Door rood rijden is gevaarlijk, dus een hogere boete

Wie zich gevaarlijk gedraagt in het verkeer kan rekenen op forse boetes. Ook zware criminaliteit wordt harder aangepakt: misdrijven waarop levenslang staat, verjaren niet meer....

Justitie en politie hebben sinds 1 januari meer bevoegdheden: veel boetes zijn verhoogd en misdrijven verjaren minder snel. De aanpassingen zijn een gevolg van onder meer technische ontwikkelingen en de wens het aantal verkeersslachtoffers te verminderen.

De toename van de hoeveelheid bewaarde persoonsgegevens bij instanties en bedrijven –een rechtstreeks gevolg van de voortschrijdende automatisering– biedt nieuwe mogelijkheden in de opsporing. Justitie heeft sinds de jaarwisseling meer wettelijke ruimte om die gegevens op te vragen.

Hoe zwaarder het misdrijf, hoe meer mogelijkheden politie en justitie krijgen bij de opsporing. Daarbij kan bijvoorbeeld geautomatiseerd betalingsverkeer worden nagetrokken. Justitie kan niet alleen op naam zoeken, maar ook op bankrekeningnummer.

Misdrijven waarop een levenslange celstraf staat, zoals meervoudige moord, verjaren niet meer. Voor misdrijven waarop een gevangenisstraf staat van meer dan tien jaar, is de verjaringstermijn verhoogd van vijftien naar twintig jaar. De regeling geldt niet alleen voor nieuwe gevallen maar ook voor zaken waarvan op 1januari 2006 de verjaringstermijn niet is verlopen.

Ook het zogenoemde ‘strafgat’ wordt dit jaar gedicht. Rechters kampten steeds vaker met het grote verschil tussen levenslang en de langste tijdelijke gevangenisstraf, twintig jaar. Door de regeling voor de automatische vervroegde invrijheidsstelling na tweederde van de straf, kwam die twintig jaar in de praktijk uit op ruim 13jaar. De nieuwe langste tijdelijke celstraf is nu dertig jaar, wat resulteert in twintig jaar ‘zitten’. Ook de detentie gaat veranderen. Tot nu toe werden gevangenen pas overgebracht van een huis van bewaring naar de wat gerieflijker gevangenis als hun straf definitief was. Nu kan een overplaatsing al na de eerste veroordeling plaatsvinden, ongeacht of er nog een hoger beroep komt.

Deze maatregel verbetert volgens het ministerie van Justitie de mogelijkheden om te werken aan resocialisatie van gedetineerden en maakt het bovendien mogelijk om de beschikbare celruimte flexibeler en efficiënter in te zetten.

Ook de boetes zijn herzien. Zo wordt het rijden zonder helm op een brommer of motorfiets zwaarder beboet. Dat geldt ook voor het niet dragen van een autogordel, zowel voor in de wagen als achterin.

Uitgangspunt bij de nieuwe boeteregeling is ‘hoe gevaarlijker, hoe duurder’. Het negeren van een rood verkeerslicht wordt gevaarlijker geacht dan 15kilometer te hard rijden binnen de bebouwde kom. De boetes voor enkele kleine verkeersovertredinge vergrijpen, die onwenselijk maar minder gevaarlijk worden geacht, zijn verlaagd.

Discriminatie wegens een handicap is sinds 1januari strafbaar. Ook kan het aanzetten tot haat of geweld tegen gehandicapten tot strafrechtelijke vervolging leiden.

Bedrijven of diensten die niet toegankelijk zijn voor mensen met een handicap kunnen strafrechtelijk worden vervolgd. De rechter zal moeten uitmaken of van een ondernemer ‘in redelijkheid’ verwacht kan worden dat hij gepaste toegangsvoorzieningen moet treffen.

Meer over