Een tijger die altijd leren wil

De glorieuze kennistraditie van Zuid-Korea krijgt een nieuwe impuls. Er gaan miljoenen naar biotech, ict en stamcelonderzoek...

Choi Jun-Hyuk neemt de tijd. De beminnelijke onderzoeker geeft eenrondleiding van een uur langs een expositie om uit te leggen wat zijn groepvan het Korea Institute of Machinery and Materials (KIMM) doet. Iets metnanotechnologie en mechatronica, zoveel is helder. Maar doordat de postersin het Koreaans zijn opgesteld en Chois Engels onverstaanbaar is, blijftonduidelijk of het onderzoek middelmatig is of briljant.

Het is het verdriet van Zuid-Korea. De Aziatische tijger wil eengrootmacht worden in wetenschap en technologie en hunkert naarinternationale erkenning. Maar de ontoegankelijke taal en cultuur staan deambities van het Land van de Morgenrust vaak in de weg.

Zuid-Korea is een groeiwonder. Straatarm uit de Korea-oorlog gekomen,maakte het vanaf de jaren zestig een autoritair geleide, snelleindustrialisatie door, eerst met goedkope maakproducten, daarna met schepenen auto's, ten slotte met geheugenchips en lcd-beeldschermen. Het inkomenper hoofd steeg van 87 dollar in 1960 tot tienduizend in 1995. Nu is Koreade tiende economie ter wereld.

Sinds de Aziëcrisis van 1991-'98 kampt het land echter met 'lage'groeicijfers van 3 of 4 procent. De meeste 'chaebols' - concerns alsSamsung, Hyundai en LG - doen het prima, maar de binnenlandse economievertraagt. Onacceptabel voor de 48 miljoen aan 'double digit growth'verslaafde Koreanen, temeer daar rivaal China oprukt.

De remedie: Korea moet een op wetenschap en techniek gebaseerdekenniseconomie worden, een draaischijf in Noordoost-Azië tussen China,Rusland en Japan. 'Ons doel is een inkomen per hoofd van twintigduizenddollar en een positie in de G7 van belangrijkste industrielanden', zegt dr.Han Seunghee van het ministerie van Wetenschap en Technologie (MOST).

De bureaucratie werd daartoe in 2004 hervormd. De MOST-minister werdvice-premier en er kwam een pan-ministerieel bureau, dat demeerjarenplannen coördineert en de onderzoeksbudgetten (bijna 3 procentvan het BBP) toewijst.

De staat neemt traditiegetrouw het voortouw: hij investeert in kansrijkesectoren als ict, biotechnologie en ruimtevaart, en 'groeimotoren' alsstamcellen, robots, de 'auto van de toekomst' en satellieten. Maar steedsmeer wordt overgelaten aan de markt - chaebols financieren nu driekwart vanalle onderzoek en ontwikkeling.

Schildpadboot

Zo moet de glorieuze kennistraditie van Korea herleven, zoalsuitgedragen in het Nationale Wetenschapsmuseum in Daejeon, waar de oudstegedrukte boeken ter wereld (1234), een curieuze pijlmitrailleur (1409) ende 19de eeuwse 'schildpadboot', het eerste pantserschip ter wereld, wordengekoesterd. 'We moeten weer trots kunnen zijn op onze traditie', legtdirecteur dr. Seung Lak An uit.

Het nationale project ('Second Nation-Building on the Basis of Scienceand Technology') heeft alle onderzoeksinstellingen aangestoken. Zo wil hetKorea Institute of Science and Technology (KIST) in Seoul een Koreaans MaxPlanck Institut worden, met posities in de mondiale toptien voornanotechnologie en levenswetenschappen.

Ook universiteiten hebben grote plannen. De beste technischeuniversiteit, Korea Advanced Institute of Science & Technology (Kaist)in Daejeon, heeft de Amerikaanse Nobelprijswinnaar fysica Robert Laughlinaangetrokken om van Kaist een soort MIT te maken. 'We zitten al op 75procent van dat niveau', zegt directeur internationale relaties Kyungho Kotevreden.

Grote ambities ook bij Korea University. Deze prestigieuzeprivé-universiteit, gevestigd op een imposante neogotische campus inSeoul, is al een eeuw de motor achter Korea's modernisering. 'Zonderonderwijs kan de natie niet worden gered', stelde stichter Lee Yong-Ik in1905. Nu Korea meetelt, wil men de universitaire tophonderd in en 'mondialeleiders' afleveren. 'Onze alumni hebben de Koreaanse samenleving verbeterd.Nu kijken ze naar de wereld.'

Grootste probleem, zegt Ho Byung-Whan van de Korea Science & Engineering Foundation (Kosef), die 1,2 miljard dollar aan onderzoeksgeldverdeelt, is gebrek aan diepgang. 'We zijn sterk in halfgeleiders, robotsen stamcellen, maar in fundamenteel onderzoek nog een ontwikkelingsland.'

De nadruk ligt al veertig jaar op toegepast onderzoek, beaamt Han vanMOST. 'Maar inmiddels zien we fundamenteel onderzoek alsdiepte-investering. Daarom verhogen we het aandeel in R & D van 21,5 naar25 procent.' Nog onvoldoende, oordeelt analist dr. Koh You-Sang van hetSamsung Economic Research Centre: 'Het OESO-gemiddelde is 30 procent.'

Een ander knelpunt is menselijk kapitaal. De regering voorziet eentekort van tienduizend onderzoekers in 2010. Korea produceert veel bèta'sen ingenieurs, maar de vergrijzing nadert. En blijven studenten vooronderzoek kiezen als de welvaart stijgt? 'De jeugd heeft nooit gebrekgekend en wil misschien geen lange uren meer maken in het lab', aldusbiotechnologe dr. Sook Yoo Young (KIST).

Studies moeten verder beter aansluiten bij wat de markt vraagt. Zo gaatKaist de 'persoonlijkheid' van studenten verbeteren: 'Ze zijn weinigondernemend en nog onrijp in maatschappelijke vaardigheden.' KoreaUniversity heeft dubbele hoofdvakken ingevoerd. Ook moet in 2010 de helftvan de colleges in het Engels worden gegeven en mag één op de vijfstudenten elk jaar een tijd naar het buitenland.

Keerzijde van die internationalisering is de braindrain naar vooral deVS. 'De besten vertrekken, de middelmaat blijft', zegt Koh van Samsung.Koreanen hebben, behalve voor eten, dure merken en sport, een obsessie vooronderwijs, en dan is een Amerikaanse bul of PhD het hoogste. Nietongebruikelijk zijn tijdelijke 'studiescheidingen', waarbij één ouderzoon of dochter vergezelt naar de VS.

Omgekeerd trekt Korea, anders dan Singapore, amper buitenlandseonderzoekers. In Daejeon, de stad annex kuuroord tweehonderd kilometer tenzuiden van Seoul die zich heeft ontwikkeld tot centrum van de Koreaansewetenschap, werken op de 21 duizend onderzoekers maar 264 buitenlanders:Russen, Chinezen en Vietnamezen, vrijwel geen westerlingen.

Een gevolg van de 'culturele geslotenheid' van Korea, zegt Koh vanSamsung. 'We moeten een klimaat cultiveren dat westerlingen aanspreekt.''Korea is wetenschappelijk lang geïsoleerd geweest', erkent Ho van Kosef.'Daar proberen we wat aan te doen door bilaterale contacten te stimuleren,zoals met het Nederlandse NWO.'

Wat er aan buitenlanders is, is vaak van Koreaanse komaf, zoals dr.Changoon Justin Lee, van het Center for Neuroscience i.o. bij KIST. Lee,opgegroeid in de VS, gepromoveerd aan Columbia: 'Ik voel me nietgeïsoleerd. Ik blijf 's nachts op om te bellen met vrienden in de VS.' Hijis hier met reden: 'Ik mocht een eigen lab inrichten met de besteapparatuur.'

Lee onderzoekt wat er verandert in het gedrag van muizen als je genenuitschakelt. Hij geeft een kleine demonstratie met de 'angstmachine': een'knock-out-muis' zit na een stroomstoot minuten verstijfd terwijl deelektrode in zijn kop één neuron live volgt. Zo is een gen ontdekt datleergedrag stuurt.

Op één gebied ligt Zuid-Korea ver voor op zijn rivalen: ict. Het heeftde snelste mobiele netwerken (sneller dan het in Europa nog te introducerenumts), is wereldrecordhouder breedbandinternet en heeft consumenten dieelke nieuwe gadget gretig omarmen. De sector is dé motor van de economie.

Slimme robots

Korea, is het plan, moet ook wereldleider draadloze telecomnetwerkenworden. Het doel: 'Ubiquitous Korea', ofwel informatie altijd en overal.Al te bewonderen in de Ubiquitous Dream Hall in Seoul, een door Samsung,LG Electronics en SK Telecom ingerichte expositie vol 3D-beeldschermen,slimme robots en de hipste smartphones.

Met een pols-pc om betreed je een wereld waarin huis, kantoor, auto enwinkel één draadloos geheel zijn en per stem te bedienen. Het netwerkmaant je verse melk te kopen, helpt je files te omzeilen en rekent in hetcafé je drankje af. Ook zijn er telefoontjes waarmee je via hotcardsoveral muziek of boeken kunt downloaden. En je bloedsuikerspiegel kuntmeten.

In software en inhoud lijken Koreanen, getuige hun weerbarstigewebsites, minder bedreven. 'Wij zijn gefocust op hardware', zegt prof. dr.Choi Bong-Dae van het Telecommunication and Mathematics Research Center vanKorea University. 'Bedrijven hebben veel te weinig geïnvesteerd insoftware en content. Maar dat begint te veranderen, omdat er op termijnveel meer mee valt te verdienen.'

Vergeleken met de ict verkeert de andere groeimotor, biotechnologie, nogin embryonale staat. Het is een sector met weinig bedrijven en vrijwel geencommerciële producten. Maar dat wordt anders: de overheid steekt 600miljoen dollar per jaar in biotech-onderzoek, meer dan in elke anderesector. 'Toen ik tien jaar geleden uit de VS terugkwam, liepen we achter.Nu scoren we al bovengemiddeld in Nature en Science', zegt prof. dr. ChoiKang-Yell van het Yonsei Research Center for Biotechnology.

Bij het Korea Research Institute of Bioscience & Biotechnology(Kribb) in Daejeon zijn ze vol vertrouwen, getuige hun ronkende pr-film dieuitlegt hoe biotech hongersnood en ziekte zal overwinnen. 'Live a long,disease-free life, make dreams a reality', zegt een vette Amerikaansevoice-over, terwijl gelukkige, pseudo-Aziatische gezinnen spelen aan hetstrand.

Iets verderop ligt tussen de groene rijstvelden biotech-proeftuinDaejeon Bioventure Town, een door de staat opgezet bedrijvencomplex metfaciliteiten voor beginnende bedrijven. 'We maken gebruik van de nabijheidvan Kaist en Kribb', aldus manager Park Hong-Kyo. 'De combinatie van icten biotech, dat is de toekomst.'

Er zijn vijftien start-ups met 160 man personeel - nog weinigspectaculair. Gebrek aan durfkapitaal, aldus Park. 'Investeringen inbiotech leveren pas na decennia wat op. Chaebols wachten liever rustig afen kopen dan de winnaars op.'

Een uitzondering is voedings- en chemieconcern Samyang. Samyang Genexmaakt in Daejeon paclitaxel (taxol), een kankermedicijn uit taxusbomen, opbasis van een zelfontwikkeld gistingsprocédé met culturen vantaxuscellen.

In het smetteloze lab waar andere medische toepassingen van het procesworden getest, staan warme cocktails van celmateriaal en bacteriëndagenlang te shaken tot de actieve stof kan worden geoogst.

'Onze culturen maken honderd keer meer paclitaxel aan dan in de natuur',zegt dr. Yoon Yongwon. 'En wij hoeven voor één kilo geen duizenden bomente kappen.' Prima handel, met een straatwaarde van een half miljoen dollarper kilo. Samyang exporteert naar Zuid-Amerika en de VS en lobbyt nu inBrussel: 'Vertrouwen kweken.'

Volgens Koh van Samsung, dat onder meer biochips ontwikkelt, zal hetinlopen van de achterstand op de westerse biotech jaren kosten. 'Maar hetgaat lukken, dankzij onze can-do spirit.' Die kenniseconomie komt er óók.'Er zit passie in het Koreaanse volkskarakter. We werken hard, en als weons een doel stellen, bereiken we dat ook.'

Meer over