Donkere snelweg wel gevaarlijker

Op snelwegen waar 's avonds de verlichting wordt uitgeschakeld, is het vaak veel drukker dan Rijkswaterstaat heeft gesuggereerd bij invoering van de plannen. Daardoor is de kans op ongelukken mogelijk groter dan gemeld.

VAN ONZE VERSLAGGEVERS SYBREN KOOISTRA en BARD VAN DE WEIJER

AMSTERDAM - Op grote delen van het snelwegennet wordt sinds september de verlichting om 21.00 uur uitgeschakeld. Rijkswaterstaat wil met de maatregel 35 miljoen euro besparen. De verkeersveiligheid zou niet in het geding zijn, stelde Rijkswaterstaat, omdat het op veel trajecten zo rustig is dat verlichting niet bijdraagt aan de verkeersveiligheid. Minister Schultz van Haegen van Verkeer zei bij invoering: 'We doen het alleen waar weinig wordt gereden.'

Maar uit cijfers die de Volkskrant heeft opgevraagd bij Rijkswaterstaat blijkt dat het tussen 21.00 uur en middernacht op veel weggedeelten juist zeer druk is: op de A6 bij Almere Haven rijden rond die tijd bijvoorbeeld gemiddeld 600 auto's per uur per rijstrook. Dat kan volgens de ANWB worden omschreven als 'intensief verkeer'.

Op de A1 bij Naarden worden om negen uur 's avonds gemiddeld 800 voertuigen per rijstrook geteld. Het blijft veelal tot voorbij middernacht druk. De cijfers zijn afkomstig van metingen met lussen in de weg die Rijkswaterstaat heeft verricht gedurende heel 2011.

Volgens een rapport uit 2011 dat Rijkswaterstaat liet opstellen om de maatregelen te onderzoeken, blijkt dat tot 100 motorvoertuigen per uur geen meetbaar effect zichtbaar is op de verkeersveiligheid. Bij een groot deel van de snelwegen zou de verkeersintensiteit na 23.00 uur onder deze grens liggen. Uit de metingen blijkt dat dit niet zo is. Bovendien gaat op veel stukken snelweg het licht al om 21.00 uur uit in plaats van 23.00 uur.

Bij grotere drukte is er juist wel een effect: tot 800 voertuigen per uur zou uitschakeling van de verlichting leiden tot 2 'extra' doden en 12 extra ernstig gewonden. De lampen gaan nu op veel trajecten dus uit als verlichting het meest bijdraagt aan de verkeersveiligheid.

Overigens laat Rijkswaterstaat de lampen continu branden op gevaarlijke locaties, zoals in scherpe bochten en langs drukke op- en afritten.

SP-Kamerlid Farshad Bashir zegt minister Schultz om uitleg te gaan vragen. 'Dat het licht alleen uitgaat als het rustig is, blijkt dus niet te kloppen.' Het Kamerlid zegt veel klachten te krijgen van automobilisten over het feit dat de verlichting ook uitgaat bij slecht weer en mist. Hij vindt dat het beleid moet worden aangepast: 'Verkeersveiligheid mag wat kosten. Liever de lampen aan dan extra doden of zwaargewonden.'

De ANWB - niet tegen uitschakeling zolang de verkeersveiligheid niet in geding is - zegt dat de nieuwe cijfers twijfels zaaien. 'We vinden het beleid star. Bij slecht weer of een extreem lange spits gaat het licht nu zonder meer uit. Daarover gaan we in overleg met Rijkswaterstaat', aldus een woordvoerder.

Of het uitschakelen van de verlichting tot meer slachtoffers leidt, is lastig te zeggen, stelt Bert van Wee, hoogleraar transport aan de TU Delft. 'Dat komt doordat er op Nederlandse snelwegen maar weinig ongelukken gebeuren waarbij doden vallen.'

Op de stukken snelweg waar het licht nu is uitgeschakeld, vallen jaarlijks 12 doden. Door de maatregel zou dit cijfer stijgen tot naar schatting 12,3. 'Je kunt dus nauwelijks afleiden wat het effect is', aldus Van Wee. Het is nog lastiger iets te zeggen over de trajecten waar het nu veel drukker is, omdat het om relatief korte momenten gaat.

Rijkswaterstaat stelt dat op basis van de nu onthulde cijfers niet kan worden geconcludeerd dat er meer ongelukken gaan gebeuren. De dienst ziet geen reden nieuwe berekeningen uit te voeren of het huidige verlichtingsregime te herzien.

Volgens Van Wee kan bij dit soort onderzoek beter worden gekeken naar het aantal ongevallen dat gebeurt en niet naar het aantal slachtoffers. Als het aantal ongelukken toeneemt, kan dat iets zeggen over de kans op extra doden en zwaargewonden.

'Maar dan zou je minstens een jaar moeten kijken, mogelijk zelfs meerdere jaren.' Hij denkt dat met gegevens uit andere Europese landen waar de verlichting is uitgeschakeld sneller iets kan worden gezegd over het effect op de verkeersveiligheid.

Volgens Rijkswaterstaat kan het licht op snelwegen 's avonds veilig uit als er minder dan 100 auto's per rijstrook per uur rijden. Maar het is vaak veel drukker.

undefined

Meer over