Nieuws

Doorstroom stokt, noodopvang Afghanen langer nodig dan voorzien

De doorstroom vanuit de noodopvanglocaties voor Afghanen in Nederland stokt. De afgelegen militaire kazerne bij Zoutkamp blijft waarschijnlijk nog maanden nodig, in plaats van de ‘weken’ die voorzien waren. Tot frustratie van de evacués, die hun dagen in ledigheid doorbrengen.

Slaapzaal in de noodopvang voor Afghaanse vluchtelingen in Zoutkamp. 
 Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
Slaapzaal in de noodopvang voor Afghaanse vluchtelingen in Zoutkamp.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Circa vijfhonderd Afghanen verblijven nu ruim twee weken in de Willem Lodewijk van Nassaukazerne in het Noord-Groningse Lauwersmeergebied. Hoewel van begin af aan onduidelijk was hoe lang de noodopvanglocatie nodig zou zijn, ging burgemeester Henk Jan Bolding van gemeente het Hogeland aanvankelijk uit van ‘enkele weken’. Nu wordt in de opvanglocatie al gerekend op drie maanden, melden evacués aan de Volkskrant. Dit tot hun frustratie.

‘We zitten hier op een afgelegen plek in the middle of nowhere’, zegt Mosawer (20), die met zijn ouders en vier broertjes naar Nederland kwam en niet met zijn achternaam in de krant wil. ‘Ik ben een keer te voet naar Zoutkamp gegaan, maar dat is lopend twee uur heen en twee uur terug.’

Twee weken geleden zei Mosawer nog van achter het hek rond het kazerneterrein dankbaar te zijn voor de geboden veiligheid. Maar nu de verplichte quarantaineperiode is verlopen, begint het te schuren. ‘We mogen wel naar buiten, maar daar is niks. De dichtstbijzijnde markt is 17 kilometer verderop. Er zijn hier veel kinderen, maar onderwijs is er niet.’

‘De afspraken met Defensie over het gebruik van een deel van de kazerne Marnewaard zijn in eerste instantie voor een maand gemaakt, dat is tot half september’, zegt een woordvoerder van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA). Maar, bevestigt zij, het is inderdaad ‘waarschijnlijk’ dat de noodopvanglocatie langer nodig is. ‘Als er behoeften zijn waar niet in wordt voorzien, zullen we dat proberen te organiseren. Bijvoorbeeld vervoer.’

Ook de noodopvanglocatie van Defensie in Zeist zit met vierhonderd Afghaanse evacués vol. Volgens een woordvoerder is het niet te voorspellen hoe lang het duurt voordat zij naar een reguliere opvang worden overgeplaatst. Zo’n duizend evacués uit de noodopvanglocaties in Amsterdam en Harskamp zijn ondergebracht in een minder tijdelijke noodopvanglocatie in Heumensoord bij Nijmegen. Daar kunnen ze uiterlijk tot 1 januari blijven.

Een groot probleem voor het COA is het gebrek aan doorstroom vanuit reguliere asielzoekerscentra. ‘Er zitten momenteel 11 duizend mensen met een verblijfsvergunning in de reguliere opvang die wachten op huisvesting’, zegt COA-woordvoerder Sonja Kloppenburg. Zesduizend daarvan wachten al langer dan veertien weken, de maximumtermijn die gemeenten hebben om woonruimte te vinden voor voor asielzoekers met een verblijfsvergunning.

Zolang gemeenten asielzoekers met een verblijfsvergunning geen woning toewijzen, kunnen de circa tweeduizend Afghaanse evacués niet doorstromen naar reguliere COA-opvanglocaties. Eerder riep het COA gemeenten op zich in te spannen voor nieuwe, reguliere opvanglocaties, omdat de maximale bezetting in zicht komt. Via regionale en landelijke ‘regietafels’ wordt er flink over vergaderd, zegt de COA-woordvoerder. ‘Maar concrete locaties kunnen we nog niet aankondigen.’

Woensdag kondigde de gemeente Goes aan een nieuwe noodopvanglocatie in te richten in de Zeelandhallen, met plek voor 320 asielzoekers. De opvang is niet bedoeld voor asielzoekers uit Afghanistan en blijft in ieder geval zes maanden open, met een mogelijke verlenging van nog eens zes maanden.

Mosawer en zijn familie uit Zoutkamp hebben het geluk dat zij een week kunnen verblijven bij een familielid. ‘Maar niet iedereen in het kamp heeft connecties in Nederland’, zegt hij. Voor de kortere termijn hebben de tijdelijke bewoners van de kazerne in Zoutkamp andere zorgen. ‘De toiletten zijn voortdurend verstopt en het stikt hier van de muggen.’

Meer over