Eén vogel in de hand

EEN JAAR geleden hadden we er nog hartelijk om gelachen. Exhibitionistische zelfverrijking en lucratieve optieplannen waren voorbehouden aan de opwindende wereld van technologie, media en telecom (TMT)....

Inmiddels is de wereld veranderd. ICT staat niet meer garant voor torenhoge koersen. Nu de lucht uit de zeepbel is, zijn vele optieregelingen - bedoeld om het personeel aan de onderneming te binden - opgegaan in rook en zoeken werknemers hun heil bij een nieuwe werkgever. Wellicht bij een chemiebedrijf?

Na DSM heeft nu ook Akzo Nobel een beurskoersgerelateerd beloningsplan in de steigers gezet, en alle werknemers kunnen meedoen. Wie van de 13 duizend Nederlandse Akzo'ers daar over drie jaar nog werkt, krijgt zes aandelen. Zo ook de werknemers in Engeland, Zweden en Amerika. De omvang van de aandelenpakketten voor werknemers in de 71 andere landen waar Akzo actief is, moet nog worden vastgesteld en zal afhangen van lokale gebruiken en omstandigheden.

Akzo is niet het eerste bedrijf uit de oude economie dat 'om' is. DSM kwam onlangs al met een personeelsoptieplan. Zou de omslag te maken hebben met het feit dat de TMT-hype is doorgeprikt en dat aandelen van traditionele bedrijven het nog helemaal niet zo slecht blijken te doen?

Inderdaad lijkt Akzo zijn plan goed te hebben getimed. In 2000 is de koers van het chemie-, verf- en farmabedrijf met zo'n 15 procent gestegen en de vooruitzichten zijn niet slecht. Ondanks een lichte daling van de economische groei zal de winst dit jaar stijgen, voorspelde bestuursvoorzitter Van Lede gisteren in zijn nieuwjaarstoespraak. En beleggingsanalisten verwachten zeker een groei van dubbele cijfers.

Maar DSM komt met zijn optieplan na een jaar van een koersdaling van ongeveer 7 procent wat deelname minder aantrekkelijk zal maken. Überhaupt valt nog te bezien of deelname wel zo aantrekkelijk is. De uitoefenprijs van de opties moet namelijk nog bekend worden gemaakt en daarvan hangt tenslotte alles af.

De plotselinge belangstelling van de chemiesector voor de optie- en aandelenplannen heeft veeleer te maken met het feit dat die sector lang niet meer zo conjunctuurgevoelig is. Zo heeft Akzo zijn onvoorspelbare vezeldivisie verkocht en staan de farmaceutische hoogstandjes van dochter Organon garant voor een stabiel groeiende bron van inkomsten. Volgens Van Lede zal de farma-divisie in 2004 - wanneer de grote aandelen-uitdeling aan het personeel plaatsvindt - goed zijn voor de helft van de omzet.

Ook DSM is niet meer de fabrikant van plastic en kunststof die iedereen kende. Sinds de overname van Gist-brocades maakt het ook penicilline en tegenwoordig bedenkt het bedrijf zelfs ingewikkelde manieren om voedsel langer goed te houden.

Bedrijven uit de oude economie doen er alles aan om zich van hun cyclische imago te ontdoen en kruipen langzaam naar de nieuwe toe. Dat is niet alleen fijn voor de aandeelhouders die de resultaten van hun belegging stabieler zien worden, maar ook voor de afdelingen personeelszaken die met een optie- of aandelenplan makkelijker nieuw talent kunnen werven.

Daarbij lijkt de regeling voor Akzo-werknemers aantrekkelijker dan die van DSM. Tenslotte geeft een optie niet meer dan het recht om op termijn een aandeel te kopen. Als de uitoefenprijs tegen die tijd ver boven de beurskoers ligt - en de opties, zoals dat in jargon heet, onder water staan - is de beloning waardeloos. Daar komt nog bij dat werknemers van DSM zich vóór 2 februari moeten inschrijven voor de optieregeling en pas na 16 februari horen wat de uitoefenprijs wordt. Werknemers van Akzo weten daarentegen nu al zeker dat ze over drie jaar de trotse eigenaar zijn van zes aandelen. Een koersdaling is natuurlijk niet uit te sluiten, maar het is onwaarschijnlijk dat een aandeel waardeloos wordt.

Een optieplan mag dynamischer klinken dan een aandelenplan, maar DSM verblijdt zijn werknemers vooralsnog met een zwerm vogels in de lucht. Werknemers van Akzo zijn beter af met hun zes aandelen in de hand.

Meer over