Een beetje chloor en de inkt is er zo af

Ondanks het gebruik van inkt om twee keer stemmen te voorkomen, zou er zijn gefraudeerd. Internationale waarnemers zijn niet in paniek....

Buiten het stemlokaal in de Kromhoutkazerne staan uitgelaten Koerdische en shi’ietische stemmers. Binnen staan beteuterde waarnemers, controleurs en adviseurs van de ICEI, de Onafhankelijke Kiescommissie van Irak. Er zijn meldingen van fraude. Kiezers moeten, nadat ze hun stembiljet in de stembus hebben gedaan, hun vinger in inkt dopen, ten teken dat ze hebben gestemd. Maar het systeem schijnt niet te werken.

Trouw meldde donderdag dat de inkt eenvoudig te verwijderen is met een ‘chloorachtige vloeistof’. Een stemmer maakte zijn vinger schoon en zou opnieuw hebben gestemd.

Gisternamiddag weet woordvoerder Tahir zeker dat dit ‘onzin’ is. De inkt, zegt hij, is niet van de vinger te wassen. Het laat zijn eigen vinger zien, waarvan de laatste twee vingerkootjes bijna zwart zijn. ‘Zie je dat? Deze inkt wordt over de hele wereld gebruikt.’

Een kort onderzoek van de Volkskrant wijst echter uit dat de inkt met een chloormiddel binnen een minuut van de vinger af te wassen is (Zie de video-reportage op www.volkskrant.nl/video).

Tahir en zijn medewerkers zeggen dat er bij de detectiepoortjes, de stemregistratie en het stembureau drie keer gekeken wordt of er al inkt aan vingers zit. En na de berichtgeving erover wordt er extra scherp gekeken, vooral op de vingernagels en nagelriemen. ‘Dus het kan niet dat volop gefraudeerd wordt’, zegt Tahir. ‘Dat kan niet.’

IECI-adviseur Christian Boswell heeft van meerdere bronnen gehoord dat er is gefraudeerd of dat er is geprobeerd te frauderen. Cijfers heeft hij niet, ‘maar meer dan tien of twintig keer kan het niet zijn geweest.’ Zelf heeft het ICEI niets waargenomen.

Het markeren van vingers is gebruikelijk buiten de Westerse wereld, zegt Boswell. Hij was adviseur bij verkiezingen in Pakistan, waar Indiase inkt werd gebruikt. ‘Die was of kurkdroog, of bleef niet plakken.’ Maar de inkt in Utrecht is dé verkiezingsinkt wereldwijd. ‘De inkt is van een Canadees bedrijf en is de duurste in zijn soort. Het zilvernitraatgehalte is hoog, en die stof laat de inkt aan de vinger plakken.’

Volgens het Canadese bedrijf Code is hun inkt in 64 landen bij verkiezingen gebruikt, waaronder, sinds kort, Irak. Directeur Robert Dyck: ‘Er zit 25 procent zilvernitraat in. Dan kun je doen wat je wilt, maar die inkt blijft er dagen opzitten.’

Geconfronteerd met de bevindingen vanuit Nederland zegt hij: ‘Ik hoorde dat er een probleem met een van onze twee soorten inkt was. Belangrijk is dat de medewerkers goed geïnstrueerd zijn. De potjes moeten twee á drie keer ondersteboven worden gehouden.’ Zo verspreidt het zilvernitraat zich, en is de inkt onafwasbaar’.

Zo weet ook het ICEI. Boswell: ‘We hebben medewerkers uitdrukkelijk gezegd dat kiezers hun vingers tien seconden in de lucht moeten laten drogen. Ook is de opdracht gegeven de inktpotjes aan het begin van de dag twee of drie keer om te keren.’

Het is de vraag of de valse stemmen van invloed zijn op de verkiezingsuitslag. ‘Als het goed is’, zegt Tahir, worden in de centrale kiesbureau in Amman alle paspoortnummers en namen gecontroleerd. Die worden ook geregistreerd. Dubbele stemmen vallen zo door de mand, afgewassen vinger of niet.

Meer over