Nieuws

Duurzaam zonnepark wint rechtszaak tegen vervuilende energiewet van Mexicaanse president

Een Mexicaanse rechter zette donderdag een streep door de kersverse energiewet van president López Obrador. De wet gaf staatsenergiebedrijven op fossiele brandstoffen voorrang op private aanbieders van duurzame stroom. Oneerlijk, klaagden de eigenaren van een zonnepark. De rechter gaf hen gelijk.

De Mexicaanse president Manuel López Obrador zag zijn kersverse energiewet voorlopig buiten werking gesteld worden door een gerechtelijke uitspraak. Beeld EPA
De Mexicaanse president Manuel López Obrador zag zijn kersverse energiewet voorlopig buiten werking gesteld worden door een gerechtelijke uitspraak.Beeld EPA

Mexico’s links-populistische president vaart op het terrein van energiepolitiek een behoudende koers: eigen, vervuilende stroom eerst. Een van zijn voorgangers liberaliseerde in 2013 de Mexicaanse energiemarkt. Voortaan moesten de staatscentrales concurreren met particuliere nieuwkomers, die veelal duurzamer alternatieven ontwikkelen, zoals zonne- en windenergie en stroom uit biogas. Andrés Manuel López Obrador, die in 2019 aantrad, vond dat sprake was van oneerlijke concurrentie en maakte er werk van om de eigen kolen en oliecentrales te beschermen.

Zijn energiehervorming, die voorschrijft dat elektriciteit eerst moet worden afgenomen van staatsbedrijven, werd zonder slag of stoot aangenomen door het parlement, waar López Obradors partij Morena een comfortabele meerderheid heeft. De wet werd afgelopen dinsdag van kracht. Particuliere producenten kwamen door de hervorming zo goed als buitenspel te staan. Zij zouden hun stroom pas kunnen verkopen wanneer de staatsbedrijven niet aan de vraag kunnen voldoen.

Staatsenergiebedrijf CFE (Federale Elektriciteits Commissie) kon zeker na het afgelopen jaar wel een door de overheid geforceerde concurrentievoorsprong gebruiken. Want hoewel huishoudens in de coronacrisis meer stroom verbruikten, draaide het bedrijf verlies doordat de industrie juist minder stroom afnam. Zonnepark Orejana, gevestigd in de zonnige noordelijke deelstaat Sonora en eigendom van het bedrijf Zuma Energía, kwam in het verweer en vroeg om bescherming tegen de wet.

Wet buiten werking

Een federale rechter in Mexico-Stad gaf het zonnepark gelijk. En dat niet alleen, zijn uitspraak geldt voor alle energiebedrijven. De wet is voorlopig buiten werking, totdat een rechter in een eventueel beroep een definitief oordeel velt. Een uitzondering maken voor één bedrijf zou precies datgene veroorzaken wat de uitspraak probeert te voorkomen, stelt het vonnis: ‘De concurrentie aantasten.’ De Mexicaanse grondwet is er juist op gericht concurrentie te vergroten, schrijft de rechter, om ‘efficiënte ontwikkeling’ te bevorderen.

López Obradors wet lag al langer onder vuur, niet alleen van particuliere energiebedrijven, maar ook van milieuorganisaties die met lede ogen toezagen hoe Mexico tegen het Parijs-akkoord in kiest voor fossiele brandstoffen. Bovendien zou het voortrekken van staatsbedrijven indruisen tegen het vorig jaar van kracht geworden nieuwe vrijhandelsakkoord tussen de Verenigde Staten, Canada en Mexico. In februari klaagde de Amerikaanse kamer van koophandel al dat de hervorming in strijd was met het verdrag.

Het bedrijf Zuma Energía, de grootste schone energieproducent in Mexico, werd in 2014 opgericht in reactie op de liberalisering van de energiemarkt. Het werd in november vorig jaar overgenomen door het Chinese energiebedrijf China Power International Holding Limited, dat zich kennelijk niet liet afschrikken door de protectionistische en weinig duurzame agenda van de Mexicaanse president. Wat de uitspraak van de rechter extra wrang maakt voor López Obrador: China Power International is dochter van het Chinese staatsbedrijf State Power Investment Corporation.