Weblog

Dwars door China 12: ook de paardenraces zijn politiek

Volkskrant-correspondent Hans Moleman neemt afscheid als 'onze man in China'. Maar voordat het zover is, rijdt hij nog een keer dwars door China. En elke dag blogt hij over die reis op Volkskrant.nl. Aflevering 12: paardenraces in Machu, yakworst eten, yakdumplings leeg zuigen en op yakrib te kluiven - met yakyoghurt toe.

De paardenraces van Machu. Beeld Yilan Yuen
De paardenraces van Machu.Beeld Yilan Yuen

Bijna buitenaardse ervaring: om vijf uur 's ochtend op een ijskoud grasland hoog in de Tibetaanse bergen wakker worden door het bid-zingen van de buren, terwijl de penetrante rook van bergkruiden en yakstront zich in je tent meldt.

Aparte buren vandaag: Tibetaanse cowboys die hun paarden gaan laten racen. Ze kwamen met luxe terreinwagens en vrachtwagentjes met de beesten erin, zetten hun tenten op, bouwden een brandstapel, vuur erin en dan, bij het krieken van de dag, begint het spektakel.

Stapels kleine witte bidprentjes vliegen door de lucht, woeste kreten doorscheuren een zacht gemurmel van gebeden. Mogen de hogere machten ons paardje als eerste over de streep leiden.

null Beeld Yilan Yuen
Beeld Yilan Yuen

Welkom in Machu - of MaQu, in het Chinees - een stadje in het Tibetaanse deel van de provincie Gansu waar elke zomer de grote paardenraces van de graslanden worden gehouden. Tienduizenden komen in augustus naar Machu om een hele week de paarden te zien hollen, bij te praten met familie en vrienden, yakworst te eten, yakdumplings leeg te zuigen en op yakrib te kluiven - met yakyoghurt toe.

De paardenraces van Machu zijn een van de belangrijkste evenementen op de Tibetaanse sociale kalender. Er zijn leuke prijzen te winnen, van 10.000 euro voor de snelste op de kilometer tot 50.000 euro voor de winnaar van de grote slotrace. De paarden die vanouds op de Tibetaanse graslanden leven, zijn kleine, pittige beestjes, gewend aan rennen op een hoogte waar andere paarden meteen duizelig van zouden worden.

'Het mooiste is als iemand uit jouw dorp wint', zegt Jamyang, die net een dier uit zijn Hongyuan heeft zien winnen. Het prijspaard wordt meteen na de race gekocht door een Tibetaanse ondernemer, die er geld mee hoopt te verdienen.

null Beeld Yilan Yuen
Beeld Yilan Yuen

Je ziet in Machu een andere kant van het Tibetaanse leven. Niet de dalai lama en Chinese repressie spelen hier de boventoon, maar Tibetanen die er het beste van proberen te maken. De groeiende Tibetaanse middenklasse in China is opvallend aanwezig. Ze rijden in leuke auto's, laten grote tenten opzetten om vrienden en zakenrelaties te ontvangen en drinken een goed glas. Over politiek spreken ze liever niet, dat is niet goed voor zaken.

Toch waart de politiek ook rond op de paardenraces.

In Aba, een Tibetaans stadje verderop in de bergen, een dag rijden richting Lhasa, heeft net weer een jonge Tibetaan zich in brand gestoken, in een ander stadje in Gansu nog iemand. Bij rellen na de verbranding zou een jongen zijn doodgeknuppeld. Zo'n veertig Tibetanen zijn nu al zo aan hun einde gekomen in de afgelopen anderhalf jaar, sommige Tibetanen dromen nog steeds van een vrij land.

null Beeld Yilan Yuen
Beeld Yilan Yuen

In Machu wordt erover gefluisterd, maar verder draven de paarden. De Chinese staat is voor alle zekerheid overweldigend aanwezig. Nooit een hippisch evenement gezien met zoveel oproerpolitie: honderden soldaten met helmen en schilden zijn geposteerd rond de baan, bij de hoofdtribune staan een waterkanon en een speciale pantserwagen met een afvuurinstallatie voor rook- en traangas op het dak.

'Ik heb me nog nooit zo veilig gevoeld', zegt Jamyang cynisch. Peking heeft een nationaal stempel op de paardenraces geplakt. Tibet hoort bij het Chinese rijk, dus is Machu 'The Home of Chinese Horse Racing', meldt de sokkel van een immens beeld van voorthijgende paardjes op het voorplein van het stadion.

Op de baan is het vergeefs zoeken naar China's man en paard.
'Paardenraces zijn een Tibetaanse traditie. Er zijn een paar Mongoliërs en Oeigoeren die hier meedoen, geen enkele Han-Chinees. Maar de Chinese staat sponsort deze races, vandaar'.

Volgende keer: Door de vallei van de Hui

Hans Moleman is (nog even) correspondent voor de Volkskrant in China.

null Beeld Yilan Yuen
Beeld Yilan Yuen
Meer over