Echo's van de Mississippi

Met de ideeën en de mensen, het hout en de levensmiddelen reisde ook de muziek mee over de Mississippi, dé levensader van Amerika....

EEN met diepe stem gezongen 'Ding-dong-dong, ding-dong-dong', waarbij het bovenlichaam sterk naar een kant overhelt. Zo personifieer je volgens de Amerikaanse schrijver en Mississippi-man Mark Twain als jong mens een raderboot zoals de Big Missouri, die met klingende bellen en onder volle stoom de rivier opvaart. 'Chow-ch-chow-chow! Chow! Ting-a-ling-ling!', klinkt het als er aangemeerd moet worden. Met een 'Ting-a-ling-ling! Sh't! s'h't! sh't' ontsnapt de laatste stoom aan de schoorsteen. Honest injun, mompelt Tom Sawyer misprijzend bij zoveel kabaal.

Voor de aanleg van de Interstates was de Mississippi de slagader van de Verenigde Staten. Hout en handelswaar dreven met de stroom mee van de kou van de hoge landen van Minnesota en Wisconsin naar het subtropische warme water van de Golf van Mexico. Mensen en ideeën gingen stroomopwaarts, van de Delta naar Memphis, St. Louis, of nog verder, tot voorbij Minneapolis.

Met hen reisde ook de muziek mee, in de salons met koperbeslag, waar de blanken hun feestorkestjes lieten spelen, of op het tussendek, waar de zwarte dekknechten zonder dat ze het beseften de geboorte van de blues aan het voorbereiden waren. Andere muziek reisde per kano, op aan elkaar gebonden boomstammen of te voet, over het pad dat langs de rivieroever liep. En al die muziek echoot nog steeds door. Geen rivier die zo'n weerklank in de hedendaagse populaire muziek heeft als de Mississippi.

Vanwege het vijftigjarig bestaan van Smithsonian Folkways, een platenmaatschappij met een warm hart voor het Amerikaanse muzikale verleden, is de afgelopen jaren een vlootschouw gehouden van muziek die nu op en om de rivier gemaakt wordt. De resultaten daarvan worden gepresenteerd in een boek, een vierdelige televisieserie en een set van twee cd's.

De onderneming is opgezet als een ouderwets muzikaal veldonderzoek. Met microfoon en camera zijn de samenstellers langs de boorden van ol' man river gereisd, in studio's, achterkamers, op straathoeken, veranda's en het dek van stoomboten op zoek naar folklore, maar ook naar hedendaagse muziek.

Het muzikale spectrum is bijna oeverloos. Letterlijk reikt het van een joelende Powwow Song van de Chippewa Nation uit de bovenloop van de rivier, tot aan La Via de un Jaibero, bericht uit het leven van een krabbenvisser, opgenomen in het kleine bootje van de oude stroper en houten-eendensnijder Irvan Perez. Hij behoort tot een kleine kolonie van immigranten uit de Canarische eilanden, die in de moerassen aan de monding van de rivier in Louisiana nog iets van hun cultuur hebben weten te bewaren.

Door ook rockgroepen als Babes in Toyland en Soul Asylum op te nemen, hebben de samenstellers zich moeite getroost om er geen roots-project van te maken. Toch worden de cd's vooral door vreemde kostgangers gevuld. Zoals de Skål Club Spelmanslag uit Brainerd, Minnesota, een Skandinavisch strijkorkest, dat de wonderlijke ballade van de Red-Headed Swede vertolkt, begeleid op de zingende zaag. En zoals het lallerige La Guignolée uit Ste. Genevieve, Missouri, dat zou teruggrijpen op een oudejaarsavondritueel uit de (Franse) middeleeuwen. Happy newyear!, met trekzak-begeleiding.

River of Song is ook een beknopte bloemlezing uit drie eeuwen emigrantencultuur. Zwarte muzikanten bekleden daarin een cruciale plek. De blues, die van de monding van de Mississippi stroomopwaarts migreerde, wordt vertegenwoordigd door beroemde muzikanten als Robert Lockwood jr. en Little Milton. Hoogtepunt is de St. Louis Blues van Ann Peebles, sober begeleid door de fameuze Memphis Horns.

Waarmee we al een heel eind zijn gevorderd in de richting van Louisiana, bakermat van cajun, zydeco, jazz en rhythm & blues, die stijlvol verdedigd worden door Henry Butler, Irma Thomas en huns gelijken. Maar verrassender is de bijdrage van de tien man sterke Soul Rebels, vastgelegd in Joe's Cozy Corner in New Orleans, een ongeregeld zootje, goed voorzien van percussie en blaasinstrumenten, dat Let Your Mind be Free opblaast tot het antwoord van Louisiana op de gangstarap.

Meer over