Een moederhart een gouden hart

BEWERING: Zwangerschap goed voor het hart
OORDEEL: Te veel losse draden

In kinderrijke gezinnen zal deze week het gejuich niet van de lucht zijn geweest. Niet dankzij de goedheiligman, maar door het nieuws dat, zoals Elsevier meldde, 'een groot gezin goed is voor het hart van de moeder'. En zoals dat gaat, de website van de Volkskrant- 'Hoe vaker je zwanger bent, des te minder hart- en vaatziekten je krijgt' - schreef het over van de website van Elsevier, die het zelf had overgeschreven van de website van de Daily Mail. En, zoals dat ook gaat, onderweg zijn er wat steken gevallen. Terwijl aan het oorspronkelijke wetenschappelijke artikel al genoeg losse draden hangen.

Het onderzoek, van Marni Jacobs en collega's van de universiteit van Californië in San Diego, verschijnt binnenkort in het vakblad Fertility and Sterility. Het gaat, allereerst, niet over de kans hart- en vaatziekten te krijgen, maar over de kans eraan te overlijden. Het gaat niet over aantallen kinderen, maar over aantallen zwangerschappen. Elsevier, en dus de Volkskrant, lieten de onderzoekster zeggen dat de vrouwen een lager risico op sterfte door 'hartfalen' hadden, maar dat zal komen doordat de redacties geen benul hadden. Nog een laatste detail: in de totale sterfte maakte het aantal zwangerschappen niets uit. Vrouwen die in hun leven vier of meer keer zwanger waren geweest, overleden wel wat minder aan hart- of vaatziekten (en dan vooral aan vaten, juist niet aan het hart), maar dat werd kennelijk door andere doodsoorzaken gecompenseerd.

Het onderzoek werd gehouden onder 1.294 vrouwen die 25 jaar geleden rond de 71 jaar waren. Ze werden in de tabellen ingedeeld in het aantal zwangerschappen (langer dan drie maanden) dat ze hadden meegemaakt. Daarbij blijkt meteen al iets raars. Hoe vaker de vrouwen zwanger waren geweest, hoe jonger ze waren: vrouwen die nul zwangerschappen hadden doorgemaakt, waren gemiddeld 73, vrouwen die vier tot twaalf keer zwanger waren geweest, 65 jaar. Hoe dat zit, lichten de onderzoeksters niet toe, maar het maakt de rest van de analyse meteen een stuk gammeler.

Verder is het goed te weten dat het onderzoek werd gehouden in Rancho Bernardo, een stadje in Zuid-Californië waar vrouwen rijk, blank en slank zijn, veel sporten, en buitengewoon oud worden. Daardoor gaan de resultaten misschien niet zomaar op voor een redderende moeder van zes in een achterstandswijk.

En het is goed te bedenken dat deze studie achteraan aansluit in een hele reeks oudere en grotere studies waarin geen verband of zelfs een omgekeerd verband werd gevonden. De onderzoeksters moeten zich in nogal wat bochten wringen om daar een verklaring voor te vinden. Zo simpel als 'een hogere concentratie zwangerschapshormonen zou langdurige voordelen voor de bloedvaten met zich meebrengen' (Elsevier) of 'door de langdurig verhoogde concentratie zwangerschapshormonen wordt de kans op hartaandoeningen verkleint' (website de Volkskrant, met een t) lijkt het in ieder geval niet.

Nogmaals, op de totale sterfte maakt het allemaal niets uit, maar het is toch wel vreemd dat de onderzoeksters zo achteloos voorbijgaan aan de gevolgen van minder dan vier zwangerschappen. Met hen vergeleken zijn namelijk alle andere vrouwen stukken slechter af. Van de vrouwen die één keer zwanger zijn geweest, zijn er ruim drie keer zoveel overleden aan hart- en vaatziekten, van de vrouwen die twee of drie keer zwanger zijn geweest, zijn het er twee keer zoveel. Het is bepaald niet hoe vaker zwanger, hoe minder sterfte.

Het advies van de onderzoeksters aan jonge, rijke, blanke, slanke vrouwen zou dus moeten zijn: stop in godsnaam niet te vroeg, ga door tot je ten minste vier keer drie of meer maanden zwanger bent geweest. Alleen zo verklein je je kans om ergens na je zeventigste aan hart- en vaatziekten te overlijden. Van 30 procent naar 20 procent.

undefined

Meer over