Drugsgebruik soldaten vaak afgedaan met eervol ontslag

AMSTERDAM..

HANS MOLEMAN

Van onze verslaggever

Hans Moleman

Wazig van de hasj, warm of opgefokt door een pilletje: het komt op de kazernes waar de nieuwe beroepsmilitair huist, meer voor dan de buitenwereld vermoedt. De Koninklijke Landmacht heeft al vele tientallen jonge soldaten ontslagen wegens gebruik van en handel in soft- en harddrugs.

Meestal gebeurt dat stilletjes, omdat de commandant de betrapte militair 'uitnodigt' zelf vrijwillig ontslag te nemen. De commandant verleent dan eervol ontslag, wat de soldaat weer lastige vragen bespaart bij zijn verdere burgerloopbaan.

Eenvijfde van de (jaarlijks honderden) vrijwillige ontslagnames in het leger heeft te maken met drugs, schat juriste M. van Vegchel van de militaire vakbond AFMP. Ze baseert die schatting op signalen die de bond krijgt van de achterban. 'Het komt vooral voor op de opleidingsscholen, dat jongens op deze manier gedwongen worden te vertrekken. Het scheelt Defensie een mogelijk moeizame ontslagprocedure.'

Een woordvoerder van het ministerie van Defensie kon gisteren nog geen cijfers geven over drugsontslagen bij de krijgsmacht. De VVD-kamerleden Van den Doel en Van Hoof hebben minister Voorhoeve om opheldering gevraagd.

De landmacht heeft sinds de afschaffing van de dienstplicht opvallend vaak te maken met drugsgebruik onder militairen, meer dan bij de luchtmacht en de marine. De jonge, laag geschoolde BBT'ers (Beroeps Bepaalde Tijd) die met reclamecampagnes zijn geworven om de dienstplichtigen te vervangen, lijken op de kazerne dezelfde vrijheid te verwachten als buiten de poorten.

Het is vooral de legerbasis Seedorf in Duitsland die ermee in het nieuws is gekomen. Onder de 2500 soldaten van de 41ste Lichte Brigade in Seedorf zou drugsgebruik gewoon zijn, verklaarden getuigen bij de berechting van vijf jonge militairen, vorig jaar voor de krijgsraad in Arnhem. De soldaten gebruiken vooral drugs als ze uitgaan, maar ook op de kazerne wordt regelmatig gerookt en geslikt.

Een van de verdachten noemde Seedorf 'de grootste koffieshop die ik ken'. Op de legerplaats zouden tientallen dealers-in-uniform rondlopen. 'Als we op appèl moeten komen en het is koud, pakken we een pilletje', zei een getuige. De krijgsraad uitte bij het vonnis (celstraffen van vijftien tot achttien maanden) scherpe kritiek op de leidinggevenden van Seedorf. Het kader is te tolerant, aldus de rechters.

Na het rumoer rond Seedorf sprak de krijgsmachtleiding samen met de militaire justitie een scherper beleid af. De marechaussee begon in Seedorf voorzichtig met een fenomeenonderzoek, in een poging de werkelijkheid in kaart te brengen. Alle commandanten werden erop gewezen dat zij beter toezicht moesten houden: één keer een joint is een waarschuwing, bij herhaling volgt ontslag. Bij XTC en speed meteen ontslag.

Ook de inspectiemogelijkheden op de nieuwe legeringskamers werden weer uitgebreid. Kreeg de nieuwe beroepsmilitair met het oog op zijn privacy tot voor kort keurig aangekondigd wanneer er inspectie was, nu kan bij 'een vermoeden van een strafbaar feit' zijn kamer onverwacht worden bezocht.

Defensie incasseerde vorige week een tegenslag bij de interne veldtocht tegen de drugs. Het grote onderzoek in Seedorf moest worden beperkt, nadat de arrestatie van een onderofficier was uitgelekt. Deze week konden nog twee soldaten worden aangehouden, maar het gros van de verdachtengroep lijkt op tijd gewaarschuwd. De militaire officier van justitie mr A. Besier wil alleen kwijt dat er een lijst was van 'meer dan tien' verdachten. De marechaussee werkte bij haar onderzoek samen met informanten op de basis.

De drugsproblemen in het leger beperken zich niet tot Seedorf. Ook op bases als Oirschot en Schaarsbergen is het geen onbekend verschijnsel. Op Schaarsbergen deed de marechaussee vorig jaar een inval bij de Luchtmobiele Brigade, het nieuwe paradepaardje van de landmacht. Een groepje soldaten werd gearresteerd op verdenking van handel in XTC-pillen. De actie vond plaats vlak voordat ze zouden vertrekken naar Spanje, waar ze op droogte-oefening zouden gaan.

Volgens mr. Besier lijkt de 'duidelijk verscherpte opsporing' inmiddels enig resultaat te hebben. In de eerste drie maanden van 1997 maakte de militaire politie 44 processen-verbaal op wegens gebruik van hard drugs (XTC en speed). In 1996 werd slechts 109 keer proces-verbaal opgemaakt.

Meer over