Douane staakt controles onderlichaam

De douane op de luchthaven Schiphol is donderdag gestopt met drugscontroles in de holtes van het onderlichaam....

Een groot aantal klachten ‘die er niet om liegen’ zijn aanleiding voor het onderzoek, aldus de ombudsman. De douane benadrukte dat alleen de holtes van het onderlichaam worden ontzien. ‘We blijven wel doorgaan met het schouwen van oren, neus, mond en oksels’, aldus een woordvoerster.

Brenninkmeijer is tevreden over de reactie van de douane, maar zal zijn onderzoek doorzetten. ‘De druk om drugssmokkelaars te vangen, is zeer intensief’, zegt hij. ‘Daarbij worden ook onschuldige burgers aan ingrijpende onderzoeken onderworpen.’

Klachten die hij binnenkrijgt zijn onder meer het blijven staan op de gehanteerde zwarte lijst van verdachten (terwijl de onschuld van de persoon in kwestie is aangetoond) of het commanderend worden toegesproken door de douane of de marechaussee. Maar het meest ingrijpend zijn de verzoeken aan reizigers om hun vagina of anus te tonen.

‘Ik ben er helemaal niet van overtuigd dat voldoende waarborgen in de wet zijn opgenomen voor deze vernederende controles’, zegt Brenninkmeijer. Zijn onderzoek naar de ‘100-procentscontroles’, die in 2003 zijn ingevoerd op vooral vluchten uit de Nederlandse Antillen, Suriname en Venezuela, zal zich onder meer richten op de criteria op grond waarvan iemand wordt onderzocht en de wijze waarop dat gebeurt. De ministeries van Financiën, Justitie en Defensie worden erbij betrokken.

De douane stelt dat sinds mei 2005 extra waarborgen zijn opgenomen in ‘interne instructies’. Zo zou nu een verpleegkundige aanwezig zijn bij het schouwen van holtes in het onderlichaam. Een nieuw wetsvoorstel ligt bij de Raad van State.

De douane zegt zelf overigens slechts sporadisch de holtes van het onderlichaam te schouwen. Bij enig vermoeden van drugssmokkel wordt de reiziger overgeleverd aan de marechaussee. Ook naar deze organisatie gaat de ombudsman kijken.

Onlangs oordeelde de rechtbank in Haarlem in drie zaken dat de drugscontroles op Schiphol vernederend waren. Minister Donner van Justitie stelt dat de visitaties binnen de regels waren.

Meer over