Edinburgh kleurt wit tegen de armoede

Christenen en anarchisten, jongeren en ouderen arriveren in de Schotse hoofdstad. Later deze week komen daar ook de leiders van de G8....

Veel christenen vinden dat Bob Geldof te veel vloekt. Maar Jennifer Mannint (60) uit Lancaster stoort zich er niet aan. ‘Hij zegt tenminste waar het op staat.’ Met leden van haar kerk is ze naar de Schotse hoofdstad Edinburgh gekomen om Geldof te steunen in zijn strijd tegen armoede. ‘Geen kind mag meer sterven door honger.’

Jongeren, ouderen, christenen en anarchisten. Zaterdag lopen ze samen door het oude centrum van Edinburgh. Ze zijn ingevlogen of hebben een lange busreis achter de rug. De meesten komen uit Groot-Brittannië, maar ook zijn duizenden activisten gekomen uit onder meer Polen, België, Italië, Spanje en Nederland.

Volgens de politie zijn zeker 220 duizend demonstranten naar Edinburgh gekomen om de armoede uit de wereld te helpen. En zo beleeft Schotland de grootste demonstratie uit zijn geschiedenis. Officiële woordvoerders melden zelfs dat de stad meer demonstranten nauwelijks aan zou kunnen.

Edinburgh kleurt wit, precies zoals de samenwerkende hulporganisaties maanden lang voor ogen hadden. De demonstranten zijn opgeroepen wit aan te trekken, zodat zij een levende polsband, het symbool tegen armoede, kunnen vormen om de binnenstad.

Lang voordat Geldof het Live 8-circus in werking had gezet, lagen de plannen al klaar voor de mars Make Poverty History (Maak Armoede Geschiedenis). Die zal plaatshebben in Schotland, omdat hier over een paar dagen de G8-top plaatsvindt, waarbij Afrika op de agenda staat. Maar juist dankzij Geldofs bemoeienis krijgt de mars veel aandacht.

Afrika leek jaren geen onderwerp meer onder het publiek, maar nu blijft de massa aanzwellen die een politieke boodschap wil uitdragen. In Schotland begint de lange weg naar gerechtigheid, is het motto. De demonstranten eisen dat de rijkste landen de schulden kwijtschelden, zich inspannen voor eerlijke handel, en meer en betere hulp geven.

Vroeg in de ochtend verzamelen de eerste demonstranten zich in het park Meadows, achter de binnenstad. De socialisten en anarchisten hebben een eigen hoek gekregen, waar ze krantjes, T-shirts en andere waar verkopen. Ze speechen tegen de armoede, maar pakken ook thema’s aan als de klimaatverandering en de oorlog in Irak.

Op het grote veld komen de andere demonstranten bijeen. Ze luisteren naar Afrikaanse bands, kijken rechtstreeks naar Live 8 en moedigen bekende en minder bekende sprekers aan. Een van de genodigden is de leider van de Schotse kerk, kardinaal O’Brien. Hij is de enige kardinaal die de witte polsband droeg tijdens de verkiezing van de nieuwe paus, begin dit jaar.

O’Brien is twee keer in Afrika geweest. ‘Een rijk continent dankzij zijn mineralen, geloof en tradities. Maar vooral door zijn mooie mensen, wier leven wordt verduisterd door onrecht.’ Hij heeft een boodschap van paus Benedictus XVI, die de bevolking van de rijke landen oproept te demonstreren tegen armoede.

Exact om 12.15 mogen de demonstranten gaan lopen. De bekendheden gaan samen met een Ghanese band voor in de stoet, maar al snel lopen activisten, verkleed als zakenlui, voorop. De politie laat ze hun gang gaan. De activisten delen briefjes uit. Blokkeer de G8-top woensdag in Gleneagles, is de boodschap.

In de rij, die maar blijft groeien, wacht George Haggarty (60) uit Edinburgh. Hij is trots, want voor een week is de hele wereld geïnteresseerd in Schotland. Dankzij de protestmars vandaag, maar vooral door de G8 (de zeven rijkste landen plus Rusland) die hier vergaderen. ‘Natuurlijk help ik de activisten met blokkeren.’

Want ondanks het wereldwijde protest tegen armoede, vermoedt Haggarty dat de politiek niet luistert. ‘Premier Blair probeert het wel, maar Bush gaat toch zijn gang. Voorlopig blijft hij liever wapens kopen dan voedsel.’

Belangrijker nog noemt hij de houding van de wereldbevolking. ‘Te veel mensen blijven liever onwetend. Ze sluiten zich op in kooien en interesseren zich niet voor anderen.’ Hij hoopt dat deze houding verdwijnt dankzij deze mars en de Live 8-concerten.

Tegen de tijd dat Haggarty kan lopen, komen de eerste deelnemers aan de mars weer aan in het park. Zo ontstaat een levende witte band om de binnenstad. Vanuit de twee poltiehelikopters moet de band de hele middag te zien zijn, want de rij demonstranten blijft groeien.

Zwangere vrouwen, kinderen en ouderen wachten uren om mee te lopen. ‘Zelfs in Schotland kan iedereen verbranden’, meldt de organisatie aan de wachtenden. Of de wachtenden zich dus willen insmeren. De samenwerkende goede doelen willen niets aan het toeval overlaten. Te georganiseerd, vindt een klein clubje aanwezigen van de demonstratie. Zestig leden van het anarchistische blok Ya Basta! houden een eigen mars en gooien flessen naar de politie. Ze worden door de agenten ingesloten, maar mogen na een tijdje gaan. Tijdens de mars wordt een arrestatie verricht.

Het is vooral het hippiegevoel dat heerst in Edinburgh. Pamela Hargreaves (29) uit Hartlepool heeft vijf uur in de bus gezeten voor de mars. ‘Het was een roeping’, zegt ze. ‘Het is prachtig hier: zoveel jongeren en kinderen die demonstreren voor Afrika. Die zeggen dat we het gehad hebben met de regeringsleiders.’

Of zij gaan luisteren? ‘Ze moeten wel, anders zullen we ze blijven confronteren met hun fouten.’ Ze voegt eraan toe dat Blair al eerder een fout heeft gemaakt en zich er niet meer kan permitteren. ‘De Britten wilden geen oorlog in Irak.’ Acteur Pete Postlethwaite: ‘We hebben genoeg van de politieke praatjes en de rechtstreekse leugens.’

Een kind houdt een bordje in de lucht. ‘Genoeg, eet de rijken.’ Zijn vader roept: ‘Dit is pas het begin.’

Meer over