Column

Eén mountainbiker verstoort de beleving van 85 rustzoekers

Natuur in Nederland, dat is het ruige krachtenspel tussen belangenorganisaties.

Jean-Pierre Geelen
Vakantiegangers genieten van het weer op Texel. Beeld ANP
Vakantiegangers genieten van het weer op Texel.Beeld ANP

Gedreven door het mooie weer spoelde ik aan op Texel. 'De parel van de Nederlandse natuur' ligt aan mijn voeten: mijn schrijfhutje wordt omringd door gras, riet, wad en een blauwe hemel. Visdiefjes en grutto's jubelen van lente.

Tot zover de poëzie. Texel moet vooruit: tot 2011 werd het Nationaal Park Duinen van Texel gefinancierd door het Rijk. Nu wil het eiland 'Nationaal Park' worden. Maar daarvoor komt grootgrondbezitter Staatsbosbeheer hectaren tekort. Waar haal je natuur vandaan? Bij de buren: Natuurmonumenten beheert nog wat terreinen op het eiland.

Zo wordt de zandplaat Razende bol misschien ingelijfd, mogelijk een stuk Waddenzee. Schiermonnikoog, Lauwersmeer: zo kom je er misschien wel.

Natuur is het ruige krachtenspel van belangenclubs, provincies, hoogheemraadschappen en gemeenten. Je waant je in de wildernis, maar je staat op de drassige velden van overlegmodellen, beleidsvisies, prioriteringsvraagstukken en veranderende bestuursstructuren.

Volgens ecologen leven we in het antropoceen: het tijdperk waarin de mens de aarde domineert, met alle gevolgen van dien.

Op Texel is nu natuur en 'beleefnatuur', gescheiden door zorgvuldig geplande zonering. Soms botsen de belangen. Zoals op de mountainbikeroute die door de 'echte' natuur gaat. Daar heb je het gedonder al: één mountainbiker die natuur buiten de gebaande paden beleeft, verpest de beleving van 85 rustzoekers - dat is onderzocht. Zit er wel een verdienmodel in die mountainbiker, of consumeert hij enkel zelfgebrouwde toverdrankjes?

Op Texel was het feest in de beleefnatuur. Het Wadden Vogelfestival, met vogelinformatiemarkt en excursies per bus. Dutch birders, vogelaars van de fanatiekste soort met teletoeters op hun buik, bouwden hun eigen feestje: topdrukte in de vogeltrek. En dat in Meimaand Vogelmaand, niet te verwarren met de Nationale Vogelweek.

In die jungle zocht ik rust in een schilderachtig wit huisje in een verlaten polder. Een kooikershuisje uit de 16de eeuw, een 'paleis van acht voeten in het vierkant, met gantsch niet zindelijke muuren', zoals de Haagse kunstschilder Pieter van Cuyck destijds schreef. De bewoner was 'een lange en doodmaagere kluizenaar met smeerigen blauwe muts'. Hij dreef de naastgelegen eendenkooi en bleek een rekenwonder en wijsgeer; misschien gingen die laatste twee ook toen al goed samen.

Er hangt een bordje van Natuurmonumenten. Het huisje is gerestaureerd na een bel & winactie van een damesblad. Welkom in het Libelloceen.

Op Texel had ik binnen een uur mijn beloofde lepelaars, kiekendieven en blauwborsten door mijn trouwe binocle gezien. Die hielden zich ten minste aan de schema's. Domweg gelukkig bij een Skuumkoppe hoorde ik Dutch birders zwijmelen over hun balkankwikstaart. Bijeneters waren overgevlogen. Er zal toch wel eerst over vergaderd zijn?

Meer over