Een solitaire loopvogel met een k

Maarten van Rossem vindt spelling volstrekt arbitrair, de schrijfwijze van no-goarea wekt woede, maar het Groot Dictee is volgens Aaf Brandt Corstius vooral een vrolijke gebeurtenis.

Deelnemen aan het Groot Dictee der Nederlandse taal is als meedoen aan een sinterklaasviering met zestig kleuters. Voordat het begint, is iedereen gespannen en opgewonden, tijdens het evenement zelf is men stil en bang en achteraf barst de meute uit in een eruptie van vrolijkheid en tranen.

Het gaat hier om 59 volwassenen (29 'prominenten' en 30 gewone stervelingen die in zoverre ongewoon zijn dat ze heel goed kunnen spellen), maar dit is wat een spellingswedstrijd in volwassenen losmaakt.

In een antiekerig zaaltje naast de Eerste Kamer, waar de dames van de make-up voor de opname bezig zijn om de prominenten van mascara te voorzien (de gewone mensen worden niet opgemaakt) komt Lutz Jacobi binnensnellen voor een poederlaag. 'Wil je me even opdoffen?'

Een beeldschoon meisje zit aan tafel met het Groene Boekje. Ze is een prominent, dat zie je. Waarschijnlijk van de Vlaamse delegatie, want onherkenbaar voor uw Nederlandse verslaggeefster - ze is vast iemand die Belgium's Next Topmodel gewonnen heeft. Het meisje bladert het Boekje rustig door, alsof al die woorden in haar hoofd zullen blijven zitten als de uitzending van het Dictee over tien minuten opgenomen wordt. Later blijkt ze een Bekende Vlaming te zijn, een hele bekende zelfs, een actrice die net een film opgenomen heeft met Lars von Trier. Zo iemand die dan dus ook wel het dictee zal winnen, vermoedt uw verslaggeefster, die zelf ook meedoet.

Aanschuiven in de groene schoolbankjes van de Eerste Kamer maakt een bepaalde meligheid los bij zowel prominenten als gewone mensen en Herman van der Zandt, de bankgenoot van uw verslaggeefster (u weet wel, Herman de Schermman van de NOS), roept vlak voor de opname op bekakte toon: 'Tégen', omdat het altijd zijn droom is geweest om in de Eerste Kamer de Nacht van Wiegel na te spelen.

Het dictee, dit jaar geschreven door Adriaan van Dis, verloopt zonder wanklank, behalve wanneer Philip Freriks eerst 'solitaire loopvogel' dicteert, en even later 'solidaire loopvogel'. De zaal mort, Freriks merkt niets, dus schrijven we allemaal maar 'solitair' op. Iedereen schrikt van het woord 'indonesiseringsprogramma', wat later het enige woord blijkt te zijn dat iedereen goed geschreven heeft.

En dit zie je niet op tv, maar de prominenten kijken rustig bij elkaar af. De bankjes zijn krap en spieken is makkelijk. Verscheidene prominenten zeggen elkaar ook op luide toon voor. 'Het is leeuweriken met één k. Nee, schrijf nou gewoon maar op, we moeten bijna inleveren.'

In de nakijkpauze is er opwinding en een buffet en zijn er roddels. De Belgen schijnen de hele dag geoefend te hebben, want die kwamen samen met de bus uit Brussel, en ze hadden ook nog eens een hoogleraar bij zich. Een paar tv-vrouwen schijnen voor de opname samengeschoold te hebben bij de dames-wc, terwijl ze alsmaar 'coûte que coûte' tegen elkaar fluisterden. En laat dat woord nu net in het Dictee gezeten hebben. Verdacht.

Ingeborg Beugel, prominent als Griekenlanddeskundige bij Pauw & Witteman, bekent dat zij al decennia de terugkerende nachtmerrie heeft dat ze gevraagd wordt voor het Dictee. Toen dat dit jaar dan eindelijk gebeurde, kreeg ze een minuten durende lachbui. Daarna vroeg ze aan de redactrice die haar belde: 'WHY ME?' En nu is ze er net achtergekomen dat je kasuaris (dat is de solitaire loopvogel) met een k schrijft.

Als iedereen na het buffet weer terug is in de zaal voor de uitslag, ontstaat er woede omdat je no go area blijkt te moeten schrijven als no-goarea. Edward Vanhove, een meneer uit Vlaanderen, heeft gewonnen met slechts 3 fouten. Herman van der Zandt is namens de prominenten de winnaar, met 17 fouten. Uw verslaggeefster wordt na de gedeelde tweede plaats van Ad van Liempt en Rik Coolsaet (de Belgische hoogleraar) derde bij de prominenten, waar zij zo trots op is dat het lichtelijk belachelijk is.

De Griekenland-expert van Pauw & Witteman begint tegen Adriaan van Dis te roepen dat ze de spelling van no-goarea ridicuul vindt omdat het, als je het zó schrijft, klinkt als een venerische ziekte, maar net op dat moment zegt de opnameleider dat de opname erop zit, dat de camera's nu uitgaan en dat we allemaal naar huis mogen.

Dat doen we dan maar, al is Maarten van Rossem het er allemaal niet mee eens. Hij posteert zich bij de uitgang van de Eerste Kamer en roept tegen iedereen: 'Volstrekt arbitrair! Volstrekt arbitrair!' En natuurlijk, dat is waar: de Nederlandse spellingregels zijn arbitrair, spellingswedstrijden zijn onzinnig, en daarom is het Groot Dictee zo'n vrolijke aangelegenheid.

------------------------

En de winnaar is....

Winaars:

1. Edward Vanhove, ambtenaar uit Maaseik-Neeroeteren, (Vlaanderen), 3 fout.

2. Piet Goedghebeur, dossierbeheerder uit Leffinge, (Vlaanderen), 10 fout.

3.Timo Bomhof, docent natuurkunde uit Liederholthuis (Nederland) 12 fout Cees Otto, wiskundeleraar uit Oegstgeest, 12 fout.

Beste prominenten

1. Herman van der Zandt, nieuwslezer bij de NOS 17 fout

2. Rik Coolsaet, hoogleraar Internationale Politiek in Gent, 20 fout. Ad van Liempt, journalist, 20 fout

3. Aaf Brandt Corstius, schrijfster en columniste. 21 fout

De 59 deelnemers maakten in totaal 1.705 fouten, een gemiddelde van 29.

undefined

Meer over