Een boekenwurm die het blad Kijk groot maakte

Onder zijn leiding bereikte het populair wetenschappelijke maandblad Kijk een recordoplage van 125 duizend. Hans Waleveld was van 1979 tot 2002 hoofdredacteur.

null Beeld
Beeld

Boven zijn bureau had hij een A4tje hangen met daarop in vette letters: 'Sport, snelheid, spanning, actie en avontuur'. Hans Waleveld maakte met deze ingrediënten van het populairwetenschappelijke Kijk een maandblad waarvan het abonnement van vader op zoon ging.

Waleveld was 23 jaar hoofdredacteur van Kijk, van 1979 tot 2002. In die tijd bereikte Kijk een recordoplage van 125 duizend exemplaren. Het was van oorsprong een Engels tijdschrift dat voornamelijk gevuld werd met historische onderwerpen. 'In 1975 stopten de Engelsen en werd Kijk omgetoverd tot het populairwetenschappelijke maandblad. Toen Waleveld wegging, stonden er ook lange diepgravende artikelen in', zegt Leo Polak die als eindredacteur lang met hem samenwerkte. 'Hij moest niets hebben van de slogan dat één foto per definitie meer zegt dan duizend woorden.'

Hans Waleveld overleed op 5 september op 76-jarige leeftijd aan de gevolgen van parkinson. Van geboorte was hij een Haarlemmer. Op de middelbare school was hij gefascineerd door kunst (met name de schilder Giorgio de Chirico) en poëzie (de gedichten van Lucebert noemde hij 'poëtische scheikunde'). Hij schreef zelf gedichten en korte verhalen, maar was te bescheiden om daarmee aan de weg te timmeren.

Wilde periode

Eerst werd Waleveld copywriter in dienst van uitgeverij Samsom in Alphen aan den Rijn. In 1965 stapte hij over naar De Geïllustreerde Pers in Amsterdam (onderdeel van VNU), waar hij redacteur/verslaggever werd bij Nieuwe Revu. Enige tijd was hij hoofdredacteur, in de wilde periode dat daar mensen als Derk Sauer en Ton van Dijk in de redactie zaten.

In 1978 vroeg art-director Peter van Leersum Waleveld of hij geen zin had om bij Kijk te komen, dat in drie jaar verscheidene hoofdredacteuren had versleten. Hij voelde zich daar als een vis in het water. Polak: 'Hij was een boekenwurm, een informatiespons. Dat kon hij bij Kijk kwijt.' Zijn vrouw Joke Waleveld zegt dat 'hij alles las waar hij de hand op kon leggen'. 'En hij was een pietje-precies. Er mocht in het blad geen letter verkeerd staan.'

Waleveld kon goed met mensen opschieten en had een gelijkmatig karakter. Als hij zich al ergens kwaad over maakte, was dat in de richting van de bazen. Maandelijks organiseerde hij redactievergaderingen waarbij iedereen, inclusief vormgevers en illustratoren, ideeën voor artikelen op tafel mocht gooien. Het kon over alles gaan: de psychologie van het geld, zeerampen, sterrenstelsels en gekkigheid in de wetenschap.

De redactie groeide uit en Kijk ging nevenactiviteiten opzetten. Er kwam een jaarlijkse Schipholdag waar lezers een kijkje achter de schermen mochten nemen en een rondvlucht maken. In oktober 1982 organiseerde Kijk in het RAI-Congrescentrum het 'Filmfestival van de ruimtevaart' ter gelegenheid van 25 jaar ruimtevaart. In 1989 werd Kijk-TV gelanceerd met ruimtevaarder Wubbo Ockels als presentator. Er kwamen zelfs Engelse, Finse en Indonesische edities en eind jaren tachtig werd onder de titel Vzor (Blik) een poging gedaan de Sovjet-markt te veroveren. De huidige Volkskrant-columnist Max Pam schreef onder het pseudoniem Victor Vogel ('het betaalde ook nog goed') voor Kijk. Net als Ronald Giphart en Tim Krabbé.

Hans Waleveld was een echt natuurmens. Hij hield van wandelen. Bijna 36 jaar woonde hij in de vrije natuur in het Noord-Hollandse Warmenhuizen. Tot zijn gezondheid dat niet langer toeliet en hij verhuisde naar Bergen.

Aanvullingen en verbeteringen: Niet Ton F. van Dijk was verslaggever en ook hoofdredacteur van Nieuwe Revu, zoals een eerdere versie van dit postuum ten onrechte meldde, maar Ton van Dijk.

Meer over