NieuwsZwarte Piet

Draagvlak voor Zwarte Piet kalft gestaag af

Nog ruim eenderde van de Nederlanders is voorstander van het behoud van Zwarte Piet. Ruim de helft van de Nederlanders verwacht (of vreest) dat het binnen tien jaar met hem gedaan zal zijn.

Ook in de Gelderse plaats Vorden is Zwarte Piet niet meer (helemaal) zwart.Beeld ANP

Zwarte Piet verliest in Nederland gestaag terrein. Het percentage Nederlanders dat van mening is dat Zwarte Piet zwart moet blijven, slonk van 65 procent in 2016 naar 39 procent op dit moment. Dat stelde onderzoeksbureau I&O Research vast in een peiling waaraan in november 2.290 Nederlanders hebben deelgenomen.

Slechts 1 op de 10 basisscholen verwelkomt deze week Zwarte Pieten. Een meerderheid stapt dit jaar over op roetveegpieten, blijkt uit onderzoek.

De helft van de Nederlanders vindt dat Zwarte Piet van kleur moet veranderen, tegen 44 procent in 2018 en 32 procent in 2016. Wat 3 procent van de respondenten betreft, kan Piet – ongeacht zijn kleur – het best helemaal worden afgeschaft, bij voorgaande peilingen was dit een verwaarloosbare 1 procent. 8 procent neemt geen standpunt in.

De sympathie voor Zwarte Piet is in alle leeftijdscategorieën afgenomen, bij 65-plussers de laatste twee jaar het snelst. In 2016 onderschreef 69 procent van hen de stelling dat Zwarte Piet moest blijven. In 2018 deed 62 procent van de 65-plussers dat nog, en nu nog slechts 44 procent. 

Bij de 50- tot 64-jarigen trad de kentering eerder op. In deze leeftijdscategorie vond 65 procent in 2016 nog dat Zwarte Piet zwart moest blijven. Twee jaar later deelde 53 procent die mening nog, nu nog 38 procent. In de leeftijdscategorie 18-34 jaar is sympathiseert nog een derde met Zwarte Piet, tegen 64 procent in 2016.

Ook afname bij rechts

Onder aanhangers van de PVV, FvD en de SGP is de sympathie voor een onveranderde Zwarte Piet met respectievelijk 84, 75 en 65 procent het grootst, al slinken de percentages ook in deze groepen. Van de kiezers van D66, GroenLinks en de PvdD is minder dan 10 procent van mening dat Zwarte Piet zwart moet blijven. 

Van de lageropgeleiden is de helft die opvatting toegedaan, tegen 79 procent in 2016 en 68 procent in 2018. Van de hogeropgeleiden toont nog een kwart zich gehecht aan Zwarte Piet. Iets meer dan de helft van de Nederlanders verwacht (of vreest) dat er over tien jaar geen Zwarte Piet meer zal zijn – tegen 24 procent in 2018.

Ongemak

De tanende steun voor Zwarte Piet heeft geen noemenswaardige invloed op de waardering voor het Sinterklaasfeest zelf. ‘Het gezelligste feest van de wereld’, oordeelde een aanhanger van Zwarte Piet. Voor hem (of haar) is dat dan ook het voornaamste argument om alles bij het oude te laten. Tegenstanders van Zwarte Piet menen juist dat verandering nodig is om het gezellige feest gezellig te houden. ‘Een prachtige traditie, maar aanpassingen aan Zwarte Piet zijn nodig’, zei een van hen.

In alle kampen – van aanhangers van Zwarte Piet tot voorstanders van zijn snelle afschaffing, en een paar gradaties daar tussenin – ziet I&O-onderzoeker Wietse van Engeland ongemak over de grimmige sfeer waarin de overgang naar roetveeg- of gekleurde piet zich heeft voltrokken. ‘Ik vind het jammer dat een traditioneel familiefeest zo vertroebeld is dat het blijvend schade heeft opgelopen’, zei een voorstander van een gemengd pietenpalet – van zwart naar roetveeg en uiteenlopende kleuren. Een voorstander van een geleidelijke overgang zei: ‘Kinderen accepteren het zoals het is. Het maakt ze echt niet uit welke kleur Piet of Sint heeft.’

Over het tempo waarin de verandering naar een Sinterklaasfeest zich zou moeten voltrekken, lopen onder voorstanders de meningen enigszins uiteen, maar het percentage Nederlanders dat een onmiddellijke uitbanning van Zwarte Piet wenselijk acht, groeit wel: van 4 procent in 2016 naar 10 procent nu.

Meer over