DWDD kijk je zo

In onze reeks kijkcursussen: 14 plezierverhogende weetjes over De Wereld Draait Door. 'Eén werknemer is de hele dag bezig toestemming te krijgen om foto's en video's in de show te tonen.'

CAREL HELDER EN BRAM VAN DIJK

Elk jaar studeren studenten af op DWDD

De Wereld Draait Door is hogeschooltv. Wat voor soort deskundigen zitten er aan tafel? Hoeveel procent van de gasten is vrouw? Of jong? Allochtoon? Beroemd? En is DWDD een spiegel van de samenleving of juist een trendsetter? De grote impact van het programma geeft stof tot onderzoek. Dit is het zevende seizoen; studenten lezen aan de jaargangen veranderingen in de samenleving af.

Op hbo-opleidingen wordt DWDD gestript, alle trucjes worden uitgelicht. De blooperrubriek 'De TV Draait Door' is precies om 2 minuten voor 8 gepland, zodat de kijker niet wegzapt naar het NOS Journaal. Afleveringen worden teruggekeken en ontrafeld. Waar staan de camera's? Hoe gaat de ene in de andere rubriek over? Om het talkshowformat en het maken van live-tv onder de knie te krijgen, wordt het programma nagespeeld, inclusief de vaste rubrieken. De strakke lijn is ook de reden dat DWDD vaak langskomt bij trouwerijen, jubilea en afscheidsfilmpjes.

Studenten muziekmanagement krijgen les in hoe ze hun bandje in het programma kunnen krijgen. En wat dit betekent voor de albumverkoop? Dat ene minuutje als belangrijkste onderdeel van een marketingcampagne.

Eén werknemer is de hele dag bezig met licenties

Achter de presentator gaat een vast team van meer dan 35 mensen schuil. In een gesprek met PvdA-Kamerlid Ronald Plasterk begint tafelheer Jort Kelder toevallig over Wouter Bos. En, plop, op de schermen in de achtergrond verschijnt een foto van Wouter Bos. Alsof iemand bij de regie razendsnel aan het googlen is. Elk gesprek is tot in de puntjes voorbereid. Eén werknemer is de hele dag bezig toestemming te krijgen om foto's en video's in de uitzending te tonen. Die ene gekke meneer van Man Bijt Hond in 'De TV Draait Door'? Welke secondes wil je precies gebruiken? Per seconde wordt betaald, bij elke omroep een andere prijs.

Deze 35 mensen zijn onderverdeeld in een redactie (voor de inhoudelijke voorbereiding van gesprekken), beeldredactie (voor 'De TV Draait Door', de opening en de foto's), Jakhalzen-redacteuren, samenstellers (samen met de eindredacteur verantwoordelijk voor een uitzending), eindredacteur en de presentator. Dan is er nog geen beeld, geluid, licht, regie, autocue, autocuetekst, publieksopvang, make-up en kleding (ook 35 mensen). Eén schrijver besteedt zijn tijd aan de 10 x 4 regels die Van Nieuwkerk op camera voorleest tijdens 'De TV Draait Door'. De zeldzame keer dat Claudia de Breij presenteert, zijn het 10 x 3 regels. Omdat ze langzamer praat.

Al deze mensen zijn nodig om het programma spontaan en impulsief over te laten komen. Tijdens een live-uitzending kan alles gebeuren, maar binnen de kaders van de grote machine.

In een hok op de redactie nemen tientallen dvd-recorders alle belangrijke zenders op

Deze beelden worden gebruikt voor de fragmenten van 'De TV Draait Door' en voor andere filmpjes in de uitzending. Na een paar weken worden de meeste opnamen weggegooid.

Wat een redacteur doet

Onderwerp bedenken en uitwerken, gast uitnodigen en voorgesprek houden, beeldmateriaal zoeken in bijvoorbeeld de database van Beeld en Geluid, de filmpjes monteren (samen met een editor inkorten tot ongeveer 30 seconden), gast ontvangen en hem voorbereiden op wat komen gaat, hem na de uitzending een hand geven. En wat de gast dan altijd zegt is: 'Het was zo voorbij.'

De informatie die de presentator van de redacteur op papier krijgt, beslaat zo'n drie A4'tjes, lettertype comic sans, grootte 12

1. Datum, naam van de gast. 2. De aanleiding om hem uit te nodigen. 3. Een korte biografie van de gast. 4. De pers over de gast (eventueel met fotokopietjes). 5. Een bibliografie (als het een schrijver is) of cinematografie (filmer) of andere aanvullende informatie die van toepassing is. 6. Een verslagje (vraag en antwoord) van het voorgesprek dat de redacteur met de gast heeft gevoerd. 7. Een samenvatting van het intakegesprek. 8. Het beeld, bestaande uit foto's (DLS'en, in jargon) en filmpjes (die worden instarts genoemd). 9. De vragen die Matthijs van de kaartjes kan lezen en de momenten waarop de foto's en filmpjes moeten worden ingestart. 10. De uitlui ('Het boek van ... ligt morgen in de winkel'). 11. Bijzonderheden 12. Eventuele hand-outs (bijlagen).

Een gesprek in de studio heet een 'tafel'

Tafel 1, na de opening, is dus het eerste gesprek. Als het goed is, is dit het

gesprek van de dag, waar je het bij de koffieautomaat over hebt. Het kabinet valt. De Elfstedentocht. Vaak politiek toch. Dan de Jakhalzen (ook actueel, jeugdig, scherp), daarna op tafel 2 iets leerzaams, cultureels, of een ander onderwerp dat het niet per se van de bekende Nederlanders zou moeten hebben. Een boek, een tentoonstelling, wetenschap. Vanaf 2 minuten voor 8 dus opboksen tegen het NOS Journaal met 'De TV Draait Door' (de grappige filmpjes) en dat gaat verder door op tafel 3, na het minuutje muziek, zo veel mogelijk bekende Nederlanders neer te zetten. Deze laatste tafel is lastig te produceren, vandaar de niet aflatende stroom lijstjes: DWDD Recordings, weekbesprekingen en 'wat we doen als de Maya's toch gelijk hebben', die het wat makkelijker maken om gasten uit te nodigen. Sander van de Paverts 'Lucky TV' is de populaire uitsmijter.

In het begin keken weinig mensen naar Lucky TV

Wat veranderde toen de credits werden geschrapt. Veel kijkers bleken weg te zappen als de rij namen van de medewerkers door het beeld schoof.

Wat is het verhaal?

Ja, zeggen de publiciteitsmeisjes van de uitgeverijen dan, die-en-die heeft

een sensationeel goede roman geschreven. Ja, en? Leidde de schrijfster een verborgen leven als amateurgoochelaarster/stripteuse, en heeft Joop van den Ende haar ooit een contract voor een show geweigerd met de woorden: 'Nee Marion, ik wil dat je eerst dat ontroerende en schokkende verhaal opschrijft'? En is Joop bereid naast haar aan te schuiven en dat aan Matthijs te vertellen? Denkt hij aan een musical? En wordt het boek nu verfilmd door Reinout Oerlemans? Of nee, zelfs door een Amerikaanse regisseur? En hebben we daar al fragmenten van? En kwam zij Johnny Depp tegen toen ze de contracten in Hollywood ging tekenen? Then we're talking. De vraag is nooit: kan deze schrijver schrijven? De vraag is op zijn minst: kan deze schrijver een kunstje?

Welk beeld kan erbij?

Dat is de eerste vraag die een redacteur zichzelf stelt. Natuurlijk zijn er uitzonderingen, maar de regel is: een onderwerp zonder bewegend beeld is geen onderwerp.

Er zijn veertien redacteuren. Die willen allemaal hun onderwerp in de uitzending

De kans dat dat lukt is het grootst met kijkcijferverhogende Nederlanders. Er zijn pr-mensen die dat heel goed snappen. Elsbeth Louis van uitgeverij De Harmonie is zo'n zeldzaam iemand. Een voorbeeld: Robert Crumb (tekenaar, geilbuik, cultheld) maakte een stripversie van het Bijbelboek Genesis. Leuk voor de liefhebber, maar is het een DWDD-onderwerp? (Nee.) 'Joost Swarte (internationaal geacht illustrator en grafisch ontwerper),' zei Elsbeth, 'is een goede vriend van Crumb. Hij kan heel goed vertellen wat Crumb groot maakt en hij heeft uniek filmmateriaal. En ik dacht: als ik Crumbs Bijbel nu eens aan Arie Boomsma stuur?' Het zou de eerste keer worden dat Arie, toen nog EO-held, in DWDD verscheen. Elsbeth stuurde kant-en-klare plaatjes waarop natuurlijk net even een priemende tepel te zien was. Leuk item. Het boek vloog de winkel uit.

Een ander voorbeeld: 'Wist jij,' vroeg dezelfde Elsbeth Louis, 'dat Matthijs Peter van Straaten onze grootste humorist heeft genoemd? Dat wist de redacteur niet. Elsbeth: 'En wist jij dat Peter bereid is zijn 75ste verjaardag in DWDD te komen vieren...'

Ken je die mop van die schrijver die naar DWDD ging?

Dat stond vorige week op de Facebook-pagina van Jan van Mersbergen. En ja het is waar: er zijn mensen afgebeld terwijl ze al in de taxi zaten. 'Ik ga nooit weer naar DWDD!' Niet waar. Iedereen zit straks wéér zenuwachtig bij de kapper. Behalve Johan Derksen.

Hoe meer filmpjes, hoe saaier de gast

Daar kun je rustig vanuit gaan. Net als: als Rob Oudkerk in de uitzending zat, was er iemand afgevallen. Thuisopdracht: zoek de Rob Oudkerk van nu.

Zo is Matthijs van Nieuwkerk nou in het echt

Een aardige man die een groot stempel op de inhoud van het programma drukt. Want in een onderwerp of gast moet hij wel zin hebben, anders gaat het niet door. Gasten, bezoekers, stagiaires en schoonmakers krijgen een hand en een praatje. Persoonlijk wordt het niet. Na de uitzending is hij snel naar huis.

Vandaag zijn de gasten voor morgen onbekend

Bel niet aan het eind van de middag naar de redactie of er nog kaartjes voor de avond zijn. Het planbord gaat vier weken vooruit, maar een 'leeg bord' op de dag van de uitzending, dus nog geen gasten bekend, komt niet zelden voor. Hoe sneller het half 8 wordt, hoe meer er in de kring bevriende gasten gezocht wordt. Je bent geen fan van Sting? Ben je dan misschien bewonderaar van een donkere politicus?

undefined

Meer over