Dutchbat 3 doet maar even niet mee aan de open dag

Stevig debriefen over Srebrenica, en dan weer een 'gewoon' onderdeel van de Luchtmobiele Brigade worden. Dat is de opdracht van overste Ton Karremans en zijn Dutchbat nu de vakantie erop zit voor de eenheid, na de veelbesproken terugkeer uit Bosnië in juli....

HANS MOLEMAN

Van onze verslaggever

Hans Moleman

ASSEN

De evaluatie van de gebeurtenissen in de gevallen enclave is maandag begonnen in de Johan Willem Friso-kazerne, het thuishonk van Dutchbat 3 in Assen. De bijna vierhonderd militairen, van kok tot luitenant-kolonel, moeten de komende weken een voor een hun verhaal vertellen aan de debriefing-teams die hun intrek hebben genomen in de grote kazerne aan de rand van de Drentse hoofdstad.

Dutchbat likt zijn wonden in stilte. De verhoor-operatie is met grote omzichtigheid omgeven: elke militair is op het hart gedrukt voorlopig niet met de media te praten. De zwijgplicht geldt tot minister Voorhoeve van Defensie het definitieve rapport van de debriefing plus het rapport van de toezichtscommissie naar de Tweede Kamer heeft gestuurd.

Binnen de eenheid valt te beluisteren dat er geen nieuwe vage meldingen worden verwacht over 'honderden lijken' die langs de kant van de weg zijn gezien. 'Dat verhaal was gewoon onzin', aldus een officier. 'De Serviërs hebben ongetwijfeld meer gemoord, maar wij hebben niet meer dan enkele tientallen slachtoffers gezien, zoals meteen bij terugkeer ook is gemeld.'

Dutchbat 3 blijft van mening dat de opdracht in Srebrenica naar beste vermogen is uitgevoerd . Natuurlijk, ze hebben de moslim-bevolking niet afdoende kunnen beschermen. Maar wie had het wel gekund, met alleen lichte wapens, een stel gijzelaars in handen van de Serviërs en gebrek aan luchtsteun?

'We hadden de lastigste klus van de hele VN-missie in ex-Joegoslavië. Er is een hoop gedoe geweest over onze manier van optreden, maar ik denk dat geen enkele eenheid, of het nou de mariniers, Engelsen of Fransen waren geweest, het er beter vanaf had gebracht, gelet op de onmogelijke omstandigheden ter plaatse', zegt de officier.

De kritiek deed pijn, erkent hij. Vooral de manier waarop overste Karremans is afgemaakt na zijn opmerkingen dat er in Bosnië 'geen good guys en geen bad guys' zijn. Iedereen bij Dutchbat had de pest aan de moslim-soldaten nadat ze soldaat Raviv van Renssen hadden gedood. Maar, erkent hij, Karremans had als commandant een bredere blik moeten hebben op de tragedie in Srebrenica.

Dutchbat kijkt nu het liefst naar de toekomst. De meeste soldaten van het dertiende bataljon, zoals Dutchbat 3 formeel heet , hebben nog een kleine twee jaar te gaan voordat hun BBT-contract (Beroeps Bepaalde Tijd) erop zit.

Aan de open dag van de Luchtmobiele Brigade, komende zaterdag, doet het dertiende nog maar niet mee. Het debriefing-proces kan beter niet worden verstoord met de stoere wapenschouw die het visitekaartje van de Koninklijke Landmacht in petto heeft.

In het programmaboekje van de open dag staan geen foto's van de pijnlijke aftocht uit oost-Bosnië. De mooie kant van het leven van de moderne beroepssoldaat wordt in beeld gebracht, want er moet veel personeel worden geworven: paarse baretten die monter over een berg klauteren en vervaarlijk onder imposante helikopters hangen.

Op 14 september is het eerste officiële openbare optreden gepland van de mannen en vrouwen van Dutchbat 3. Dan worden in Schaarsbergen de herinneringsmedailles uitgereikt die iedere eenheid krijgt na het voltooien van de VN-missie. 'En daarna pakken we de gewone teambuilding weer op. Dat is altijd hard nodig na zo'n periode in het buitenland.'

Meer over