Doorbraak islamisten in Marokko

VAN ONZE CORRESPONDENT

RABAT - De islamisten zijn de grote winnaars geworden van de vrijdag gehouden verkiezingen in Marokko. Bij een lage opkomst behaalde de islamistische Parti Justice et Développement (Rechtvaardigheid en Ontwikkeling, PJD) 28 procent van de toegewezen parlementszetels.

De PJD is daarmee bijna twee keer zo groot als de nationalistische Istiqlal, die op de tweede plaats eindigde. Volgens de nieuwe grondwet zou dit moeten betekenen dat de koning nu een premier aanwijst uit de gelederen van de PJD. Lijsttrekker Abdelilah Benkirane verklaarde eerder dat hij verwacht dat de keuze op hem valt.

De 'gematigde' PJD spreekt van een historische omwenteling voor Marokko. De betrekkelijk lage opkomst bij de verkiezingen, die werden vervroegd vanwege de nieuwe grondwet, geldt als een teken dat de hervormingen van koning Mohamed VI tot weinig enthousiasme hebben geleid. Weliswaar bracht 45 procent van de geregistreerde kiezers zijn stem uit (tegenover 37 procent in 2007). Maar de werkelijke participatie valt aanzienlijk lager uit, omdat ongeveer vier op de tien stemgerechtigden zich niet heeft laten registreren. De verboden, half getolereerde islamistische beweging Al Adl Wal Ihssane, die tot een boycot van de verkiezingen had opgeroepen, meent dat de werkelijke participatie maar op een kwart van de kiezers geschat moet worden.

In een verklaring liet PJD lijsttrekker Benkirane dit weekeinde weten dat zijn partij naar andere coalitiepartners op zoek gaat voor het vormen van een regering. De partner die hiervoor het meest in aanmerking komt, is de Koutla, ofwel de traditionele coalitie van Istiqlal, socialisten en communisten die de scheidende regering vormden. Istiqlal en socialisten hebben laten doorschemeren hiertoe bereid te zijn.

Anders dan in veel omliggende landen, is de doorbraak van de islamisten in de regering van Marokko een kwestie van lange adem geweest. De PJD werd in 1996 gevormd, met steun van het paleis; een officiële islamistische partij, die kon dienen als verzamelplaats voor meer radicale en gewelddadige islamistische groeperingen. De partij erkende de rol van de koning als staatshoofd en aanvoerder der gelovigen. Dit in tegenstelling tot de tweede belangrijke tak van de politieke islam in Marokko, de buitenparlementaire en officieel verboden beweging Al Adl. De laatste geldt als een belangrijke motor achter de straatprotesten die sinds dit voorjaar in Marokko plaatsvinden.

De winnende PJD heeft een naam als integere, niet corrupte partij, die op lokaal niveau efficiënt bestuurt. Maar met zijn grove tirades tegen vrouwen die zich niet voldoende bedekken, badkledij, jongerenmuziekfestivals, homoseksualiteit en alcohol, wist lijsttrekker Benkirane veel kiezers af te schrikken.

De partij voerde de afgelopen maanden een intensief charme-offensief, hopend op een meer gematigd imago. Daarbij werd benadrukt dat de PJD zich veel minder druk maakt over zwembroeken en alcohol, dan over werkloosheid, toerisme, gezondheidszorg en onderwijs.

undefined

Meer over