Een Airport of een een natuurwinkel?

In Lelystad valt woensdag iets te kiezen: de PvdA maakt zich sterk voor een grotere luchthaven, GroenLinks voor natuurontwikkeling. 'Er is veel tegenwerking van die geitenwollensokkentypes.'

LELYSTAD - De eerste bewoners van Flevoland kwamen van het oude land en hebben een nieuwe samenleving opgebouwd. Die spirit, daar wil Sjaak Kruis, lijsttrekker van GroenLinks in Lelystad, een beroep op doen.


'Het leven is hier opnieuw ontdekt. Wij moeten het hebben van onze innovatieve kracht. Het zit in onze genen, maar we dreigen het kwijt te raken.'


Lelystad heeft het moeilijk. Vijfduizend inwoners zijn werkloos, het werkloosheidspercentage is 13,9 - bijna 4 procent boven het landelijk gemiddelde.


Het was een bestuurscentrum, maar de overheid (gemeente, provincie, Rijkswaterstaat) krimpt, het Openbaar Ministerie en de Kamer van Koophandel zijn vertrokken, de Raad van de Kinderbescherming overweegt het te doen.


Waar Kruis wil inzetten op kleinschalige, liefst natuurvriendelijke werkgelegenheid, heeft Jop Fackeldey, lijsttrekker van de PvdA en wethouder Economie, zijn hoop vooral gevestigd op Lelystad Airport en Flevokust, verzamelnaam voor een containerhaven met bedrijventerrein. Lelystad Airport wil groeien om vliegtuigen op te vangen waarvoor op Schiphol geen plaats is. Het Rijk gaat erover, de Tweede Kamer neemt naar verwachting in november een besluit.


'We hebben er niks over te vertellen, maar we kunnen er wel veel aan doen', zegt Fackeldey. Zoals lobbyen in Den Haag. De baas van Schiphol krijgt Fackeldey meteen aan de lijn.


Flevokust sneuvelde in december nipt in de gemeenteraad. Oppositiepartij GroenLinks stemde tegen. Bij de onderhandelingen over het nieuwe stadsbestuur na de verkiezingen, zal de haven prominent op de agenda staan.


In de weken voorafgaand aan de gemeenteraadsverkiezingen is GroenLinks neergestreken in een leegstaand winkelpand in het centrum. Er staat veel leeg in het stadshart.


'Kom met een goed plan voor een bedrijfje, een winkel', moedigt Kruis aan. Veel kleine ondernemers willen beginnen, maar de huur is hoog en ze krijgen geen financiering van de bank. 'Die moeten we een handje helpen.'


In de winkel van GroenLinks is een muur gereserveerd voor hartekreten van inwoners. Op kleurige post-its vragen zij aandacht voor lokale ondernemers. Een natuurwinkel kan de stad wel gebruiken, vindt de een. Een winkel met duurzame kleding, een ruilwinkel, vinden anderen. En: minder kappers.


Iets verderop in het stadhuis zet Fackeldey uiteen waarom de luchthaven cruciaal is voor de economische ontwikkeling. De voorspellingen beloven gouden bergen. Hoe meer passagiers het vliegveld gaat verwerken, hoe meer banen. Het gunstigste scenario gaat uit van jaarlijks 4,5 miljoen passagiers en 2.500 voltijdbanen.


Allemaal theorie, beseft Fackeldey, maar een luchthaven trekt bedrijven aan. En Lelystad Airport zeker. Het ligt fantastisch: 37 minuten met de trein naar Amsterdam, 43 minuten naar Schiphol, over het asfalt iets langer. 'Dat moeten we niet overdrijven, bezoek komt altijd te vroeg. 'O, zijn we er al', zeggen ze dan. Met een beetje fantasie is Lelystad het middelpunt van de wereld.'


Slagen in de lucht, de spurt die de werkgelegenheid gaat maken, vindt Kruis. Bovendien brengt de uitstoot van kerosine de biologische landbouw in gevaar, een pijler van Lelystad en wijde omtrek. Het saldo zou weleens negatief kunnen uitpakken.


Dezelfde vrees heeft lijsttrekker Kruis van GroenLinks bij de containerhaven en het bedrijventerrein. Er is een vuilverwerker gepland. Die kan een bedreiging zijn voor de aanpalende landbouw. 'Trek industrie aan die landbouwproducten verwerkt.'


Een bioboer zei tegen Kruis: 'Als ik een klant over de vloer heb en die ziet een grote schoorsteen, ben ik hem snel kwijt.'


Kruis rekent op de innovatieve kracht van de polderbewoner. 'Wij kunnen nog veel meer doen op het gebied van gezonde voeding en natuurontwikkeling.'


Aan de noordelijke rand van het centrum van Lelystad staan de meeste winkels leeg. Het ziet er spookachtig uit. Café De Drie Apen houdt dapper stand. Aan de bar zitten drie klanten.


'Lelystad Airport, haven, van mij mag het', zegt de barkeeper en hij haalt zijn schouders op. 'Er is veel tegenwerking van de geitenwollensokkentypes.'


Lelystad geeft lucht, luidt de slogan van de stad. Het wil ermee zeggen dat het er mooi, weids en groen is. Dat wordt straks verpest door de vliegtuigen, zeggen de tegenstanders van een groot Lelystad Airport.


Fackeldey: 'Er komt overlast, zeker. Werkloosheid geeft nog veel meer overlast kan ik u vertellen.'


Tegenover het stadhuis torent Cornelis Lely 30 meter uit boven de stad, die naar hem is genoemd. De architect van de Zuiderzeewerken staat fier op een zuil van basaltblokken, dezelfde die zijn gebruikt bij de drooglegging.


'Lely zou de luchthaven ook fantastisch vinden, die hield van vooruitgang', zegt Fackeldey. 'Toen het nieuwe land nog zompig was en landbouwmachines erin zouden wegzakken, zijn landbouwvliegtuigen ingezet om te zaaien.'

Meer over