Een hele bieb vol over de presidentsvrouw

Bob Dole, verliezend Amerikaans presidentskandidaat in 1996, is al bijna vergeten. Zijn vrouw Elizabeth daarentegen, zorgt ineens voor opwinding. Begin deze week wezen peilingen uitwezen dat ze met een minieme voorsprong van Al Gore zou winnen als op dit moment een nieuwe president zou worden gekozen....

TIM OVERDIEK

Wanneer de strijd om het Witte Huis zou gaan tussen Dole en Hillary Rodham Clinton, dan maakte de huidige First Lady geen schijn van kans. Dole zou Clinton met 55 tegen 40 procent aan de kant zetten. Over haar politieke aspiraties wil Republikein Elizabeth Dole geen woord kwijt. Daarvoor is het jaar 2000 nog te ver weg.

De Amerikaanse obsessie met presidentsvrouwen kreeg maandag een aardig opstekertje met de opening van de National First Ladies' Library. In Canton, Ohio, is een bibliotheek ingericht die het leven van Martha Dandridge Custis Washington (1731-1802) tot en met Hillary Rodham Clinton (1947) belicht.

Bij de voordeur van de vroegere woning van William McKinley, president van 1897 tot 1901, knipte Rosalynn Carter het ceremoniële lintje door. 'Een nationale schat', sprak Carter, die ook een klein hoekje heeft in Billy's presidentiële bibliotheek in Atlanta. Het is een goede gewoonte dat elke ex-president een museum met zijn intellectuele nalatenschap inricht.

Nu dan zijn alle 43 First Ladies en hun verdiensten verzameld. De bibliotheek biedt volop informatie over de symbolische en niet zelden controversiële rol van presidentsvrouw. Hillary Clinton ondervindt de eeuwige publieke kritiek aan den lijve en zei ooit dat 'wat je ook doet, er altijd wel aanmerkingen worden gemaakt'.

In ieder geval kreeg en krijgt zij de kans om zich te laten gelden als een First Lady die meer mag dan koekjes bakken alleen. Tweehonderd jaar geleden schreef Martha Washington aan haar nicht dat ze zich in het Witte Huis een gevangene voelde. En ook de mateloos populaire Eleanor Roosevelt werd in de jaren dertig bekritiseerd om de vele trips die zij uit naam van haar zieke echtgenoot maakte.

Pas de afgelopen halve eeuw wordt een substantiëlere functie maatschappelijk geaccepteerd. 'First Ladies zijn zich ervan bewust dat een prachtiger platform zich niet zal aandienen', aldus Nancy Reagan. 'Het gaat razendsnel voorbij, en wie die periode niet benut, is een onbenul.'

Ronalds echtgenote werd, zeker in de tweede ambtstermijn (1984-'88), de 'schaduwpresident' genoemd die het door toenemende vergeetachtigheid van haar man goeddeels voor het zeggen zou hebben gehad. In het nieuwe museum ligt de nadruk op haar anti-drugscampagne Just Say No.

Voor scandaleuze anekdotes is in Ohio wel degelijk plaats ingeruimd. Florence Harding wordt, zij het heel bescheiden, geflankeerd door Nan Britton, de maitresse van president Warren Harding. Zij zou diens dochter hebben gebaard na seksuele escapades in een vertrek nabij Oval Office.

Volgens historicus Carl Sferrazza Anthony zal ook aandacht worden besteed aan de manier waarop Hillary Clinton met de vermeende onechtelijke trouw van manlief is omgegaan, maar niet eerder dan na 1999. Dan loopt Bills termijn af. Dagboeken van Hillary zullen altijd ontbreken. De diepgaande onderzoeken van Clinton-aanklager Kenneth Starr hebben haar ertoe gebracht geen persoonlijke gedachten aan het papier toe te vertrouwen.

Tim Overdiek

Meer over