Eén lange file richting grens Koeweit

Een Democratisch president kan leger VS in Irak binnen anderhalf jaar thuis hebben...

Van onze verslaggever Stieven Ramdharie

AMSTERDAM Luitenant-kolonel Lenny Richoux, logistiek deskundige van de Amerikaanse luchtmacht, rekende uit hoe lang een konvooi zou zijn van 20 duizend Humvee-jeeps, 1000 tanks en 10 duizend trucks dat Irak zou moeten verlaten.

Het zou reiken van New York naar Denver. Kijkend naar het enkele duizenden kilometers lange konvooi, rijdend met een snelheid van 45 kilometer per uur, zou het laatste voertuig pas na 75 dagen voorbij komen.

En dan zijn er nog de strenge Amerikaanse douane-eisen. Elk van de 45 duizend voertuigen waarover de 160 duizend Amerikaanse soldaten nu in Irak beschikken, moet in Koeweit gewassen en geïnspecteerd worden. Bij een autowasstraat zou deze klus 40 jaar duren.

De roep om terugtrekking speelt een belangrijke rol in het Irak-debat in de VS, maar Richoux (41), vlieger op een C-17 en tijdelijk uitgeleend aan de denktank Center for a New American Security in Washington, is er beslist geen voorstander van.

Hij vreest de chaos. Als een Democratische president echter straks in het Witte Huis zetelt en deze de generaals vraagt om in zestien maanden Irak te verlaten, zoals Barack Obama wil, dan is dat zeker mogelijk.

‘We hebben de mogelijkheden, zeker met onze transportvloot, om snel weg te gaan’, zegt Richoux telefonisch vanuit Washington. ‘Een flink deel van de soldaten kan door de lucht. Alleen het materieel is een probleem. Er is maar een route naar Koeweit. We zullen zeker een deel moeten achterlaten. Dat kan worden overgedragen aan het Iraakse leger. De VS hebben dat immers ook gedaan in Duitsland en Japan na de Tweede Wereldoorlog.’

Lawrence Korb (68), onderminister op het Pentagon onder Reagan, klinkt resoluut over de telefoon. In het belang van Amerika’s nationale veiligheid moet aan de geldverslindende Irak-operatie binnen een jaar een einde worden gemaakt.

Met Amerika’s militaire kracht, betoogt hij, kan het conflict niet meer worden beslecht. Korb, die op het Pentagon was belast met personeel en logistiek, is de mede-auteur van een blauwdruk van experts hoe de VS op een ‘verantwoordelijke en ordelijke’ wijze in tien tot twaalf maanden Irak kunnen verlaten.

‘Uiteraard kan er daarna chaos zijn’, betoogt Korb, directeur veiligheidsstudies van de Council on Foreign Relations in New York. ‘Maar de tegenstanders van een terugtrekking die dit steeds roepen, zeiden in 2003 ook dat alles goed zou verlopen na de invasie. De realiteit is dat geen van de groepen in Irak nu sterk genoeg is om de ander schade te doen.’

Terugtrekking, geleidelijk dan wel snel, is een van de vele onaantrekkelijke opties waarvoor een nieuwe president zich in 2009 gesteld zal zien in het Irak-dossier. Tegenstanders roepen dat zo’n operatie op zijn minst twee tot vier jaar zal duren, verwijzend naar de vele veiligheidsrisico’s en de ruim 300 duizend spullen waarover de Amerikanen nu op vliegvelden en de 75 legerplaatsen beschikken: van helikopters en tv’s tot mobiele wc’s.

Korb wijst er op dat als de nood aan de man komt, de VS zich zelfs in drie maanden kunnen terugtrekken. Bij zo’n ‘omgekeerde invasie’, richting Koeweit, zou echter een flink deel van het militaire materieel moeten worden achtergelaten. Om over een politiek- en veiligheidsvacuüm maar te zwijgen. In zijn blauwdruk, waarvoor ook het leger werd geraadpleegd, worden brigades gefaseerd teruggetrokken of niet meer vervangen.

Te beginnen in het noorden (Mosul), daarna het westen (Al-Anbar) en geleidelijk opschuivend naar Bagdad. Vanuit Bagdad zouden dan in de eindfase de laatste eenheden worden teruggetrokken naar Koeweit. Om het Iraakse leger daarna bij te staan, zouden in het Koerdische noorden tijdelijk zo’n 7000 soldaten en in Koeweit 3500 mariniers moeten worden gelegerd.

Korb: ‘We kunnen het zo snel doen als we zelf willen. In 2004 zijn we er ook in geslaagd om de invasiemacht in vijf maanden te vervangen. Bijna een kwart miljoen soldaten en 211 duizend spullen werden toen geroteerd, de grootste rotatie sinds 1945.’

Hij gelooft niet dat de VS zich uit Irak zullen moeten vechten, vooral omdat er maar een route naar Koeweit is. ‘Elke dag rijdt een brigade op en neer op deze weg. En er zijn weinig aanslagen. Het is veel beter op deze weg te rijden dan je soldaten te laten patrouilleren in Bagdad.’

Zijn rapport dateert van september vorig jaar. Het relatieve succes van de ‘surge’, heeft Korb niet van mening doen veranderen. ‘De surge heeft geen verzoening tussen de diverse groepen teweeg gebracht. En dat was wel de bedoeling.’

Richoux: ‘We hebben nu de grenzen van ons militair kunnen bereikt. De Irakezen moeten nu beslissen hoe ze hun land willen besturen. En we moeten ze duidelijk maken dat we niet eeuwig zullen blijven. Maar zelfs dan zie ik een snelle terugtrekking niet zitten. In twee jaar zou het mogelijk zijn, maar alleen als er een sterke regering is en stabiliteit.’

Korb is niet bang dat een Democratische president in 2009 door de generaals zal worden overgehaald om af te zien van een snel vertrek uit Irak.

‘Generaals moeten zich niet bezighouden met vragen over mogelijke chaos of genocide. Ze moeten zeggen of een terugtrekking militair mogelijk is.’

Meer over