maarten. Als Nederland geld leent aan Sint Maarten is het Cft daar ook bij betrokken.

De middelen van de regering van Sint Maarten zijn met een begroting van zo'n 200 miljoen euro beperkt (ter vergelijking: Nederland geeft dit jaar ruim 260 miljard uit).

De Europese Unie

De EU heeft sinds 2002 een solidariteitsfonds voor natuurrampen in EU-landen. Het Franse deel van het eiland, Saint Martin, maakt hier aanspraak op, omdat het een 'ultraperifeer gebied' is. Sint Maarten kan er geen aanspraak op maken, omdat het officieel een 'overzees gebied' is.

Aan het begin van de week hield de Europese Commissie strikt vast aan deze regel, zegt PvdA-europarlementariër Agnes Jongerius. Na een debat met het Europees Parlement op woensdag lijkt de Commissie overstag te gaan. Jongerius: 'Op een gegeven moment legde eurocommissaris Stylianides zijn spreekbriefje weg en zei: 'Europa draait om solidariteit.' Ook minister Koenders van Buitenlandse Zaken verwacht dat de Commissie beide delen van het eiland zal steunen.

Sint Maarten zou miljoenen kunnen krijgen uit het Europese fonds. In 2007 ontving het Franse Martinique een kleine 13 miljoen euro nadat een orkaan voor ruim 500 miljoen schade had aangericht.

Europarlementariër Agnes Jongerius. Beeld ANP
Europarlementariër Agnes Jongerius.Beeld ANP

Particulieren

De Sint Maartenaren die niet verzekerd zijn, mogen hopen op ondersteuning van het Rode Kruis. Nederlanders doneerden tot nu toe 4,3 miljoen euro op Giro 5125. Ook nadat de noodhulp is verstrekt, blijft de organisatie de 'meest kwetsbare mensen' op het eiland bijstaan, zegt een woordvoerder. Het Rode Kruis kan bijvoorbeeld helpen bij building back better, huizen op een meer bestendige manier opbouwen.

Meer over