Een vechter pur sang voor rechtvaardigheid

In Tilburg is zaterdag op 89-jarige leeftijd Jaap van der Leck overleden. Van der Leck was de eerste officiële bondscoach van het Nederlands voetbalelftal....

STRIJDBAAR was Jaap van der Leck tot op zeer hoge leeftijd. Hij was geen man van het compromis, zeker niet toen hij werd aangesteld als de belangenbehartiger van het Nederlandse trainersgilde. Ooit posteerde hij een spion in de bosjes rond het stadion De Meer om te kijken of de ongediplomeerde Johan Cruijff zich inderdaad onthield van het trainerswerk zoals Ajax hem had gezegd. Hij was een vechter pur sang, die vanuit een diepgeworteld gevoel voor rechtvaardigheid streed.

Zijn vader was metselaar en zeer actief in de vakbeweging. Jaap van der Lecks interesse ging lang alleen maar uit naar de sport, het voetbal met name. Hij was een van de oprichters van ARC en ging na de HBS naar de Academie voor Lichamelijke Opvoeding in Den Haag. Eenmaal gediplomeerd gelukte het hem niet als leraar aan de slag te gaan en daarom werd hij voetbaltrainer.

Eerst bij DSO in Zoetermeer. 'Eén avond in de week fietste ik naar Zoetermeer', zou hij later vertellen. 'Twintig kilometer heen, twintig kilometer terug. Daar kreeg ik dan vijf gulden voor.' Het was niettemin het begin van een carrière die 35 jaar zou duren en die hem voerde langs clubs als RFC, UVV, de Volewijckers, DOS, Sportclub Enschede, Feyenoord, Heracles, Willem II en DWS. De reeks werd onderbroken door een dienstverband van vijf jaar van bij de bond.

'Toen ik bondscoach werd zocht ik de spelers in het land op om met ze te trainen. Dan zocht ik drie mooie ballen, deed ze in een netje en stapte in de trein op weg naar Jan Klaassen in Venlo of Abe Lenstra in Heerenveen. Zo reisde ik het hele land door', aldus Jaap van der Leck niet lang nadat hij - in 1971 - vanwege slijtageverschijnselen zijn trainerscarrière moest beëindigen.

Op zijn flat in Tilburg groeide hij uit tot het gezicht van de trainersvakbond VVON. Hij werd van buiten steeds grijzer, maar van binnen steeds roder. Hij had het allemaal zelf meegemaakt, de voorzitters die trainers na drie of vier nederlagen als oud vuil van de hand deden. Toen hij merkte dat vriendelijkheid werd afgestraft, kondigde hij de harde lijn aan.

Hij stemde en dacht zoals hij zelf zei links, toen hij nog trainer was, maar vooral daarna, als het boegbeeld van de Nederlandse voetbaltrainers. En als de ontwerper van de eerste cursus die trainers als Rinus Michels, Kees Rijvers, Joop Brand, Wiel Coerver en Cor van der Hart voortbracht. Weinigen hebben meer invloed gehad op de positie van de hedendaagse voetbaltrainer dan Jaap van der Leck.

Meer over