Een kind dat arm is, zal niet zeuren

Werelden: En daarom werk ik. Nederland 1, 21.38 uur. 'Rijke mensen hebben een baan, arme mensen moeten werken.' Een mini-hulp in de huishouding van ongeveer tien jaar in Dhaka, Bangladesh, heeft geen maatschappijleer nodig om te snappen hoe de wereld in elkaar zit....

Kinderarbeid emotioneert het rijke Westen. Het zuiver Zweedse blazoen van meubelgigant IKEA zat meteen vol vlekken toen onlangs bekend werd dat het bedrijf wel degelijk gebruikmaakt van goedkope kinderarbeid in de Derde Wereld. Tegelijk beseft iedere welvarende westerling dat het lichtvaardig afschaffen van kinderarbeid tot acute en nog ernstiger armoede leidt.

Het vermaarde documentaire-duo Maarten Schmidt en Thomas Doebele laat vanavond bij de IKON zien dat de vicieuze cirkel van armoede en kinderarbeid doorbroken kan worden. De kleine kans op verandering schuilt in het Bangladesh Rural Advancement Committee (BRAC), dat sinds 1996 arme kinderen de kans geeft drie uur per dag, drie jaar lang, gratis onderwijs te volgen. Dat onderwijs echt helpt, blijkt uit het feit dat een jongetje van ongeveer twaalf jaar een baan in een fabriek heeft veroverd, omdat hij een beetje kan lezen en schrijven. Vol hoop denkt het knulletje meteen aan het eigen bedrijf dat hij later gaat beginnen, een bedrijf waarmee hij zijn werkloze en analfabete vader gaat onderhouden.

Het ouwelijke jochie vormt een baken in een documentaire die vooral schrijnt en bijt. Zoveel bloedserieuze kinderhoofdjes die vertellen over ziekte, dood, overstromingen en werkloosheid. Zoveel kinderen die huilen om hun zieke vader, het verlies van hun dorp, zoveel meisjes voor de klas die vertellen dat hun moeder meer van hun broertje houdt omdat die niet wordt uitgehuwelijkt en meer geld opbrengt. Dat gaat niet in de koude kleren zitten. En dan hebben de filmmakers niet eens grof misbruik en ruwe mishandeling van de kinderen getoond.

Er lijkt niet veel ten goede gekeerd in het land dat zich in 1971 van Pakistan afscheidde. Het Bangladesh dat zo melancholisch werd bezongen door Bob Dylan. Een lichtere snaar wordt geraakt als tijdens een maaltijd kinderen klagen over de zouteloze linzen. 'Ik hoef niet meer', zegt dochterlief, en schuift haar bord weg. Voor generaties kinderen in Nederland, opgevoed met het politiek correcte gebod dat 'de kindertjes in Bangladesh blij zouden zijn met een bord eten', een opwekkend gebaar.

Meer over