Dutchbat-tolk toch niet welkom op Srebrenica-conferentie

De voormalige Dutchbat-tolk die een langdurige juridische strijd won van de Nederlandse Staat, zou naar een conferentie over Srebrenica komen. Maar de uitnodiging werd ingetrokken.

Jurre van den Berg
Hasan Nuhanovic in 2013, na de uitspraak van de Hoge Raad die hem in het gelijk stelde. Beeld anp
Hasan Nuhanovic in 2013, na de uitspraak van de Hoge Raad die hem in het gelijk stelde.Beeld anp

Voormalig Dutchbat-tolk Hasan Nuhanovic is toch niet welkom op een internationale conferentie over de val van Srebrenica. De Bosniër werd aanvankelijk wel uitgenodigd voor de bijeenkomst die vandaag in Den Haag begint. De invitatie werd ingetrokken; zijn bijzijn zou 'ongemakkelijk' zijn voor hooggeplaatste functionarissen.

'Blijkbaar durven ze mij niet in de ogen te kijken', zegt Nuhanovic vanuit Sarajevo. Zijn vader, moeder en broertje werden na de val van de moslimenclave op 11 juli 1995 door de Bosnische Serviërs vermoord. Ze hadden toevlucht gezocht op de Dutchbat-compound in Potocári, maar werden weggestuurd.

Schadevergoeding en excuses

In een elf jaar slepende rechtszaak stelde Nuhanovic de Nederlandse Staat aansprakelijk. In 2013 stelde de Hoge Raad hem in het gelijk. Vorige week werd bekend dat hij en andere nabestaanden een schadevergoeding krijgen van enkele tienduizenden euro's. Minister Hennis (Defensie) bood excuses aan. Eerder wees Nederland verantwoordelijkheid van de hand omdat Dutchbat opereerde onder VN-mandaat.

De grotendeels besloten driedaagse conferentie in Den Haag wordt georganiseerd door het The Hague Institute for Global Justice en het United States Holocaust Memorial Museum. Doel is aan de hand van herinneringen van politieke en militaire kopstukken en niet eerder geopenbaarde documenten de gefaalde internationale besluitvorming rond Srebrenica te reconstrueren. Na de val van de 'veilige haven' werden ruim achtduizend Bosnische moslimmannen vermoord.

Holocaust Memorial Museum

Uit een e-mailwisseling, in bezit van de Volkskrant, blijkt dat Nuhanovic in september 2014 werd benaderd door het Holocaust Memorial Museum. 'We hopen van harte dat je kunt deelnemen', schreef de projectleider. Vorige maand krabbelde deze echter terug; in een telefoongesprek kreeg Nuhanovic te horen dat zijn aanwezigheid 'ongemakkelijk' zou zijn voor enkele hooggeplaatste genodigden.

Onder de aanwezigen zijn onder anderen de Nederlandse oud-minister van Defensie Joris Voorhoeve en toenmalig VN-gezant Yasushi Akashi.

Geen officiële uitnodiging

Het The Hague Institute for Global Justice stelt in een reactie dat Nuhanovic nooit officieel is uitgenodigd. Reden zou zijn dat de conferentie handelt over het besluitvormingsproces. Daarover schreef Nuhanovic het boek Onder de vlag van de VN - De internationale gemeenschap en de Srebrenica-genocide. Bovendien is een andere Srebrenica-overlever uitgenodigd.

'Het was een moeilijke beslissing en we vinden het vervelend dat het zo gelopen is', zegt Cameron Hudson van het Holocaust Memorial Museum vanuit Washington. In het museum is zelfs een tentoonstelling aan Nuhanovic gewijd, zegt hij. 'Maar om te achterhalen hoe het in Srebrenica is misgelopen, moeten deelnemers vrijuit kunnen spreken. Dat gaat moeilijker in aanwezigheid van iemand die in het verleden een rechtszaak heeft aangespannen en dat in de toekomst misschien opnieuw gaat doen.'

Waarom dat inzicht pas kort voor de conferentie kwam terwijl Nuhanovic' rechtszaak al in 2013 is beslecht, kan Hudson niet zeggen. Het besluit Nuhanovic toch niet uit te nodigen was volgens hem een gezamenlijke beslissing van beide organisatoren. Hudson ontkent dat er door andere genodigden druk is uitgeoefend.

Behalve tegen de Nederlandse Staat spande Nuhanovic ook een rechtszaak aan tegen Dutchbat-commandant Thom Karremans en twee secondanten. Onlangs besloot het gerechtshof in Arnhem dat dezen niet worden vervolgd. Naar verluidt neemt Karremans geen deel aan de Srebrenica-conferentie. Wel zullen andere leden uit de toenmalige legertop aanwezig zijn.

Nuhanovic is boos en teleurgesteld. 'Het zou voor mij de eerste en waarschijnlijk laatste kans zijn de belangrijkste figuren te ontmoeten. Ik zou niet schreeuwen, maar vragen: waarom hebben jullie niets gedaan om al die levens te redden?'

undefined

Meer over