Duivelse accenten bij Stravinsky

Igor Stravinsky, die met zijn Duo concertant uit 1932 een geniale bijdrage leverde aan het repertoire voor viool en piano, had aanvankelijk niets met de viool....

Soloviolisten leden volgens Stravinsky aan de kwaal zich te laten meeslepen door hun eigen 'vertolkerschap', en de inhoud van de muziek aan hun strijkstok te lappen.

Eerst moest de duivel eraan te pas komen.

De duivel die in Stravinsky's L'histoire du soldat de viool koopt van een dolende soldaat, viert zijn triomf in dat theaterstuk uit 1918 met een 'kale' melodiek en ritmen die zo verraderlijk zijn, dat de bijbehorende, meesterlijke vioolpartij lange tijd werd beschouwd als totaal anti-violistisch .

Datzelfde is ook gezegd over het Vioolconcerten het Duo concertant, stukken die Stravinsky jaren later schreef voor Samuel Dushkin, de violist op wie hij een half leven lang heeft gewacht. Goed dat Dushkin, een man van de onderkoelde violistiek, school heeft gemaakt, al zijn er nog altijd strijkers die Stravinsky behandelen als Brahms.

De Griek Leonidas Kavakos valt op door de dienstwillige precisie waarmee hij in Stravinsky's duo de cadans respecteert en lepe accenten profileert.

Waar Stravinsky de lyriek laat regeren – altijd 'onderkoelde' lyriek, zoals in de prachtige Dithyrambe waarmee Stravinsky het duo afsluit – munten Kavakos en zijn duopartner Péter Nagy uit in het terugnemen van de toon, zonder zich als 'vertolkers' de kaas van het brood te laten eten.

Ingetogenheid siert ook hun interpretatie van het Pulcinella-arrangement dat Stravinsky onder de titel Suite italienne op papier zette, voor Dushkin en voor zichzelf als pianist en Dushkin-begeleider.

Maar op z'n best is Kavakos in de delen waarin het oude vioolduveltje uit Stravinsky's 'Soldaat' voortraast, zoals in de eerste Eclogue uit het duo en de Tarantella uit de suite.

Toen Stravinsky de smaak te pakken had, bewerkte hij van alles en nog wat voor viool en piano. Kavakos speelt in plaats daarvan een partita en een solosonate van de door Stravinsky vereerde Bach. Jammergenoeg brengt Kavakos deze Bach niet onderkoeld maar kil. Dat was nu ook weer niet de bedoeling.

Meer over