Nieuwsbreak

Ebru Umar: 'Er is geen democratie in Turkije'

Columniste Ebru Umar werd zondag vrijgelaten in Turkije nadat ze president Erdogan op Twitter zou hebben beledigd. In 2015 uitte ze in de Volkskrant Nieuwsbreak haar ongenoegen over de macht van Erdogan. 'Zo werkt 'democratie' al jaar en dag in Turkije: de baas mag dingen die anderen niet mogen.'

Ebru Umar Beeld anp
Ebru UmarBeeld anp

U was in Turkije om uw stem uit te brengen. Zaterdag twitterde u nog: 'Morgen Erdogan uit Turkije verdrijven!' Teleurgesteld?
'Ik ben niet teleurgesteld, ik ben vooral in shock. Iemand die nog geen vijf maanden geleden geen meerderheid wist te behalen en terugging in het aantal zetels, als die persoon binnen vijf maanden opeens een absolute meerderheid kan behalen, dan klopt er gewoon iets niet.'

Is het niet eerlijk verlopen, denkt u?
'Ik was altijd van de cynische school: de Turken zeggen dat er gefraudeerd wordt, joh, Turken zeggen zoveel. Maar nu was ik er zelf en ik heb gezien zie met hoe veel ambitie mensen gaan stemmen. Ze zijn er heel trots op dat ze mogen stemmen en ze zijn er nog trotser op dat ze hun stem gebruikt hebben. Ik heb alleen maar mensen gezien die zeiden: hij moet weg. En dat is niet gebeurd, dat is heel vreemd.'

Wat staat Turkije nu te wachten?
'Kijk, ik lééf er niet, ik hoef er niet te functioneren, ik hoef me niet te mengen in het debat daar. Ik verblijf er wél veel. Dus alles wat ik daarover zeg is speculatie. Maar als je kijkt naar Turkije in de afgelopen twee jaar, hoe vaak er protesten en rally's zijn geweest tegen de regering en hoe hardhandig dat elke keer weer is neergeslagen... Ik denk niet dat de Turken zich hierbij neer zullen leggen en als de Turken zich er niet bij neerleggen zal Erdogan zich er wel helemaal niet bij neerleggen. Ik vrees voor een escalatie en waar dat heengaat, daar durf ik niet eens op te speculeren.'

Hoe zou Europa zich na deze verkiezingsuitslag moeten opstellen tegenover Turkije?
'Europa gaat natuurlijk heel braaf zeggen: 'de democratie heeft gezegevierd', zich niet realiserende dat democratie gewoon een speeltje is.

'Ik ben niet zo van de democratie, ik ben van de rechtvaardigheid. En als er één ding is waar de AK-partij níét voor staat, dan is het wel rechtvaardigheid. Geen gelijke rechten voor iedereen. Zo werkt 'democratie' al jaar en dag in Turkije: de baas mag dingen die anderen niet mogen.'

Een kritisch voortgangsrapport van de Europese Commissie was uitgesteld tot na verkiezingsuitslag, volgens critici om de Turkse regering niet voor het hoofd te stoten. Is het belangrijk dat we Turkije te vriend houden?
'De EU en Turkije, dat gaat nooit meer wat worden. De EU had dertig jaar geleden Turkije erbij moeten halen en van Turken Europeanen moeten maken - want de helft van de bevolking ís dat gewoon, die wil geen Erdogan. De andere helft is gevoed door Erdogan, grootgebracht door Erdogan, gehersenspoeld door Erdogan. Het is een heel ander type land dan in Europa.

'Het valt me op dat politici zeggen: we hebben Turkije nodig voor stabiliteit in de regio. Nou, die stabiliteit in de regio is weg. Aan de grenzen van Turkije is overal oorlog en chaos. Dit wordt gebufferd door Turkije, maar het land is zich heel erg van die positie bewust. Turkije is gebaat bij die oorlog en chaos onder deze premier, die ziet voor zichzelf aan de andere kant van Europa een belangrijke rol met meer macht.

'Als je als Europa denkt dat je wat aan Turkije hebt op dit moment, heb je het helemaal verkeerd. Turkije hoeft helemaal niet bij Europa, daar zitten ze echt niet op te wachten. En denk maar niet dat Turkije die vluchtelingen wil, Turkije wil die arme paupers net zo min als wij.'

Wat heeft u in Kusadasi meegekregen van de vluchtelingenproblematiek aldaar?
'In Nederland krijg het mee via de media en dan kun je wegklikken. In Turkije zie je ze op straat. Dat is veel confronterender. Opeens waren het geen mensen in een Nederlands gehucht, of die ergens in Hongarije over een hek proberen te klimmen. Nu waren het mensen, gezinnen, die op een kleedje zitten te bedelen met bordjes 'ik ben Syriër, help me'.

'Ik erger me aan die vluchtelingen, want hun aanwezigheid stoort mij in mijn vrijheid om te doen waar ik zin in heb, namelijk me niet druk maken over vluchtelingen. En tegelijkertijd heb ik écht medelijden met ze. Mijn huis is niet weggebombardeerd, dat van hun wel. Afschuwelijk.'

U twitterde: 'Geloof me. Die lui in Nederland zijn gelukszoekers. Die lui hier in Turkije zijn vluchteling.'
'Laat ik het nuanceren, alles wat ik op tv zie staat haaks op wat ik in Kusadasi heb gezien. Dat ziet er nog erger uit dan de bedelaars die bij de Albert Heijn staan. Gewoon echt mensen die kapot zijn, die echt niet meer weten wat ze moeten doen.'

Is er voor deze mensen überhaupt wel een oplossing te vinden?
'Er is een hele goede oplossing voor te vinden, maar je wordt uitgelachen als je het zegt: vrede. We denken maar dat iedereen naar Europa halen de oplossing is, maar dat is het niet. Vrede is de oplossing, en daarom lachen toont alleen maar je eigen onvermogen aan. Hoe durf je daarom te lachen, hoe durf je dat aanmatigend te vinden?'

Het debat zou dus minder moeten gaan over de vluchtelingenproblematiek, en meer over hoe die regio weer stabiel kan worden.
'Ja, en daar spelen wij met zijn allen een rol in. Iedereen zet daar die dictatoren neer en op een gegeven moment komt er een Amerikaan die zegt: ik hoef jou niet meer en dan is Saddam weg, Khadaffi weg, maar dat zijn wel mensen die stabiliteit in die regio garanderen.

'Oké, ze onderdrukken mensen en er is geen democratie, maar er is ook geen democratie in Turkije terwijl daar wel democratie heet te zijn. Wij zijn gewoon verwende kleuters en we denken dat de hele wereld maakbaar is, zoals wij de onze gemaakt hebben, maar dat is niet zo.'

Moeten we dan toch Assad steunen, zoals Rusland nu ook doet?
'Natuurlijk moet je Assad steunen. Onder Saddam waren vrouwen vrij, onder Assad waren vrouwen vrij. Ik ben voor elke dictator die vrouwen rechten geeft. En dat je dan mensen onderdrukt die denken dat vrouwen achterlijke wezens zijn, dat lijkt me gewoon collateral damage. Part of the deal.'

Vrouw met kind bij aankomst op Lesbos na de oversteek vanuit Turkije Beeld afp
Vrouw met kind bij aankomst op Lesbos na de oversteek vanuit TurkijeBeeld afp

Bram Moszkowicz heeft als leider van de nieuwe politieke partij VNL aangekondigd vandaag aangifte te doen tegen de Nederlandse staat vanwege het huidige asielbeleid, dat volgens hem strafbaar is. Terecht?
'Ooit wilden we allemaal Moszkowicz zijn, we wilden allemaal zijn pakken en zijn auto's, maar de man is een clown en dat weet hij zelf ook. We lachen met zijn allen om Moszkowicz en om zijn idioterie. Ik snap wel dat hij aandacht zoekt - en krijgt, daar is hij ontzettend goed in. Laat hem lekker doen wat hij wil en neem het niet te serieus.'

Heeft Wilders er een beduchte concurrent bij?
'Welnee. Moszkowicz is een clown en Wilders is een politicus. Waar ze wel allebei sterk in zijn is marketing en het bespelen van de media. Maar daar wint Wilders het, omdat hij een ervaren politicus is, hij weet hoe de hazen lopen. Op een gegeven moment is iedereen Moszkowicz moe, hij praat met alles en iedereen en Wilders met niemand. Dus als de media moeten kiezen tussen een interview met Wilders of Moszkowicz weet ik wel wie ze kiezen.'

Ter afsluiting nog een wat lichter onderwerp: Komt u als Amsterdammer graag in Artis? Het dierenpark houdt dierennamen voortaan geheim om de dieren 'in hun waarde' te laten.
'Ja, ik snapte er niks van, wij mogen als publiek niet meer weten hoe de beesten heten? Nou ja goed, ieder zijn eigen idioterie.'

Dit is aflevering 597 van de dagelijkse 4 Uur Nieuwsbreak. In deze rubriek nemen we met een interessant persoon het nieuws van de dag door.

VNL-leider Bram Moszkowicz Beeld anp
VNL-leider Bram MoszkowiczBeeld anp
Meer over