Een gerucht, een salvo en honderden Kosovaren slaan op de vlucht

In blinde paniek rennen twee vrouwen en twee kinderen hun huis uit. Ze verdwijnen zo snel ze kunnen de heuvel op en verder in de richting van de flats van Pristina in de verte....

De wijk 'ziekenhuis' is volledig verlaten. De laatste bewoners rennen dinsdagmiddag weg voor de eerste de beste naderende jeep. Een man brengt zijn moeder in veiligheid. 'Er gaat een gerucht dat iedereen om drie uur weg moet zijn', zegt hij. Hij weet niet of het gerucht waar is, maar ook hij vertrekt, te voet over de heuvel in de richting van de stad.

Er is niet veel meer nodig om in Pristina een hele wijk, of zelfs twee te ontruimen. Een gerucht, vergezeld van een paar mitrailleursalvo's in de lucht is al genoeg om honderden mensen hun huis uit en de stad in te jagen. Honderden zijn er maandagavond naar het centrum van Pristina gevlucht, en bijna niemand is teruggekeerd. De politie heeft ze waar zij ze wil hebben, zegt Halil (63). 'Zij willen dat iedereen naar de stad gaat, zodat ze als de NAVO gaat bombarderen iedereen in hun macht hebben, en ze met ze kunnen doen wat ze willen.'

Halil is thuisgebleven. 'Het enige wat zij met mij kunnen doen, is mij doden. Als dat gebeurt dan kan dat beter hier, thuis, gebeuren dan op straat of in het veld. Vandaag ben je trouwens nergens veilig.'

Maandag kwamen drie kleine gepantserde vrachtwagens vol politie en een pantservoertuig naar de wijk - een voorstadje van 120 huizen aan een modderpad, dat via de weilanden ook de volgende wijk - Matican - met de stad verbindt.

Dat was rond vijf uur, tegen het vallen van de avond. Bij het binnenrijden ramden zij twee voor hen rijdende auto's, sleurden de bestuurders eruit en sloegen ze in elkaar. Ook vanaf de andere kant, van de heuvel, kwamen agenten. De voorstadjes waren omsingeld. De agenten drongen in huizen binnen en sleurden de mannen eruit. Drieëntwintig werden er in elkaar geslagen, huisraad werd vernield, zestien tot twintig mannen werden meegenomen naar het politiebureau. Een onbekend aantal is daar dinsdag nog.

Het gerucht van de arrestaties en de vernielingen, en de salvo's in de lucht joegen alle inwoners van beide wijken op de vlucht. Ze lieten hun auto's staan, hun wasgoed hangen en zochten te voet een veilig heenkomen. 'Wij waren bang voor een nieuw bloedbad', zegt Hilmi Tahiri. 'En we maken ons vreselijke zorgen, want het spreekt voor zichzelf dat de Serviërs wraak op ons gaan nemen als de bombardementen beginnen. Maar we moeten erdoorheen. De NAVO is de enige hoop die wij hebben.'

De aanloop naar de NAVO-bombardementen vreet ook aan de zenuwen van politieagenten. Bij een controlepost in de wijk Dragodan schiet een agent een volgens zijn buren geestelijk gestoorde man neer, die zich wat vreemd gedroeg toen hij werd aangehouden. De nervositeit van de agenten wordt vergroot door de aanslag door het Kosovo Bevrijdingsleger (UCK) in Pristina, waarbij vier agenten bij een controlepost werden gedood.

In Lapje Selo, een zuiver Servisch dorp ten zuiden van Pristina, wordt dinsdag Nicic Milivoje begraven. Nicic ligt opgebaard in het huis van zijn ouders. Het geweeklaag van zijn moeder begeleidt zijn kist en mengt zich buiten in de treurmuziek van de militaire kapel. Collega's begeleiden Milivoje's kist - de gepantserde wanden van een politievrachtwagentje beschermen hem ook op zijn laatste tocht.

'Zijn dood sterkt ons in onze strijd tegen de terroristen', zegt een van zijn collega's. 'Als ze ons maar lieten doen wat nodig was, zouden we snel een einde maken aan het terrorisme.' Maar even later geeft hij toe: 'Het is moeilijk geworden. Heel moeilijk. Het is heel gewoon geworden op agenten en soldaten te schieten. Ik zie geen weg meer uit al dit geweld.'

De gezichten in de rouwstoet staan grimmig. 'Het zal erger worden en erger', zegt Modrag Matic. 'Maar wij kunnen nergens anders heen dan hier. Hier staat onze kerk, hier zijn onze mensen. Wij moeten hier blijven. Maar als de regering ons hier niet meer kan beschermen, zullen wij moeten vertrekken, want als het UCK de baas wordt zullen ze alle Serviërs vernietigen. Wij bereiden ons niet voor op een oorlog, wij verdedigen alleen ons eigendom.' Een paar overvliegende MiG's kunnen niet verhinderen dat hij aanvult: 'Maar de NAVO is veel sterker dan wij.'

Meer over