NieuwsIrak

Dubbele zelfmoordaanslag met tientallen doden maakt einde aan relatieve rust in Bagdad

Een dubbele zelfmoordaanslag op een markt in de Iraakse hoofdstad Bagdad maakte donderdag een einde aan bijna drie jaar van relatieve veiligheid. Bij de explosies vielen zeker 32 doden en ruim 70 gewonden.

Iraakse veiligheidsagenten op de markt in het centrum van Bagdad waar kort na elkaar twee zelfmoordaanslagen zijn gepleegd. Beeld Hadi Mizban / AP
Iraakse veiligheidsagenten op de markt in het centrum van Bagdad waar kort na elkaar twee zelfmoordaanslagen zijn gepleegd.Beeld Hadi Mizban / AP

De zelfmoordaanslagen vonden plaats op een kledingmarkt in hartje Bagdad waar in het verleden regelmatig aanslagen werden gepleegd. Bomexplosies met tientallen doden waren jarenlang een onlosmakelijk onderdeel van het dagelijkse leven in de Iraakse hoofdstad. Maar sinds 2018 leek grootschalig terrorisme tot het verleden te behoren en beleefde Bagdad in dit opzicht jaren van betrekkelijke kalmte.

Volgens een woordvoerder van het Iraakse ministerie van Defensie zijn de twee daders tevergeefs achtervolgd door veiligheidstroepen. Volgens het ministerie van Binnenlandse Zaken beweerde de eerste dader dat hij hulp nodig had. Toen er een menigte ontstond, blies hij zichzelf op. De tweede dader mengde zich vervolgens tussen degenen die de slachtoffers van de eerste aanslag probeerden te reanimeren.

In de chaotische werkelijkheid van Irak is niet meteen duidelijk wie verantwoordelijk is voor de aanslagen. Ze komen op een gevoelig moment: eerder deze week liet de Iraakse premier Mustafa al-Kadhimi weten dat hij breekt met zijn belofte om in juni vervroegde parlementsverkiezingen te organiseren. De verkiezingen staan nu gepland voor oktober.

Nieuw kabinet, maar geen hervormingen

Irak is politiek onrustig. Massale protesten tegen de zittende regering in 2018 leidden weliswaar tot een nieuw kabinet, maar niet tot wezenlijke hervormingen. Onder meer VN-organisaties in Irak pleitten voor vervroegde verkiezingen. Er waren al langer zorgen dat de huidige machthebbers zouden proberen om daar onderuit te komen.

De Iraakse autoriteiten veronderstellen echter dat de aanslagen niet te maken hebben met politieke spanningen, maar het werk zijn van terreurbeweging IS. In Irak zijn zorgen over IS-strijders die de poreuze grens met Syrië weten over te steken.

Tijdens zijn hoogtijdagen pleegde IS in de stad vaak meerdere aanslagen per dag, soms met honderden doden. De laatste grote aanslag vond in 2018 plaats in dezelfde buurt als de explosies van donderdag. Dat gebeurde daags nadat de Iraakse overheid de overwinning had uitgeroepen op IS.

Op de markt werden vooral tweedehands kleren verkocht. Beeld Ahmed Jalil / EPA
Op de markt werden vooral tweedehands kleren verkocht.Beeld Ahmed Jalil / EPA

Joe Biden

In Irak werd deze week reikhalzend uitgekeken naar de inauguratie van de nieuwe Amerikaanse president Joe Biden. Zowel de VS als Iran proberen in Irak zoveel mogelijk invloed te claimen. Onder president Trump werd Irak regelmatig gebruikt als achtertuin voor de strijd met Iran. Dat leidde begin vorig jaar onder meer tot de liquidatie van de Iraanse generaal Qassem Soleimani in Bagdad en een geliefde Iraakse militieleider.

Radicale Iraakse volksmilities, die worden bewapend en gesteund door Iran, plegen regelmatig raketaanvallen op de Amerikaanse ambassade en legerbasissen waar Amerikanen zijn gevestigd. De afgelopen dagen waren er onbevestigde geruchten over een aanval op een Amerikaans legerkonvooi vlakbij Bagdad. Niet ver van de kledingmarkt die nu door de dubbele explosie is getroffen, steken dezelfde milities de laatste tijd regelmatig alcoholwinkels en schoonheidssalon in brand.

Meer over