Duurzaam ‘punkdesign’ en bezinning

Jaarlijkse Milanese meubelbeurs toont duurzaam design naast nieuwe collecties van de grote designlabels...

MILAAN Een lantaarnpaal die oogt als een futuristische boom, zonder bladeren maar met zonnepanelen. Overdag voedt de paal zich met energie waar de lampen ’s avonds op branden. Maar hij is niet alleen verantwoord, deze lantaarnpaal. Hij heeft ook een wonderschone vorm mee gekregen van de beroemde ontwerper Ross Lovegrove. Het prototype van deze verantwoorde lantaarnpaal was vorige week te zien op Greenergy design, een tentoonstelling over duurzaam design in de prachtige binnentuin van een 17de-eeuws universiteitsgebouw in het centrum van Milaan.

Ook de timing van deze wereldpremière is geen toeval; Greenergy design is de dragende tentoonstelling van de Salone del Mobile, de jaarlijkse meubelbeurs die de mondiale designagenda bepaalt. En zo’n verstilde plek met duurzame producten biedt een aangenaam moment van bezinning tussen de hectiek van een designbeurs waar alle grote interieurlabels met veel tamtam hun nieuwe collectie presenteren. Daarnaast profileren ook individuele ontwerpers zich. En daar komen weer detaillisten, journalisten, stylisten en tienduizenden andere bezoekers vanuit de hele wereld op af.

De indeling van de ‘Salone’ is overzichtelijk: de interieurlabels staan bij elkaar in het beursgebouw aan de rand van de stad, de individuele ontwerpers zijn neergestreken in al de galeries en showrooms in het centrum.

Het thema dat dit jaar overheerst, is duurzaamheid. Onder de noemer A touch of green presenteert het Nederlandse designplatform Droog Design ‘groene’ producten. ‘Niet dat we nou meteen hiermee de wereld veranderen’, zegt mede-oprichter Gijs Bakker. ‘Maar we willen vooral geen dogma maken van verantwoord ontwerpen.’ Dus zijn er bij Droog Design, dat in het verleden wel eens verviel in drammerigheid, vooral ontwerpen te zien die speels omgaan dit thema. Zoals een hekwerk met elastische spijlen waardoorheen plastic tassen geregen kunnen worden. Zo blijven de straten schoon en krijgt het hekwerk een grillig kleurenpalet mee. En uiteraard de befaamde voddenstoel van Tejo Remy, al ruim vijftien jaar hét voorbeeld dat recycling spannende producten kan opleveren.

Ook de interieurlabels hebben het groene ondernemen ontdekt. Zo presenteert Cappellini ook een krukje van geperst papier, al wordt daar niet bij vermeld of daarvoor elke avond de papierbakken van het Cappellini-kantoor worden geleegd. Ook duurzaam is een serie aardewerk potten die Tord Boontje heeft ontworpen voor Artecnica; de potten zijn geproduceerd door ambachtslui in Guatamala.

Het lijkt wel alsof de designwereld weer iets bij zinnen is gekomen na de limited editions van vorig jaar: meubels waar tienduizenden euro’s voor neergeteld moeten worden louter omdat de tafel of stoel in een gelimiteerde oplage van tien stuks wordt vervaardigd. Al zijn er nog steeds genoeg ontwerpers die vallen voor de verleiding van peperdure ontwerpen voor een kleine groep liefhebbers. Het ontwerpduo Niels van Eijk en Miriam van der Lubbe heef een stoel en lamp ontworpen van polypropuleen. In deze witte kunststof heeft een ambachtelijk houtsnijder delen van een schilderij over de Divina Comedia van Dante gekerfd.

Veel Nederlandse ontwerpers hebben een moment van bezinning ingelast en een jaartje overgeslagen; zo hebben topontwerpers als Hella Jongerius en Jurgen Bey geen eigen show. En de Nederlandse ontwerpers die er wel zijn, lijken afstand te nemen van de hysterie rond de ‘limiteds’. Richard Hutten toont een serie ruwe, soms zelfs onaffe producten, zoals een tafel die geheel uit boeken bestaat. Een dikke laag transparante hars houdt het papier bij elkaar. Een bank is niet meer dan een stapel kleurige matrassen. De promotie van dit ‘punkdesign’ bestaat niet uit glanzende flyers maar uit gestencilde A4-tjes die met een dikke viltstift zijn beklad.

Nog een stapje verder gaat Maarten Baas. Nog geen vier jaar geleden was hij een groentje in Milaan, toen hij met zijn Smoke-stoel op de eindexamententoonstelling van de Design Academy stond. Nu heeft hij een solo-expositie en presenteert Established & Sons, hét designlabel waar alle ogen in Milan op zijn gericht, een nieuw ontwerp van zijn hand. Maar alsof hij zijn eigen status wil relativeren toont hij zijn werk in een garage waar de dag ervoor nog letterlijk de auto’s zijn uit geduwd. Tussen de pin-upfoto’s en de olievlekken op de vloer heeft hij zijn kleurige meubels uitgestald. Het recyclen van een garage voor een expositie – zelfs de manier waarop het design in Milaan wordt tentoongesteld is dit jaar duurzaam.

Meer over