NieuwsSpeciaal onderwijs

Door verwarring over opening speciaal onderwijs zitten kwetsbare kinderen nog vaak thuis

Ruim een maand nadat het kabinet de scholensluiting afkondigde, is er nog altijd verwarring over de uitzonderingspositie van het speciaal onderwijs. Een deel daarvan is volledig open, maar veel scholen zijn net als het reguliere onderwijs overgestapt op online onderwijs. Zij bieden alleen noodopvang voor kwetsbare kinderen en kinderen van ouders met cruciale beroepen.

In het speciaal onderwijs gaat het per definitie om kinderen die kwetsbaar zijn.  Beeld Joost van den Broek
In het speciaal onderwijs gaat het per definitie om kinderen die kwetsbaar zijn.Beeld Joost van den Broek

Dit blijkt uit een rondgang van de Volkskrant. Speciaal onderwijs is bedoeld voor kinderen met een lichamelijke- of verstandelijke beperking, ernstige gedragsproblemen of psychische problemen die hen verhinderen naar een reguliere school te gaan. Het gaat per definitie om kinderen die kwetsbaar zijn, vinden voorstanders van het volledig openen van het speciaal onderwijs.

Volgens het Outbreak Management Team (OMT) zitten kwetsbare kinderen nog te vaak thuis, met name in het speciaal onderwijs. ‘Het OMT adviseert dat alle scholen voor Speciaal Onderwijs (SO) en Voorgezet Speciaal Onderwijs (VSO) opengaan’, luidde het advies aan het kabinet daarom afgelopen zaterdag.

Het kabinet houdt het erop dat het speciaal onderwijs volledig open ‘mag’. Op verzoek van de sector wordt het speciaal onderwijs niet verplicht om volledig open te gaan, zegt een woordvoerder van het ministerie van Onderwijs.

Het leidt tot onduidelijkheid bij ouders, die zien dat de ene school voor speciaal onderwijs wel open is voor alle leerlingen en de andere niet. De belangenvereniging Ouders & Onderwijs krijgt veel telefoontjes van ouders die niet begrijpen waarom hun kind niet naar school kan, zegt directeur Lobke Vlaming. ‘Het gaat om kinderen die overduidelijk kwetsbaar zijn, bijvoorbeeld omdat ze een zware handicap hebben. Deze kinderen zijn vaak niet in staat online onderwijs te volgen.’

Personeel

De belangenvereniging van scholen in het speciaal onderwijs schat dat ‘vrijwel alle’ scholen op dit moment afstandsonderwijs bieden en opvang voor kwetsbare leerlingen. Er is ook ‘een deel’ dat wel volledig open is, aldus voorzitter Wim Ludeke. Hoe groot die groep is, moet nog uit een peiling blijken.

Leerlingen in het speciaal onderwijs zijn per definitie kwetsbaar, vinden voorstanders van het volledig openen, ook tijdens de lockdown, van scholen voor speciaal onderwijs. Beeld Joost van den Broek
Leerlingen in het speciaal onderwijs zijn per definitie kwetsbaar, vinden voorstanders van het volledig openen, ook tijdens de lockdown, van scholen voor speciaal onderwijs.Beeld Joost van den Broek

Ludeke begrijpt dat het voor ouders verwarrend kan zijn ‘als de school 5 kilometer verderop wel open is’. Toch is het volgens hem belangrijk dat scholen zelf kunnen bepalen of ze opengaan of niet. ‘Sommige scholen lukt het simpelweg niet vanwege het hoge aantal besmettingen onder het personeel.’ Veel scholen hebben er volgens hem bovendien moeite mee om hun personeel aan het risico van besmetting bloot te stellen, terwijl de rest van het onderwijs online les geeft.

Als het aan Gerjanne Vlasveld van de Nederlandse Vereniging van Artsen voor Verstandelijk Gehandicapten (NVAVG) ligt, moet het speciaal onderwijs daar toch een mouw aan zien te passen. ‘Wij bepleiten dat deze scholen wel open gaan, desnoods in aangepaste vorm.’ Niet alleen de kinderen komen in de problemen als ze thuis moeten zitten, maar ook hun ouders en broertjes en zusjes, signaleert Vlasveld. ‘Wij zien als artsen de druk op dit soort gezinnen enorm toenemen.’

Niet heel het speciaal onderwijs kan volledig open

In totaal gaan er in Nederland circa 100 duizend kinderen naar gespecialiseerd onderwijs. Er bestaan drie varianten en de regels verschillen. Het speciaal onderwijs (SO) mag volledig open zijn. In het voorgezet speciaal onderwijs (VSO) mogen examenleerlingen, leerlingen die praktijkvakken volgen en kwetsbare leerlingen naar school. In de praktijk betekent dit dat ‘nagenoeg alle’ scholen voor voortgezet speciaal onderwijs volledig open mogen, aldus het ministerie.

Alleen het speciaal basisonderwijs (SBO) – bedoeld voor kinderen met vaak lichtere problematiek – mag níét volledig open, omdat deze vorm van onderwijs ‘veelal op reguliere basisscholen plaatsvindt’, gelden daar dezelfde regels in het basisonderwijs.

Meer over