Een Europeaan in hart en nieren

De Fransman Michel Barnier (53) neemt afscheid bij de Europese Commissie om in eigen land aan te treden als minister van Buitenlandse Zaken....

Twee jaar geleden figureerde hij al op het lijstje van mogelijke premiers van president Chirac. De keuze viel op Jean-Pierre Raffarin en Michel Barnier liet zich vervolgens niet voor een andere ministerspost strikken. Hij prefereerde Brussel, waar hij als commissaris regionale zaken voor eenderde van de EU-geldstroom verantwoordelijk werd. Bovendien vertegenwoordigde hij Frankrijk in de Europese Conventie onder het voorzitterschap van landgenoot Giscard d'Estaing. Nu keert hij alsnog terug naar Frankrijk, naar eigen zeggen 'erg geraakt door het vertrouwen dat de president in mij heeft'.

De druk van Chirac op Barnier moet aanzienlijk zijn geweest. Want nadat hij had besloten zijn premier te handhaven, wist Chirac dat hij alleen met zijn zwaarste kanonnen een kans zou hebben de scepsis in Frankrijk te overwinnen. Barnier behoort beslist tot die categorie.

In de carri van de nieuwe minister staat Europa centraal. In 1992 was hij binnen zijn partij, de RPR, een van de grote voorstanders van het Verdrag van Maastricht. Als minister van Milieu (1993-1995) voerde de gaullist pur sang op Europees niveau met succes onderhandelingen met Oekra over sluiting van de kerncentrale in Tsjernobyl. Daarna werd hij staatssecretaris van Europese Zaken (1995-1997), een functie die hij tot zijn spijt voortijdig kwijtraakte door de val van de regering-JuppEen echte Europeaan werd hij door zijn vertrek naar Brussel in 1999, waar hij veel respect afdwong vanwege zijn werklust, zijn efficiie en zijn uitgebreide netwerk.

Op het ministerie van Buitenlandse Zaken zal Barniers nuchtere aanpak een stijlbreuk betekenen met die van zijn voorganger, Dominique de Villepin. Die verwoordde het Franse buitenlands beleid met vuur, verpakt in gekrulde zinnen en had een wat romantische visie op de Franse rol in de wereld. Barnier, opgeleid aan een handelsschool, ontbeert die posche inslag. Hij stelt daar uithoudingsvermogen en noeste arbeid tegenover. Bij de taaie Europese dossiers zijn dat grote kwaliteiten.

In eerste instantie mag hij aan de slag met hem bekende dossiers, zoals de Europese Grondwet. Hij is er voor geknipt de komende maanden een voor Parijs aanvaardbaar compromis eruit te slepen. Minder gemakkelijk worden de onderhandelingen over de EUbegroting 2007-2013. In Brussel pleitte hij voor verhoging van de Franse bijdrage, nu moet hij daar wellicht afstand van nemen.

Als echte Europeaan is hij zeer geporteerd van de EU-uitbreiding. Nu het zover is, kan de sluimerende twijfel in zijn partij hierover oplaaien. Aan Barnier om die weg te nemen. Dat hij als Eurocommissaris regionale zaken in iedere uithoek van de EU is geweest, zal hem daarbij zeker helpen.

Meer over