'Een goede dag om vlees te grillen'

'Weet je dat Larry King ook komt?', zegt de vrouw achter het kraampje met prullaria. Het platte middaglicht dat op de Wabash Avenue valt, maakt de uitgaansstraat van Terre Haute nog desolater dan die al is....

De verkoopster vertelt opgewonden dat niemand minder dan George Stephanopoulos, ooit president Clintons media-adviseur, maar nu zelf commentator bij ABC-televisie, al in het stadje is gesignaleerd. 'Zo'n knappe man', verzucht ze.

Enkele dagen voor de geplande executie van McVeigh, die op het laatste moment dertig dagen is uitgesteld, is Terre Haute al helemaal in de ban van de aanstaande terechtstelling.

De eerste anti-doodstrafdemonstrant heeft al postgevat tegenover de gevangenis waar McVeigh met een spuitje ter dood zal worden gebracht. Harold Smith, een werkloze uit Albany, is op zijn laatste centen uit de staat New York komen aanrijden om tegen de executie te betogen. 'Jesus loves Tim McVeigh' heeft hij op een bord geschreven met eronder een hart waaruit bloed druppelt.

De aanwezigheid van de Koos Koets-achtige figuur is een uitkomst voor de tv-ploegen die bezig zijn hun tenten op te slaan op een stuk grasveld dat ze al 'Camp Death' hebben gedoopt. Eindelijk een stukje nieuws, want aan de gevangenis in de verte valt weinig te beleven. Het complex ziet er zelfs nauwelijks als een gevangenis uit, afgezien van de hekken met prikkeldraad en de wachttoren.

Voor de overburen van de gevangenis is de enorme aandacht voor McVeighs executie - er worden liefst 1500 journalisten uit binnen- en buitenland verwacht - een welkome gelegenheid hun niet al te royale inkomen aan te vullen. Aan de verveloze huizen valt duidelijk af te lezen dat dit niet de beste wijk van Terre Haute is, maar de tuinen zijn ruim genoeg om sta-plaatsen te verhuren voor de media: duizend dollar per dag voor een zendwagen, 25 dollar per dag voor een gewone parkeerplaats.

'Ik snap niet waarom ze komen, want er valt hier niets te zien', zegt Raoul David, de eigenaar van een supermarktje tegenover de gevangenis. Slechts een handvol getuigen, onder wie tien nabestaanden van de 168 slachtoffers die bij de bomaanslag vielen, mag de executie van McVeigh bijwonen. De pers zal zich tevreden moeten stellen met de korte mededeling van de hoofdcipier dat het vonnis is voltrokken.

Maar David is blij met de komst van het medialeger, aangevuld met voor- en tegenstanders van de doodstraf. 'Ik ga big business doen en ik ben nu eenmaal een zakenman. Het kan mij niets schelen wat er in de gevangenis gebeurt, dat is hun zaak.'

Hij heeft extra personeel ingehuurd voor de grote dag, een berg hotdogs ingeslagen en een vrachtwagen vol ijs besteld. Langs de weg gaat hij een kraampje met gegrild vlees opstellen. 'Het is precies de dag om vlees te grillen', zegt hij met een grijns.

Debbie Walker, uitbaatster van een van de verrassend vele tatoeagesalons in Terre Haute, is ook vastbesloten een slaatje te slaan uit de executie van Amerika's meest gehate man. Ze verkoopt T-shirts met de voorpagina van de nep-krant Hangin' Times. 'Sterf, sterf, sterf!', luidt de kop met een foto van McVeigh eronder.

'Ze doen het goed. Ik krijg veel bestellingen binnen, vooral uit Texas', zegt ze. Ze heeft een concurrent in de stad die een T-shirt 'Laatste oordeel' heeft gemaakt met een injectienaald erop, maar die zijn niet zo 'nice and classy' als die van haar, vindt ze. Wie twintig dollar voor een T-shirt te duur vindt, kan voor vijf dollar een button met de tekst McVeigh must pay kopen.

Om de tegenstanders van de doodstraf te bedienen heeft ze ook een T-shirt met de tekst 'Let McVeigh Live' gemaakt, maar die verkoopt voor geen meter, klaagt ze. 'Die raak je aan de straatstenen niet kwijt.' Maar ze heeft goede hoop dat de handel beter zal lopen op de dag van de executie zelf. Alleen oppassen dat ze niet per ongeluk de verkeerde shirts te voorschijn haalt.

'Het is ziek om te proberen geld te verdienen aan een souvenir dat de dood belachelijk maakt', vindt Rod Henry, de voorzitter van de kamer van koophandel van Terre Haute. Henry, die achter de loodzware metalen deuren van een voormalige bankkluis huist, is bang dat de 'smakeloze' T-shirts het imago van de stad zullen gaan bepalen.

Om te voorkomen dat Terre Haute te boek zal komen te staan als de 'stad des doods' is hij al wekenlang druk bezig de blijde boodschap over het stadje te verspreiden: Terre Haute is meer dan de federale 'death chamber', die hier sinds 1995 is gevestigd. Sony heeft er een grote cd- en DVD-fabriek, Columbia House, een van de grootste muziekverzendbedrijven in de VS, is er gevestigd, evenals een aantal universiteiten.

'Wij doen met tegenzin mee aan deze gebeurtenis', vat hij de stemming in Terre Haute samen. 'Wij hebben er niet voor gekozen dat de executiekamer hier kwam.' Maar hij geeft volmondig toe dat de federale gevangenis verder een 'aangename buur' is die de stad van 59.700 inwoners jaarlijks 34 miljoen dollar aan salarissen oplevert. 'Het voordeel is ook dat het een milieuvriendelijke activiteit is en dat er weinig gevaar bestaat dat ze zomaar zullen wegtrekken.'

De meeste inwoners reageren een beetje gegeneerd, als het om de executie gaat. 'Oh, nee, moeten we het weer over McVeigh hebben. Ik wou dat het de 17de mei was, dat dit allemaal achter de rug was', zegt Tim Popov, mede-eigenaar van de pas geopende bar The Verve, dé trendy ontmoetingsplaats van Terre Haute.

Terwijl de inwoners van Terre Haute zich de gijzelaars voelen van McVeigh - 'Oklahoma heeft niet gevraagd om de bomaanslag, maar wij hebben ook niet gevraagd om de executie', constateert iemand - trekt de terechtstelling een bont leger van vrijwilligers aan: van de schrijver Gore Vidal, die door McVeigh is gevraagd zijn executie bij te wonen, tot tegenstanders van de bio-industrie die de 'Oklahoma bomber' hebben verzocht voor een vegetarisch galgenmaal te kiezen.

McVeigh verwees hen vriendelijk door naar zijn collega Theodor Kaczynski, een andere anti-overheidsfanaat, die naam maakte als de 'Unabomber'. Die kreeg levenslang en heeft dus volgens McVeigh meer tijd om 'op hun argumenten in te gaan'.

Een Internetbedrijf dat ook een aantal voyeur-sites exploiteert, stapte naar de rechter om gedaan te krijgen dat het de executie op het net mocht doorgeven aan zijn abonnees, maar daar stak de rechter een stokje voor.

Pastoor Ron Ashmore heeft moeite met de 'ziekelijke belangstelling' van de media voor de executie van McVeigh. Hij heeft de veroordeelde verscheidene malen bezocht in de dodencel en is ervan overtuigd dat zijn executie alleen maar zal bijdragen aan de 'cultus van geweld' waaraan Amerika volgens hem lijdt.

Politiecommissaris Jim Horall zal blij zijn als het allemaal afgelopen is: hij is dag en nacht bezig met het plannen van de dag van de executie. Hij heeft het hele politiekorps gemobiliseerd voor de grote dag. De 130 agenten krijgen versterking van zeker duizend agenten van elders, want je weet immers maar nooit of een bewonderaar van McVeigh zal proberen een aanslag te plegen.

Zelf gelooft hij van niet. Hij is ervan overtuigd dat het rustig zal blijven en dat er zelfs veel meer journalisten zullen komen dan betogers.

Vindt de politiecommissaris dat niet verdrietig, omdat McVeigh er juist op gebrand is aandacht te krijgen?

Horall haalt zijn schouders op. 'Het klopt dat Tim McVeigh enorm veel aandacht krijgt, maar het eind is dat hij wel dood is.'

Meer over