Een schoenmaker zonder schoenen

Misère laat haar lelijke gedaante op de Europese grenzen zien

Hoop en wanhoop drijven mensen mijlen ver. Op de vlucht voor ellende, op zoek naar geluk.
Eerst was er enkel wanhoop. Toen was er hoop en sindsdien heeft het concept van het leven altijd bestaan uit een voortdurende uitwisseling tussen hoop en wanhoop. In deze eeuwige interactie slaat hoop plotseling om in wanhoop. En in wanhopige dagen flitst er opeens een vonkje hoop; als een leidraad.

Op Youtube is een documentaire te zien die “The Battle For Attica Square” heet. De naam van de maker kan ik me niet voor de geest halen, maar de beroerdigheid die deze reportage tentoonspreidt staat nog dagen op mijn netvlies.

De opname begint met een geestelijke die door de Griekse regering is ingehuurd om de reis van de wanhopige illegale immigranten naar de onderwereld te vergemakkelijken. Mensen die de oversteek van de Evros niet halen, maar wel de oversteek van de Styx naar de koninkrijk van Hades. “Mijn religieuze verplichting gebiedt mij om deze mensen te begraven,” zegt de geestelijke over de vluchtelingen die sneuvelen in hun poging om het Westen te bereiken.

Volgens de reportage stromen dagelijks rond de 400 illegalen Griekenland binnen. Griekenland, dat enkel dient als een springplank naar de landen van melk en honing, kan deze enorme stroom niet aan. De opvangsituatie daar doet de toestanden in de opvangtenten in Ter Apel in 1995 stijgen naar een vijfsterrenverblijf. De bakermat van de westerse beschaving vertoont zijn onbeschaafde kant.

Misère laat haar lelijke gedaante op de Europese grenzen zien. Mensen komen vuil, uitgeput, soms beroofd door lokale kruimeldieven binnen. In het ene oog wanhoop en in het andere oog hoop. Hoop op een beter leven en wanhoop waarvan ze op de vlucht zijn geslagen.

Een jonge illegaal werd met blote voeten net over de Turkse grens aangehouden. O ironie! Hij bleek een schoenmaker te zijn geweest.

Griekenland vraagt om hulp en Europa is in de war door de massale toestroom van illegalen naar haar grenzen, zoals de Amerikanen gechoqueerd kijken naar de aanhoudende trek van Zuid-Amerikanen naar hun land. Een stalen “muur van schande” zal Europa niet bouwen over de ongeveer 200 kilometer lange Grieks-Turkse grens. Dat is mensenrechtelijk en geopolitiek onverantwoord. Maar wat is wijsheid?

Onze aardbol blijkt een constante hoeveelheid water te bevatten. Als er ergens droogte is, is er elders overstroming. Die constante zorgt voor de stabiliteit van onze planeet. Hetzelfde principe geldt voor rijkdom. Ook rijkdom is een constante. Als er ergens overvloed is, is er elders op onze wereld beslist armoede. Als ergens de kasten uitpuilen van kleren, lopen elders mensen bloot rond. Als ergens de supermarktschappen vol staan met kattenvoer en hondenbrokken - laat staan een overdaad aan variatie van kaas, vlees, sappen en… - dromen elders kinderen met lege magen en uitpuilende ogen over een stukje droog brood en drinkwater.

Dertig procent van de aardbevolking gebruikt zeventig procent van de beschikbare grondstoffen en watervoorraden. De armoede in grote delen van de wereld steekt schril af tegen de welvaart en overconsumptie in de rijke landen.
De wijsheid heb ik niet in pacht maar wel een bescheiden mening. Laat iedereen de gouden Hesperides appels van de aardse rijkdom plukken.

Verban de Ladon van angst en misgunst! Simpel gezegd: verdeel het geld, de welvaart en het geluk.
Ik herinner me dat de geestelijke aan het einde van de documentaire zegt dat elke keer als hij deze mensen begraaft, hij hoopt dat deze de laatste zijn.

In de pogingen van de EU om deze stroom een halte toe te brengen zie ik parallellen met de handel wijze van de “Absurde mens”. Die ziet dat zijn daad geen zin heeft, maar geeft hier niet aan toe en schept zijn eigen zingeving. Maar de kans dat het Danaïdenvat eerder gevuld is dan het slagen van deze pogingen schat ik groter in.

En ik vraag me af of de wens van de geestelijke ooit uit zal komen!

Meer over