Donderdag plan uit Athene voor nieuwe lening

Griekenland vraagt het Europees noodfonds een nieuwe lening waarmee het de komende drie jaar zijn schulden kan afbetalen. Hoeveel miljard Athene nodig denkt te hebben zal het donderdagavond bekend maken, alsook welke hervormingen en bezuinigingen het daar tegenover stelt.

De Griekse premier Tsipras Beeld reuters
De Griekse premier TsiprasBeeld reuters

In het officiële leenverzoek dat het noodfonds woensdag ontving, belooft de Griekse minister van Financiën Tsakalotos een 'lijvig pakket maatregelen' dat de begroting op orde moet brengen de economie versterken. Het is de laatste kans voor Griekenland: overtuigt het plan niet dan zetten de Europese regeringsleiders zondag een punt achter de onderhandelingen en gaat het land failliet.

Naast lange termijn hervormingen, zegt Tsakalotos op korte termijn een begin te willen maken met veranderingen in het belasting- en pensioenstelsel. De geldschieters (eurolanden en IMF) dringen daar al jaren op aan: de pensioenuitgaven door de staat zijn in Griekenland bijna de helft hoger dan elders in de eurozone en de inning van belastingen, sociale premies en BTW vertoont grote gebreken. Athene vreest echter verarming van de ouderen en schade aan de economie.

De aanvraag zou woensdagmiddag telefonisch worden besproken door de eurogroep, maar die vergadering gaat niet door zoals gepland. In plaats daarvan zullen leden van de werkgroep van de eurogroep (EWG) vandaag bijeenkomen om de Griekse aanvraag te bespreken, zo laat de woordvoerder van eurogroepvoorzitter Jeroen Dijsselbloem weten.

Tsipras heeft van zijn schuldeisers tot zondag de tijd gekregen om tot een akkoord te komen over nieuwe hervormingen in ruil voor noodhulp, anders gaat de geldkraan voor Griekenland dicht, is een bankroet van het land onafwendbaar en zullen de Grieken waarschijnlijk uit de eurozone vertrekken.

Na de gemiste deadline voor de terugbetaling van een IMF-lening vorige week moet Griekenland vrijdag opnieuw 2 miljard euro aan leningen aflossen. De regering heeft hiervoor tot nu toe 1,625 miljard euro opgehaald met een uitgifte van kortlopend staatspapier, zo meldde de Griekse publieke omroep woensdag. Het resterende bedrag wordt later deze week opgehaald via een aanvullende veiling van kortlopend schuldpapier.

Meer over de Griekse crisis

De regeringsleiders van de eurolanden geven Griekenland nog één kans. Uiterlijk donderdag dient premier Tsipras een ingrijpend hervormingsplan op tafel te leggen dat zondag door de EU-leiders moet zijn goedgekeurd. Lukt dit niet dan gaat de geldkraan naar Griekenland definitief dicht en is een bankroet onafwendbaar.

De net benoemde Griekse minister van Financiën Euklidis Tsakalotos maakt een klassiek beginnersfoutje tijdens zijn eerste Eurogroepvergadering: hij droeg zijn spreekpunten - op het briefpapier van zijn hotel - duidelijk zichtbaar in zijn linkerhand.

Het leenplafond van die banken staat al sinds 23 juni op 89 miljard euro en de ECB weigert sindsdien het te verhogen - dat schaadt namelijk de reputatie van het instituut. Hoe komt de ECB uit dit wespennest? (+)

Wat gebeurt er als Griekenland failliet gaat? Griekenland kan niet uit de euro worden gezet. (+)

'Griekse economie staat op instorten'

Als er deze week geen akkoord komt, dreigt de economie van het land totaal ineen te storten, waarschuwde de Franse bestuurder van de Europese Centrale Bank (ECB) Christian Noyer woensdag op de radiozender Europe 1.

Zonder een akkoord ziet de centrale bank zich gedwongen om de noodsteun aan de Grieken definitief stop te zetten, benadrukte de ECB-bestuurder. 'We kunnen niet oneindig risico's blijven nemen.' Griekenland heeft de steun van de ECB de afgelopen maanden nodig gehad om op de been te blijven.

De Griekse banken zijn al ruim een week gesloten om te voorkomen dat de Grieken massaal geld opnemen en de banken omvallen. Burgers kunnen bij de pinautomaat per persoon maximaal 50 euro per dag opnemen. De Griekse regering heeft vandaag laten weten dat de banksluiting de rest van de week wordt voortgezet.

Christian Noyer Beeld reuters
Christian NoyerBeeld reuters

Schuldsanering

Met de nieuwe lening moet Griekenland over drie jaar weer op eigen benen staan en toegang hebben tot de financiële markten. Sinds 2010 is dat niet meer het geval en drijft het op twee noodleningen (totaal 240 miljard euro) van de eurolanden en het IMF en bankensteun van de ECB. Tsakalotos verzoekt de crediteuren de mogelijkheden van schuldsanering te onderzoeken. In zijn brief vraagt Tsakalotos de eurolanden rekening te houden met de uiterst penibele financiële situatie in zijn land: een bankstelsel dat op instorten staat (de banken zijn al anderhalve week dicht), gebrek aan cash geld, miljardenaflossingen deze en volgende maand en achterstanden in betaling aan leveranciers en het IMF.

Betrokkenen gaan ervan uit dat Griekenland zeker 30 miljard euro nodig heeft om zijn schulden komende drie jaar af te betalen. Omdat de economie sinds het aantreden van premier Tsipras weer krimpt, waarschuwen EU-diplomaten dat het land mogelijk 50-60 miljard nodig. Dergelijke omvangrijke en langlopende leningen worden alleen onder strikte voorwaarden door het noodfonds verstrekt. De hervormingen en bezuinigen zullen zwaarder en ingrijpender zijn dan waar Tsipras zich tot nog toe tegen verzette. 'Die voorstellen hadden betrekkingen op een relatief kleine lening voor de komende vijf maanden. Nu praten over geld voor 36 maanden.'

Anderhalve week geleden stemden de Grieken massaal tegen die lichtere saneringseisen, daartoe opgeroepen door premier Tsipras. Een eventueel nieuwe lening moet worden goedgekeurd door de nationale parlementen van de eurolanden, inclusief het Griekse parlement.

De Griekse premier Tsipras spreekt in het Europees Parlement Beeld getty
De Griekse premier Tsipras spreekt in het Europees ParlementBeeld getty

'Geen nieuwe munt'

De Griekse overheid heeft ontkend dat het voorbereidingen aan het treffen is voor de invoering van een nieuwe, eigen munteenheid die parallel aan de euro zou moeten lopen. Dat gerucht kwam van de Griekse krant Kathimerini, dat zich baseerde op anonieme bronnen.

De krant schreef dat de Griekse overheid de uitgifte van schuldbewijzen aan het voorbereiden zou zijn, zodat pensioenen en ambtenarensalarissen kunnen worden betaald. Als er deze week geen akkoord komt tussen Griekenland en de schuldeisers, zou de nieuwe munteenheid in het leven kunnen worden geroepen.

Volgens het Griekse ministerie van Financiën is het bericht 'volledig ongefundeerd' en 'een aanval op het land', 'net nu de onderhandelingen in een cruciale fase zijn beland.'

Pierre Moscovici Beeld afp
Pierre MoscoviciBeeld afp
null Beeld reuters
Beeld reuters
Meer over