Draai

WAT een beetje krapte op de arbeidsmarkt al niet vermag. Het midden en kleinbedrijf weet niet meer waar ze het moet zoeken....

Asielzoekers kunnen zo aan de slag, in een echte baan en met een echt salaris, maar dat mag niet van politiek Den Haag. 'Nog niet', is overigens correcter gezegd, want in de nieuwe vreemdelingenwet die dit najaar naar de Kamer gaat, worden de mogelijkheden om te werken al stevig verruimd.

Minister De Vries van Sociale Zaken ging onlangs nog een stapje verder en pleitte zelfs voor een arbeidsplicht voor vluchtelingen die nog 'in procedure' zijn. Dat klinkt heel ferm, maar is ook een tikje demagogisch. Jarenlang was het asielzoekers, een paar weken bollen pellen daargelaten, ten strengste verboden de handen uit de mouwen te steken. Dat zou maar een 'aanzuigende werking' hebben, terwijl 'afschrikking' nu juist geboden was. De Vries maakt met zijn plicht tot arbeid kortom een draai van 180 graden, waardoor gemakkelijk de indruk zou kunnen ontstaan dat het gros van de asielzoekers arbeidschuw zou zijn.

Niets is minder waar. De meeste asielzoekers brengen hun dagen, jarenlang, in hemeltergende ledigheid door en zouden dolgraag iets om handen hebben. Een stevige wettelijke verankering van een recht op arbeid voor asielzoekers is dan ook buitengewoon welkom. De vluchtelingen zelf kunnen zichzelf daardoor verbeteren en worden op een eventuele integratie voorbereid, de samenleving is goedkoper uit en ook aan de krapte op de arbeidsmarkt wordt iets gedaan.

Toch zitten er ook haken en ogen aan. Deels zijn die van technische aard: wie werkt, betaalt voor sociale zekerheid en kan daaraan (toekomstige) rechten ontlenen. Krijgen asielzoekers daarvoor compensatie als ze toch worden uitgewezen? Cohen hoopt dat probleem te omzeilen, maar het is zeer de vraag of dat zo makkelijk gaat.

Voorts kunnen er bij asielzoekers verwachtingen (een definitieve verblijfsstatus) worden gewekt, die later moeten worden beschaamd. Dat kan ook werkgevers nog parten gaan spelen. Die zullen het niet leuk vinden telkens een nieuwe Ahmed te moeten inwerken, als de vorige geen verblijfvergunning krijgt. Bij een aanhoudende schaarste op de arbeidsmarkt, die ook door de vergrijzing niet onwaarschijnlijk lijkt, kan dat nog tot stevige protesten leiden. De noodkreet van De Boer is daar een voorbode van. En zo wordt Nederland uit eigenbelang misschien alsnog de open samenleving die het de afgelopen jaren juist niet wilde zijn.

Meer over