Duisenberg waarschuwt tegen druk van politici

De president van de Europese Centrale Bank, Wim Duisenberg, waarschuwt Europese politici zich niet met zijn monetaire beleid te bemoeien....

Duisenberg zegt dit in een vraaggesprek met de Volkskrant. Hij zet zijn waarschuwing kracht bij met de onthulling dat hij ooit een renteverlaging annuleerde in reactie op politieke druk van een Nederlandse minister van Financiën. In kringen van centrale bankiers wordt bevestigd dat dit in 1992 speelde en dat de betrokken minister Wim Kok was. Duisenberg was destijds president van De Nederlandsche Bank.

Duisenberg: 'Er werd vanuit het ministerie van Financiën gebeld. Ons werd meegedeeld dat de minister het tijd vond voor een renteverlaging. Wij hadden kort daarvoor al tot die renteverlaging besloten. Na het telefoontje haaste ik mij om die beslissing terug te draaien.'

Kok kreeg zijn renteverlaging pas enkele weken later.

Duisenberg gebruikt het voorbeeld om aan te geven hoe centrale bankiers op politieke druk reageren: ze worden er koppig van. Desgevraagd bevestigt ECB-president Duisenberg dat hij de minister van Financiën een lesje wilde leren.

De huidige ministers van Financiën in de Europese Unie leerden hun les het afgelopen jaar. De net aangetreden Duitse minister van Financiën Oskar Lafontaine oefende grote druk uit op de ECB om de rente te verlagen. Duisenberg gaf geen krimp.

Enkele weken na het aftreden van Lafontaine in maart verlaagde Duisenberg op 8 april de rente wel.

De verlaging was groter dan verwacht: 0,5 naar 2,5 procent, het huidige Europese renteniveau.

Deze affaire-Lafontaine heeft volgens Duisenberg het imago van de ECB goed gedaan. 'De affaire heeft bij alle ministers het gevoel versterkt dat dit de consequentie is van de creatie van een onafhankelijke centrale bank. De politiek heeft het zo gewild en moet haar onafhankelijkheid nu respecteren.'

Duisenberg realiseert zich dat koppigheid niet altijd een deugd is. 'Je moet erg oppassen dat je door de politieke druk iets niet doet wat je eigenlijk wel zou moeten doen.'

In 1992 reageerde Duisenberg fel op de poging tot beïnvloeding van Kok, omdat hij bang was dat het telefoontje bekend zou worden. 'Waar blijf je dan met je onafhankelijkheid?'

De president van de ECB is tevreden over het huidige niveau van de euro. Deze schommelt al weken rond een waarde van 1,05 dollar. Een koers die Duisenberg 'begrijpelijk' vindt bij de huidige economische ontwikkeling. Naar zijn mening was de euro aanvankelijk wellicht overgewaardeerd en schoten de financiële markten vervolgens naar de ander kant door. Met nadruk stelt hij dat niet hij, maar de financiële markten de koers van de euro bepalen.

Duisenberg overviel de financiële markten met zijn renteverlagingen in december en april.

Dit soort verrassingen probeert hij in de toekomst zoveel mogelijk te voorkomen: 'We moeten zo voorspelbaar mogelijk zijn.'

Meer over