Een lobby voor het lobbyen

Het was een aardig idee om een boek over politiek lobbyen in Nederland niet door de professionele beïnvloeders zelf te laten volschrijven, maar door politici en bestuurders....

Jan Joost Lindner

Het resultaat van de politieke schrijfdrift is De wandelgang - Lobbyen in de politiek onder redactie van Frans Kok en Tom van der Maas (Bert Bakker; fl 31,95). Het staat vol herinneringen en anekdotes en blijft luchtig en leesbaar. Maar helaas, de politici en de bestuurders zijn het over bijna alles eens. Er zijn te weinig verrassingen om zelfs een dun boek goed op gang te houden.

Het lobbyen is ook in Den Haag een groot professioneel bedrijf geworden, al is het nog niks naast Washington (waar in 1857 al driehonderd lobbyisten werkten). In Brussel zijn dertienduizend wandelgangers op dertienduizend ambtenaren, aldus eurocommissaris Frits Bolkestein, die ze - het zal weinigen verbazen - uitstekend weet af te poeieren.

Lobbyen is prettiger dan blokkades en andere 'harde actie' en het is eerzaam, mits oprecht en subtiel. Het verschaft nuttige aanvullende informatie voor de beslissers, zo vinden bijna alle auteurs. Ze zijn bijna nooit onfatsoenlijk benaderd. Het boek is goeddeels een lobby voor het lobbyen.

Het fêteren van de beslisssers is riskant want dan voelen die zich niet meer vrij. Maar oud-staatssecretaris en oud-burgemeester Gerrit Brokx meent dat een etentje of een fles wijn moet kunnen. Oud-minister en nu senaatsvoorzitter Gerrit Braks stuurde wel 'een mooie kist wijn' terug naar de gulle gever, nadat hij er één fles had uitgenomen.

Hans Wiegel wist als Fries 'gouverneur' dertig miljoen voor wegenaanleg los te peuteren van managers met het schenken van een zeer goede whisky. Topmanagers lokte hij naar Friesland door ze voor het skûtsjesilen uit te nodigen en hen bij voorbaat een bijpassende pet in hun maat toe te sturen. 'Ze kwamen allemaal'.

Bij Gerrit Braks is enige twijfel te vinden over de voordelen van het grootschalige lobbyen. Wie er niet aan meeedoet (om wat voor reden ook) heeft minder invloed en dat schaadt het zorgvuldig afwegen van alle belangen. Volgens Braks heeft de landbouw vaak slecht gelobbyd, zonder oog voor milieu en een langere termijn. Men wilde vooral productievergroting, terwijl Europa enorme overschotten had. Tegenwoordig gaat het professioneler, maar te versnipperd, schrijft de senaatsvoorzitter.

Oud-europarlementariër Floris Wijsenbeek: 'Een Belgisch parlementslid dat regelmatig amendementen inleverde op het papier van een firma, compleet met het bedrijfslogo, heeft nooit een voorstel door het parlement aanvaard gezien'.

Meer over