INTERVIEWJEROOM REMMERS

Door zijn lobby wil het Europees Parlement extra belasting heffen op vlees én groente en fruit belastingvrij maken

Dankzij een stemming in het Europees Parlement is een hoge vleestaks én belastingvrije groente en fruit een grote stap dichterbij. Duurzaamheidslobbyist Jeroom Remmers is een van de roergangers achter het idee van een ‘eerlijke prijs’ voor voedsel. ‘Zelfs tweederde van de VVD-stemmers staat hier achter.’

Kinderen van groep 7 en 8 van basisschool De Blokstoeke nemen een kijkje in de koelcel van slagerij Johan Kleine tijdens een open dag. Beeld Marcel van den Bergh
Kinderen van groep 7 en 8 van basisschool De Blokstoeke nemen een kijkje in de koelcel van slagerij Johan Kleine tijdens een open dag.Beeld Marcel van den Bergh

Net afgestudeerd begon Jeroom Remmers, nu 55 jaar oud, zich te verdiepen in een milieubelasting op vlees. Want als de studie milieukunde in Wageningen hem in de jaren tachtig iets leerde, dan was het wel dat de veehouderij voor grote ecologische problemen zorgt. Wat is dan logischer dan de vraag naar producten uit deze sector afremmen door hogere belastingen op vlees en zuivel? En in het verlengde daarvan gezonde en milieuvriendelijke voeding, zoals groente en fruit, fiscaal voordelig maken.

Ruim drie decennia later viert Remmers de belangrijkste mijlpaal in zijn streven naar een ‘eerlijke prijs’ voor voedsel. Vorige week stemde het Europees Parlement in grote meerderheid voor een voorstel dat het lidstaten gemakkelijker maakt duurzame en gezonde voeding fiscaal voor te trekken (met een 0 procent btw-tarief), en producten zoals vlees juist te benadelen met een hoger tarief – ook wel vleestaks genoemd. Gesouffleerd door Remmers gingen veel europarlementariërs in Brussel om: 108 voor, 17 tegen.

Duurder-vlees-boodschap

Stichting Natuur & Milieu, Greenpeace, Milieudefensie: overal in de wereld van milieuclubs en duurzaam ondernemen kwam Remmers over de vloer of hielp hij met lobbyklussen. ‘Maar een eerlijke vleesprijs agenderen, lukte me niet bij een van deze organisaties’, zegt hij. ‘Het past binnen hun profiel, maar ze lijken toch bang leden te verliezen met de duurder-vlees-boodschap.’

En dus startte hij voor deze missie in 2018 een eigen internationale lobbyclub, waar inmiddels een bont gezelschap aan bedrijven, belangenclubs en personen zijn aangesloten – van Beyond Meat tot Caring Farmers, Jan Terlouw en inmiddels ook Milieudefensie. Hij noemde het de TAPP Coalitie, wat afgekort staat voor True Animal Protein Price. Vrij vertaald komt het neer op het idee dat in de prijs van dierlijke eiwitten ook de verborgen kosten worden meegenomen. Een meerprijs dus voor de vervuiling die gepaard gaat met vlees- en zuivelproductie, maar ook voor de gezondheidskosten door ongezond eten.

Een eerlijke prijs voor voedsel is dus binnenkort een feit in de EU.

‘Er is een grote stap gezet, maar zover is het nog niet. Eurocommissaris Frans Timmermans heeft binnen zijn ambitieuze Green Deal grote hervormingsplannen voor de landbouw tot 2030. In deze zogenoemde Farm to Fork-strategie is onder meer opgenomen dat biologische groente en fruit wat de Europese Commissie betreft naar 0 procent btw kan. Het goede nieuws van vorige week is dat het Parlement heeft gezegd: goed plan. En er nog een schepje bovenop deed door te zeggen: je moet ongezond en milieu-onvriendelijk voedsel ook duurder kunnen maken.

‘In feite wil het Parlement het hele btw-systeem aanpassen om voedselconsumptie via prijs te kunnen sturen. Nu is het in de meeste lidstaten niet mogelijk de btw voor groente en fruit op 0 te zetten. Voordat dit plan wet wordt, en lidstaten vrijer kunnen schuiven met btw-tarieven, zullen het Parlement en de lidstaten het nog wel eens moeten worden. Met de stemming in het Parlement is die kans flink groter geworden.’

Moet je de vraag van consumenten wel sturen met btw? Recentelijk zeiden economen in de Volkskrant van niet.

‘Ik vind dat onzin. Btw kun je wel degelijk inzetten voor beleidsdoelen. Aan de andere kant: ik had liever een verbruiksbelasting per kilogram vlees gehad; een accijns op producten die je wilt indammen. Maar op Europees niveau is er voor btw gekozen, wat al een hele vooruitgang is.’

Dit gaat onherroepelijk tot ingewikkelde kwesties leiden. Onder welk tarief valt een pizza Hawaii met ham en ananas?

‘We moeten beginnen met nieuwe belastingtarieven voor 100 procent groente en fruit, en 100 procent vlees. Dit voorkomt verwarring. Maar uiteindelijk blijft het aan de lidstaten hoe ze dit uitvoeren. Mijn inschatting is dat het net zo zal gaan als met de vliegtaks. Eén land begint ermee, waarna meerdere landen volgen en de EU het uiteindelijk harmoniseert.’

Zijn er al plannen in Nederland? Hebben de formatiepartijen VVD en D66 al iets bedacht voor de landbouw?

‘Het wordt spannend of de ‘eerlijke prijs’ voor voedsel en een ‘duurzaamheidsheffing op vlees’ uit het verkiezingsprogramma van D66 in het regeerakkoord komen. De formatiepartijen VVD en D66 zijn het in hun document op hoofdlijnen alvast eens over het ‘stimuleren van gezonde keuzes en ontmoedigen van ongezonde’. Uit peilingen weten wij dat een ruime meerderheid van de Nederlanders dit wel via een milieuheffing op vlees wil. Mits de opbrengsten worden gebruikt om veehouders te helpen bij de landbouwtransitie, de btw op groente omlaag gaat en lage inkomens worden gecompenseerd. Zelfs tweederde van de VVD-stemmers staat hier achter.’

Jeroom Remmers, duurzaamheidslobbyist en roerganger achter het idee van een ‘eerlijke prijs’ voor voedsel.   Beeld TAPP Coalitie
Jeroom Remmers, duurzaamheidslobbyist en roerganger achter het idee van een ‘eerlijke prijs’ voor voedsel.Beeld TAPP Coalitie
Meer over