ReportageEindhoven

Een lockdown? ‘Jammer, maar begrijpelijk’, zeggen ze al winkelend in Eindhoven

Guur of niet, in Eindhoven gaan ze zaterdag gewoon weer winkelen. Terwijl het kabinet zint op nog strengere maatregelen, staat voor de Primark een rij. ‘Ik weet niet of een sluiting van alle winkels veel zal helpen.’

Een medewerker van de gemeente Eindhoven staat met een pijl aan het begin van de winkelstraat om mensen te wijzen op de juiste looprichting. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
Een medewerker van de gemeente Eindhoven staat met een pijl aan het begin van de winkelstraat om mensen te wijzen op de juiste looprichting.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Bij de Primark tegenover het Centraal Station van Eindhoven staat zaterdagmiddag een rij wachtenden voor de deur tot vijftien meter om de hoek. Dat is nog niets vergeleken met het beruchte weekend van Black Friday twee weken geleden. ‘Toen stond de rij tot aan de ING-bank op de volgende hoek’, vertelt de vriendelijke beveiliger, een jongeman met zwart mondkapje op, die bij de ingang staat.

Op een telapparaatje klikt hij het aantal in- en uitgaande klanten aan. Maximaal 450 klanten mogen in de budgetkledingzaak die meerdere verdiepingen telt. ‘443, 444’, klikt hij aan wanneer een jong stel naar binnen loopt. Nog even en hij moet de klanten tegenhouden, in afwachting van mensen die het pand verlaten.

Soms kan dat wat problemen geven. ‘Je hebt een aantal eigenwijzen die lak hebben aan alles’, zegt hij. Die willen niet te lang wachten of willen hun handen niet ontsmetten. ‘Dan zeg ik: nee mensen, die handgel ruikt niet naar rozen of aardbeien, maar het moet.’

Twee weken geleden, toen de burgemeester van Eindhoven vanwege extreme drukte in de binnenstad de winkels vervroegd liet sluiten, moest hij ook nee verkopen aan een lange rij wachtenden. Ja, die stonden wel even te mokken, vertelt de beveiliger laconiek: hadden ze al die tijd voor niks gewacht.

Zover komt het deze zaterdag niet. ‘Twee weken geleden kon je over de koppen lopen’, zegt de verkoper bij Jeans Centre aan de Demer. Vandaag valt het wel mee. Bovendien is het buiten drukker dan in de meeste winkels. Veel mensen slenteren langs de etalages, en werpen slechts een blik naar binnen. ‘Kijk maar eens hoeveel klanten ik in de zaak heb’, gebaart de medewerker van Jeans Centre. ‘En hoeveel mensen zie je buiten eigenlijk met een winkeltasje lopen? Dat zijn er niet zoveel.’

Massa's

De gemeente Eindhoven heeft een reeks maatregelen genomen om al te grote massa’s in de binnenstad te voorkomen. Zo wordt de drukte voortdurend gemeten, zowel op beeldschermen in de meldkamer als door handhavers op de straat. Die drukte wordt gekleurd in vier fasen: van groen (‘rustig’) en geel (‘redelijk druk’) tot oranje (‘erg druk, ruimte schaars’) tot rood (‘te vol en te druk, verdere instroom voorkomen waar mogelijk is’).

Twaalf gastheren en gastvrouwen plus een coördinator worden ingezet als ‘city hosts’ om het winkelend publiek te bewegen afstand te houden en vooral aan de rechterkant van de straat te lopen. Ze gaan gekleed in opvallende rode jassen (met de tekst: ‘Houd een eindje afstand’) en rode petten plus een stok met een rode pijl in de hand.

In elke druktefase kunnen de teksten op ledschermen en tekstkarren bij toegangswegen tot de binnenstad worden aangepast. ‘Zo kan in het oranje scenario het instrument “tijdelijk een eindje omleiden” worden ingezet’, zegt een woordvoerder. Dan kunnen bepaalde straten worden afgezet. Alleen bij extreme drukte (fase rood) kan worden besloten tot winkelsluiting.

‘Ik zou een lockdown best wel begrijpen’, zegt Monique (53) uit Venlo, die samen met haar man Jos (56) een kroketje staat te eten uit de automatiek in de buurt van de Sint-Catharinakerk. ‘Maar ik weet niet of een sluiting van alle winkels veel zal helpen met het coronavirus. Want dan komt iedereen samen thuis te zitten, en dat is ook weer niet goed.’

Ze is speciaal voor de Bijenkorf naar Eindhoven gekomen, want die hebben ze niet meer in Venlo. Waarom ze ondanks de coronacrisis toch de drukte van de Eindhovense binnenstad opzoeken? Monique: ‘Tsja, je wilt er toch wel iets van gezelligheid van maken, toch?’ Jos: ‘Maar we proberen nog voor de drukte weg te komen.’

Als het net begint te regenen zegt zij: ‘Nou mooi, dan gaan de meesten wel weg.’ Hij schudt lachend zijn hoofd: ‘Of ze gaan allemaal naar binnen.’

Een lange rij zaterdag in het centrum van Eindhoven. Beeld Marcel van den Bergh / Eindhoven
Een lange rij zaterdag in het centrum van Eindhoven.Beeld Marcel van den Bergh / Eindhoven

Zes klanten

Bij de schoenenwinkel van Dr. Martens laten ze maar maximaal zes klanten binnen. ‘We zijn tamelijk strikt: zes is zes, ook al komen ze uit één gezin’, zegt verkoper Sam van Geloven bij de deur. Floor manager Charell Vos: ‘Door zo’n drempel op te werpen, weren we ook publiek dat zomaar even binnen wil kijken - die blijven daarvoor niet buiten wachten. Dat is ook prettiger voor de klanten die wel echt een paar schoenen willen kopen: die kunnen rustig en coronaproof passen.’

Beide medewerkers van Dr. Martens vinden dat de gemeente heeft gefaald om bijtijds maatregelen te nemen om de extreme drukte in het Black Friday-weekend te voorkomen. ‘Dat hadden ze toch kunnen zien aankomen’, aldus Van Geloven. ‘Het was zo druk op straat, alsof er niks aan de hand was en corona niet bestond. Maar niet bij ons binnen: ook toen was het maximaal zes klanten.’

Ook zij hebben via de media vernomen dat het kabinet door het oplopende aantal besmettingen een lockdown overweegt. ‘Ik zou het wel jammer vinden als ze de winkels nu helemaal zouden sluiten’, vindt Vos. ‘Want dan worden wij gestraft omdat de gemeente niet afdoende heeft gehandeld.’

Buttons

Waar de ene winkel een strikt deurbeleid voert, loop je bij de andere winkel als klant zo naar binnen. Dat laatste is bijvoorbeeld het geval bij de Pull&Bear. Maar bij The Sting staat een medewerkster witte buttons uit de ene bak in een andere bak te gooien, en andersom, bij aankomst en vertrek van klanten. ‘Als deze bak vol is, moet ik mensen tegenhouden', legt ze uit, terwijl een man met wit-rood PSV-mondkapje naar binnenloopt. Bij The Sting worden maximaal 270 klanten toegelaten. ‘We zijn een grote zaak', verklaart de medewerkster.

Als een lockdown nodig is, dan ‘is het nodig en moet het maar’, vindt een stel uit Maarssen (bij Utrecht) dat een hotelweekendje Eindhoven doet. Dominique (38), die in de zorg werkt, voelt zich best ‘een beetje bezwaard’ in de binnenstad. Maar ze proberen de drukte te mijden en ‘je wilt er ook wel eens even uit. Martin (44): ‘Morgen gaan we mountainbiken in de bossen, dat is lekker veilig.’

Ze staan een take-away-panini te happen onder de luifel van café-restaurant Carrousel aan de Markt. Tegenover hen draait de draaimolen van het echtpaar Anita en Ben Vermolen, met slechts één klein meisje dat op een hobbelpaard rondjes draait. ‘We zitten hier al 26 jaar’, vertelt Anita vanachter het glas in het tickethokje, terwijl ze op deze druilerige middag nota bene het Volkskrant-magazine zit te lezen. ‘Ik kan me best voorstellen dat ze besluiten tot een lockdown, want ze moeten het aantal besmettingen toch omlaag brengen', verzucht Anita. ‘Maar ik zou het wel jammer vinden, want dat kost ons ook klandizie.’

Bekijk hier de belangrijkste grafieken en kaarten over de uitbraak van het coronavirus in Nederland.

Meer over