Een ode aan de A2

Er moet wel iets aan de hand zijn als plots automobilisten openlijk hun liefde gaan verklaren aan een snelweg; de vernieuwde A2 naar Amsterdam doet het.

Zwartkijkers zeggen dat het niet lang zal duren. Dat er nooit genoeg asfalt zal zijn om ons allemaal de ruimte te geven. Dat die 143 duizend passanten per dag volgend jaar weer gewoon vaststaan met z’n allen. Ja, dat het misschien eind deze maand alweer mis is, als het hele land weer gewoon naar z’n werk moet.

Zal best.

Genieten

Maar dan mogen we er nu toch wel even van genieten? Ja, mogen we eens in ons leven toegeven dat meer asfalt ons domweg gelukkig kan maken? Voor wie er nog niet zelf is geweest sinds eind juli: rij naar Utrecht, draai de A2 op naar Amsterdam en laat u bedwelmen door de ruimte.

Voor u ligt een stuk snelweg dat in Nederland zijn gelijke niet kent. Kijk uit over de vijf brede stroken die zich, hier en daar licht glooiend, in flauwe bochten door het veenweidelandschap kronkelen, de uitdijende skyline van Amsterdam als baken in de verte.

Stel vast dat er plots zo veel asfalt ligt dat de linkerstroken vaak zo goed als onbereden blijven. Is dit dan autorijden zoals autorijden bedoeld is? Geef toe aan de euforie, zet die stoel wat naar achteren en de cruise control eindelijk eens aan. Erken dat dit het moment is om nou eens voor één keer te stoppen met zeuren en te erkennen dat onze altijd stralende minister van Verkeer gelijk had toen hij het laatst zei bij de opening: ‘Wat een prachtig stuk weg. Ik ga er heel erg van genieten.’

U bent heus de enige niet. Vraag maar aan de collega’s bij de koffieautomaat. Of anders bij de nationale koffieautomaat die Twitter heet.

– Over A2 richting Amsterdam gesjeesd. Heerlijk, die 5-baans snelweg.

– Lang leve 5 banen op de A2! Hulde aan de bouwers.

– Nog even wennen, die 5-baans A2. Drie kwartier te vroeg.

Opeens een stuk leuker om naar Amsterdam te rijden.

- Net over de A2 gereden als een mes door de boter. Hulde aan Rijkswaterstaat!

Roadsongs

Liefdesverklaringen aan een snelweg – dan is er wat aan de hand in Nederland. We zijn geen volk van snelwegliefhebbers. We schrijven er geen boeken over en we componeren geen roadsongs om onze gevoelens voor het asfalt te verwoorden. Daarvoor zijn de afstanden te kort en de afritten te talrijk. De illusie van een road to nowhere vergt wel erg veel verbeeldingskracht.

Er was wellicht altijd al één uitzondering: de A2. De aorta van Nederland. Tussen Amsterdam en Maastricht kan lyriek ons wel degelijk overvallen. Het enige echte snelweglied dat we wél hebben heet niet voor niks A2, van de Limburgse minstreel Gé Reinders. De snelweg brengt hem al vele jaren naar optredens in het hele land. En ’s nachts terug. Het is alsmaar rechtdoor/met de radio aan/A2, de weg naar huis.

Schitterende weg

Reinders schreef het in 1995 en hij méénde het. ‘Schitterende weg, de A2. Onnederlands bijna. Laatst reed ik door Duitsland en zei de tomtom: ‘Volg deze weg 362 kilometer.’ Kijk, dan ga je ergens naartoe. Dat kennen wij niet, behalve op de A2, een beetje dan. De magie van het eindpunt draagt daar ook aan bij: Amsterdam, symbool van vrijheid.’

In de jaren daarna is zijn liefde voor de snelweg danig op de proef gesteld. ‘Man, wat heb ik de A2 vervloekt. Bij Eindhoven, Den Bosch en na Utrecht: hoeveel uren heb ik daar niet in de file gestaan?’ Dat het beter werd, zag hij de afgelopen maanden al bij de Brabantse knooppunten, waar de dagelijkse files zijn opgelost door brede stroken extra asfalt en scheiding van de verkeersstromen. Vanaf zijn vakantieadres verheugt hij zich al op de volgende rit naar Amsterdam. ‘Vijf banen? Is het echt waar? Dat is wel iets om enthousiast van te worden ja. Al mag dat eigenlijk niet in Nederland hè. De auto is toch een bedenkelijk iets. Wij doen daar altijd heel genuanceerd over.’

Opgetogen

Van Tijs van den Boomen, journalist, snelwegsocioloog en auteur van het boek Asfaltreizen mogen we best opgetogen zijn. ‘Het is natuurlijk een monster van een weg. Vijf rijstroken, plus vluchtstroken links en rechts. Maar kijk goed: op hele stukken is geen vangrail, niet in het midden en niet aan de zijkant. De slootjes lopen door tot aan de weg. Daardoor is het een heel dunne plaat asfalt geworden, met een maximale breedte maar een minimale impact op het landschap. De geluidsschermen zijn spectaculair, vooral die bij Maarssen van architect Aletta van Aalst. En dan dat viaduct bij Vinkeveen, waar je opeens zo majestueus wordt opgetild boven het landschap. Je ziet aan alles dat Rijkswaterstaat er echt werk van heeft gemaakt. Er is over nagedacht. Ze hebben iets willen aanleggen waar de mensen blij en trots van worden.’

Is het verbeelding of gaan we zelfs anders rijden in die zee van ruimte? Verkeersspecialist Bert J. Woudenberg, voormalig woordvoerder van Veilig Verkeer Nederland, weet het wel zeker. ‘Het is een feest om op te rijden. Dat een snelweg zo veel plezier met zich kan meebrengen, wisten we nog niet in Nederland. Dat genoegen heeft grofweg twee effecten. Het gros van de automobilisten komt tot rust. Eindelijk ruimte. Niemand zit je dwars, er is geen reden meer om opgefokt te doen.

Bumperkleven

‘Bumperkleven hoeft niet want je kunt altijd links passeren. En je kunt ook weer eens rustig om je heen kijken. De snelwegpanorama’s komen beter tot hun recht. Je wordt weer mens achter het stuur. Dat komt de verkeersveiligheid enorm ten goede. Er is één risico, en dat is meteen het tweede effect: een bepaalde groep automobilisten voelt zich door al dat asfalt vooral uitgenodigd om harder te gaan rijden. Behoorlijk veel harder. Je gaat heel makkelijk te snel.’

De redactie van motorrijderssite oliepeil.nl kan dat alleen maar bevestigen. Redacteur Marcel, onder zijn lezers beter bekend als Highsider, ergert zich kapot aan de snelheidslimiet van 100 kilometer per uur. ‘Iedereen weet dat de maximumsnelheid moet passen bij het uiterlijk van een weg. Lang, breed en recht nodigt uit tot gas geven. Dan wil je even zien hoe hard die motor eigenlijk kan. En dat is dus de grote domper bij alle feestvreugde rond die A2. Kúnnen we eens doorrijden, mag het weer niet.’

De vernieuwde A2 (Joost van de Broek/ de Volkskrant)
Meer over