Druppel hoeft niet te werken

Homeopathische geneesmiddelen moeten vanaf volgend jaar zijn geregistreerd. Daaraan vooraf gaat een toets op veiligheid en kwaliteit; werkzaamheid staat op de achtergrond....

Wie gelooft in homeopathie, heeft het in Nederland voor het kiezen: op de markt zijn meer dan tienduizend homeopathische geneesmiddelen in omloop. Sommige zijn alleen op recept verkrijgbaar; een groot deel ligt ook in de schappen bij drogisterij en apotheek.

Of iemand zijn favoriete pil of drankje volgend jaar nog in het assortiment aantreft, is de vraag. Want vanaf 1 januari 2002 mogen wettelijk alleen die producten worden verhandeld, die door het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen in Den Haag zijn beoordeeld en geregistreerd.

Die plicht tot registratie bestaat al sinds 1996. Maar producenten hebben tot eind dit jaar gekregen om hun aanvraag in orde te maken. Om positief te worden beoordeeld moeten zij voldoen aan de eisen die staan voorgeschreven in de Europese richtlijn voor homeopathica.

Gebruikers lijken daarmee straks het kaf van het koren te kunnen scheiden. Een geregistreerd middel heeft immers een proeve van bekwaamheid doorstaan. Geen onvoorziene bijwerkingen meer dus voor de gebruiker. En geen etiketten met claims die onmogelijk waar zijn te maken.

Maar artsen en apothekers volgen de beoordeling met een kritische blik. Begrijpelijk, want van geen enkel homeopathisch product is ooit wetenschappelijk de heilzame werking aangetoond. 'Maar daar doet het College ook geen uitspraak over', zegt drs. Emiel van Galen, hoofd afdeling Homeopathica. 'Doordat het om tientallen tot miljoenen keren verdunde middelen gaat, is het effect van een actief bestanddeel in het lichaam wetenschappelijk niet meer te onderscheiden.'

Veiligheid en kwaliteit staan daarom in de beoordeling voorop. Daar is voldoende over te zeggen zonder de werkzaamheid daarbij te betrekken. 'Het is belangrijk om te kijken naar de uitgangsstof die wordt verdund, en naar de bereidingswijze', zegt Van Galen. Want hoewel er wetenschappelijk geen actieve bestanddelen zijn aan te wijzen, pretendeert elk middel een ander effect te hebben.'

Bij de niet traditionele producten, die een minder sterke verdunning hebben en voornamelijk in de zelfzorg zijn te krijgen, mag in tegenstelling tot bij de traditionele homeopathie wel een indicatie van de werking worden gegeven. Richtlijn daarbij vormt de traditionele, homeopathische literatuur. 'Het College gaat in dat geval na of een product voldoet aan de aannames binnen dat kader', zegt Van Galen. 'Dat de dosis niet wetenschappelijk kan worden onderbouwd, betekent niet dat er niets aan te beoordelen valt.'

Voor veel producenten begint zo langzamerhand een race tegen de klok. Want van de ongeveer tienduizend homeopathische middelen in Nederland, zijn er pas 1600 geregistreerd. Duizend aanvragen zijn nog in behandeling, maar de rest heeft nog niet eens een eerste aanvraag ingediend.

'Veel bedrijven zijn voor levering en productie afhankelijk van Europese partners', geeft Van Galen als verklaring voor het kleine aantal aanvragen. 'Zij moeten voor hun bewijsvoering wachten op informatie uit het buitenland. Het verkrijgen van de noodzakelijke gegevens blijkt een stuk lastiger dan verwacht.'

Meer over