Duitse Tornado's

HET WOORD 'historisch' is vrijdag in de Duitse Bondsdag veel gevallen. Begrijpelijk, want het parlement moest zich uitspreken over een voorstel om - voor het eerst sinds 1945 - Duitse strijdkrachten in te zetten buiten het huidige NAVO-gebied....

Na een lang, af en toe stormachtig debat stemde een grote meerderheid vóór Duitse deelname aan de Brits/Frans/Nederlandse snelle reactiemacht die in Bosnië de blauwhelmen moet gaan beschermen. Niet alleen CDU en FDP, ook enkele tientallen leden van de SPD en zelfs van de - pacifistische - Groenen steunden de regering-Kohl.

Het debat over de inzet van Duitse militairen buiten NAVO-verband is al een jaar of vier, sinds de Duitse eenwording, gaande. De tegenstanders beriepen zich niet slechts op de gedachte dat het nazi-verleden tot blijvende militaire terughoudendheid noopte, maar ook op de grondwet die Duitse militaire aanwezigheid buiten het NAVO-verdragsgebied naar hun mening verbood. Dat argument verdween echter door een uitspraak van het Constitutionele Hof dat dit wel is toegestaan.

De voorstanders van het zo nodig uitzenden van Duitse militairen hebben er steeds terecht de nadruk op gelegd dat het geenszins gaat om een heropleving van Duits militarisme. Wil Duitsland een volwaardige partner in Europa en de NAVO zijn, dan moet het op alle terreinen meedoen, desnoods ook militair. Anders gaan de bondgenoten mokken dat Duitsland in de luwte blijft, terwijl zij de offers moeten brengen.

Die redenering is nu dus ook op de oorlog in voormalig Joegoslavië toegepast, nadat eerder al mannen en vrouwen van de Bundeswehr in VN-verband naar Somalië waren uitgezonden. Hun opdracht daar bleef echter beperkt tot het puur humanitaire vlak.

Ook de beoogde Duitse deelname aan de snelle reactiemacht blijft voor het overgrote deel non-combattant. Over het sturen van hospitaalsoldaten en transporttoestellen bestaat in Duitsland inmiddels consensus. Regering en oppositie zijn het ook eens dat er geen grondtroepen naar de Balkan mogen. Duitse soldaten die Serviërs doodschieten, dat is ook vijftig jaar na dato een onverteerbaar idee.

Het geschil spitste zich toe op de Tornado-gevechtsvliegtuigen die Bonn de reactiemacht ter beschikking stelt. Wordt hiermee niet toch de drempel naar mogelijk Duits geweld op de Balkan overschreden? Wat is het principiële verschil tussen Tornado's en grondtroepen?

Het zijn terechte vragen en het is goed dat ze gesteld zijn. Daartegenover staat dat de geweldsinstructie voor de Tornado's zeer terughoudend is en hun komst voor de VN erg zinvol. Alles afwegend is dit Duitse besluit om - bescheiden en met gevoel voor proporties - aan de VN-missie in Bosnië mee te doen daarom gewoon prijzenswaardig.

Meer over