NieuwsTurkije

Draaideurhechtenis voor Turks-Nederlandse zussen

Stuivertje gewisseld in de gevangenis. Terwijl de Turks-Nederlandse Bergün Varan werd vrijgelaten uit een Turkse gevangenis, werd haar zus Betül in Istanbul opgepakt en vastgezet. Met de ruil blijft het aantal gedetineerde leden van de linkse muziekgroep Grup Yorum op elf staan.

Beeld uit videoclip van Grup Yorum. Beeld YouTube
Beeld uit videoclip van Grup Yorum.Beeld YouTube

Nog altijd kan Bergün (26) niet zeggen op welke juridische gronden zij en haar 28-jarige zus werden gearresteerd. ‘We hebben nooit een aanklacht gehoord. Ik heb niets gedaan. Het enige wat we hebben gedaan is muziek maken. Je hebt nu wel lang genoeg in de gevangenis gezeten, was het enige dat ze zeiden toen ik na tien maanden werd vrijgelaten.’

De twee vrouwen, afkomstig uit Etten-Leur, zijn lid van de Turks-Koerdische folkgroep Grup Yorum, die door de autoriteiten wordt verdacht van banden met de extreemlinkse partij DHKP/C die in het verleden tal van bomaanslagen en andere gewelddaden heeft gepleegd. Ook in de EU staat de organisatie als terroristisch te boek.

De muzikanten ontkennen de link met de DHKP/C, maar in hun songteksten en andere uitingen - tegen kapitalisme en imperialisme - maken zij duidelijk op welke flank zij staan in het politieke krachtenveld. Ook nam de band het op voor gevangen leden van de verboden partij. Mogelijk heeft de overheid de band mede in het vizier omdat de muziek in Turkije zeer populair is, ook onder apolitiek publiek.

Dwarsfluit

Betül Varan vertrok in 2016 naar Turkije om zich als dwarsfluitiste aan te sluiten bij het muzikaal collectief, dat een cultureel centrum beheert in Istanbul. Een jaar later voegde haar zus zich bij haar; zij werd percussionist.

Sinds jaar en dag heeft Grup Yorum problemen met de overheid. Honderden malen werden musici gearresteerd. Zo ook de twee jonge vrouwen uit Etten-Leur. Bergün zat sinds 2017 in totaal 2,5 jaar in hechtenis, steeds zonder aanklacht, Betül anderhalf jaar. Zij mogen Turkije niet verlaten.

Diverse gedetineerde leden en aanhangers van Grup Yorum gingen vorig jaar in hongerstaking tegen hun gevangenschap en tegen de overheidspressie op de band. Drie van hen stierven dit jaar, verzwakt en uitgemergeld.

Inmiddels hebben alle hongerstakers hun protest beëindigd. Bergün deed drie maal dertig dagen mee aan de hongerstaking, waarbij wel vitaminen worden genuttigd om de protestactie zo lang mogelijk te kunnen rekken. ‘Het was ons enige middel’, zegt Bergün. ‘Je zit tussen vier muren en kunt niets doen. Alleen door een hongerstaking kun je iets duidelijk maken.’

Volgens haar ligt Grup Yorum bij de autoriteiten onder vuur omdat de band zich uitspreekt tegen de regering-Erdogan. ‘Ze kunnen er niet tegen dat wij de waarheid zeggen, dat er in Turkije een dictatuur is. Dat is de ware reden.’

Met haar zus Betül gaat het goed, zegt ze. ‘Per week mogen we twintig minuten met elkaar bellen.’ Intussen werkt het sinds 1985 bestaande Grup Yorum aan zijn achttiende album.

Van brave Brabantse studenten tot terreurverdachten
De gedaanteverwisseling van twee brave Brabantse studenten recht tot Turkse terreurverdachten. Hun medebandlid Helin Bölek bezweek in april als eerste aan de collectieve hongerstaking.

Meer over