Een barak vol historie

Het wordt een van de grootste feesten die ooit zijn gehouden in het Openluchtmuseum in Arnhem. Vrijdag 3 oktober wordt de Molukse barak' geopend, op zich een onaanzienlijk bouwsel dat bij toeval is teruggevonden in het Brabantse dorp Lage Mierde....

Theo Nijenhuis

De barak vertelt' de bizarre geschiedenis van de Molukse KNILmilitairen en hun gezinnen die in 1951 onvrijwillig naar Nederland kwamen. Het gebeurde op last van de Hoge Raad.

Ze dreigden te worden gedemobiliseerd en ontwapend, terwijl ze tijdens de onafhankelijkheidsstrijd trouw hadden meegevochten, maar aan Nederlandse zijde. Onder de Javanen waren ze gehaat. Op Java stond demobilisatie gelijk aan een bloedbad.

Hun aankomst in Nederland hun kinderen hoorden pas aan boord dat ze niet naar Ambon werden gebracht was tegelijk hun ontslag. Opgepropt in te kleine barakkenkampen, oude kazernes en in een vroeger concentratiekamp gistte het voortdurend.

Er waren onderling moeilijkheden, soms voortkomend uit het pella-schap: een pella is een familielid dat niet echt familie is, maar wel een recht op hulp heeft van een andere pella of diens familie.

Collectief was de wrevel jegens de regering die nooit protesteerde als er op de Molukken bloed vloeide. Daarvoor was de verhouding met Indonesië te delicaat. Het zwijgen leidde in Nederland tot geweld en gijzelingen, bijvoorbeeld na de executie van RMSpresident Chris Soumokil door het Soeharto-regiem.

Behalve in het Moluks museum in Utrecht is er nu nog een plek waar de geschiedenis wordt uitgelegd. Dat gebeurt via levensverhalen van kinderen nu vijftigers en zestigers die de overtocht naar Nederland hebben meegemaakt.

Meer over