Nieuws

Dode door trombose na inenting Janssenvaccin

Na het vaccin van AstraZeneca dreigt nu ook de coronaprik van het Nederlandse bedrijf Janssen in de verdachtenbank te belanden. De Europese geneesmiddelenautoriteit EMA onderzoekt vier gevallen van ongewone trombose in combinatie met bloedplaatjestekort na toediening van het Leidse vaccin. Eén persoon overleed.

Een kantoor van het farmaceutische bedrijf Janssen. Beeld ANP
Een kantoor van het farmaceutische bedrijf Janssen.Beeld ANP

Of er echt sprake is van een bijwerking, of dat er bizar toeval in het spel is, zal vervolgonderzoek moeten uitwijzen. Zowel de EMA als Janssen zelf benadrukken dat er ‘momenteel geen duidelijk oorzakelijk verband is vastgesteld tussen deze zeldzame gebeurtenissen en het Janssen covid-19-vaccin’, aldus de farmaceut in een schriftelijke verklaring.

Problemen met nog een vaccin zou slecht uitkomen. De vaccins van Janssen en AstraZeneca zijn immers bedoeld als werkpaarden van de Europese vaccinatiecampagne: gemakkelijke, goedkope vaccins voor de bulk van niet-kwetsbare mensen. Donderdag besloot Nederland echter een van die werkpaarden op stal te zetten: het vaccin van AstraZeneca mag alleen nog maar worden toegediend aan mensen van 60 jaar of ouder.

Duurdere vaccins

Mocht zo’n zelfde lot ook het Janssen-vaccin treffen, dan heeft Nederland in totaal 7,3 miljoen doses vaccin minder beschikbaar om de groep van 18 tot 60 jaar in te enten voor 1 juli, zoals minister Hugo de Jonge heeft beloofd. Men zal het dan moeten zien te rooien met de veel duurdere vaccins van Pfizer en Moderna. Daarvan worden de komende maanden respectievelijk 7,8 miljoen en 1,4 miljoen doses verwacht.

Details over het sterfgeval verstrekken de EMA en Janssen nog niet. Het zou gaan om een proefpersoon die meedeed aan een van de grote veldproeven met de vaccins, die Janssen in diverse landen organiseert. Duidelijk is wel dat de overledene de zeldzame bloedaandoening VIPIT kreeg, een autoimmuunreactie tegen de eigen bloedplaatjes.

Spoetnik

De vaccins van Janssen en AstraZeneca werken volgens hetzelfde principe, met omgebouwde verkoudheidsvirussen die lichaamscellen rondom de prikplek opdragen om eiwitten te maken van het coronavirus, net alsof ze zijn besmet met het echte covidvirus. Ook het Russische Spoetnik-V-vaccin werkt volgens dit principe, net als trouwens het Chinese coronavaccin van fabrikant CanSino.

Het vaccin van Janssen, gebaseerd op celtechnieken die al in de jaren tachtig en negentig van de vorige eeuw in Leiden werden ontwikkeld, werd een maand geleden toegelaten tot de Europese markt als veilig en werkzaam. Het grote verschil met andere vaccins is dat er maar één prik van nodig is. Dat maakt het vaccin extra geschikt voor toepassing in afgelegen gebieden en bij slecht bereikbare groepen.

In totaal heeft Nederland 11,3 miljoen doses van het Janssenvaccin in voorbestelling. Over anderhalve week wordt de eerste partij in ons land verwacht.

Meer over